II SA/Bk 3/10
WyrokWSA w Białymstoku2010-03-04
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania pozwolenia na budowę przez organ administracji publicznej lub sąd przerywa bieg terminu do rozpoczęcia lub kontynuowania budowy, o którym mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, skutkującego wygaśnięciem pozwolenia?Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania pozwolenia na budowę przez właściwy organ lub sąd przerywa bieg 3-letniego terminu, o którym mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Skutkuje to brakiem możliwości stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę z powodu przerwy w robotach budowlanych, nawet jeśli taka przerwa faktycznie wystąpiła. Organ administracji publicznej lub sąd, rozpatrując wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia, musi uwzględnić istnienie takiego zewnętrznego wstrzymania wykonania pozwolenia.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę kawiarni, argumentując, że roboty budowlane zostały przerwane na okres dłuższy niż przewiduje prawo budowlane. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia wygaśnięcia, wskazując, że kompetentny jest organ nadzoru budowlanego. Organ drugiej instancji utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że nie została prawomocnie przesądzona kwestia ważności pozwolenia na budowę, co uniemożliwia orzeczenie o jego wygaśnięciu. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 04 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. W. i M. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę - oddala skargę.-
Wnioskiem z dnia [...].06.2009r. skarżący M. i M. W. zwrócili się do Starosty Powiatu A. o stwierdzenie wygaśnięcia - na podstawie art. 37 ust. 1 prawa budowlanego - decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w A. z dnia [...].04.1992r. nr [...] o udzieleniu R. i E. Ł. pozwolenia na budowę kawiarni na działce o numerze a przy ulicy N. N. [...] w A. Podali, iż z dziennika budowy kawiarni wynika, że inwestorzy przerwali roboty budowlane obiektu w dacie 7.09.2001r., co dodatkowo zostało potwierdzone w sprawie prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. pod numerem [...] i [...]. Stwierdzili, iż pozostałe wpisy w dzienniku budowy poświadczają fakt, że żadne roboty budowlane kawiarni nie były też wykonywane w okresie 4.09.1996r. – 8.09.2000r. Skarżący powołali się także na treść opinii biegłego złożonej do sprawy I C [...] Sądu Okręgowego w S., wskazującej czas budowy kawiarni na okres 16.04.1992r. – 13.09.2003r. oraz na treść wywiadu dla prasy udzielonego przez inwestora w listopadzie 2003r. w którym podawał, iż nie kontynuuje budowy już trzecią zimę. Podnosząc powyższe stwierdzili, iż zaistniały przesłanki do wygaśnięcia pozwolenia na budowę, ponieważ wstrzymano i przerwano roboty budowlane na czas dłuższy niż 2 i 3 lata tj. okres wymieniony w przepisie art. 37 ust. 1 prawa budowlanego jako skutkujący wygaśnięciem pozwolenia na budowę. Stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na budowę będzie zagadnieniem wstępnym dla oceny ważności pozwolenia na budowę a nadto uczyni bezprzedmiotowym powództwo inwestorów przeciwko staroście o odszkodowanie.
Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...].08.2009r. wydanym w trybie art. 37 par. 2 kpa, zobowiązał starostę do rozpatrzenia wniosku skarżących w ciągu 30 dni.
W toku postępowania skarżący trzykrotnie ponawiali na piśmie wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego o dowody, na które powołali się we wniosku. Starosta wnioskowanych dowodów nie przeprowadził, natomiast wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o informacje dotyczące etapu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z 1992r., wygaśnięcia którego domagają się skarżący oraz potwierdzenia faktu przerwy w robotach budowlanych.
Następnie decyzją z dnia [...].09.2009r. Starosta A. powołując się na art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji opisanej we wniosku. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż kompetentnym do stwierdzenia faktu przerwania robót budowlanych jest organ nadzoru budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. poinformował zaś starostę, że w stosunku do robót budowlanych przy kawiarni państwa Ł. roboty budowlane zostały wstrzymane postanowieniem z dnia [...].12.2003r. (Nr [...]), które to postanowienie pozostaje w obrocie prawnym. Kontynuowane przez nadzór budowlany postępowanie zostało następnie zawieszone postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego S. z dnia [...].06.2008r. (Nr [...]). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego do którego starosta się zwrócił o informację o stanie postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z 1992r., nie udzielił odpowiedzi. Pisma składane przez strony nie wniosły istotnych dla sprawy okoliczności. Dlatego z uwagi na brak potwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego okoliczności przerwy w budowie trwającej dłużej niż 2 lata, mogącej skutkować stwierdzeniem wygaśnięcia pozwolenia na budowę zgodnie z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, starosta orzekł o odmowie uwzględnienia wniosku skarżących.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucili decyzji naruszenie szeregu przepisów:
- art. 37 ust. 1 prawa budowlanego w związku z art. 1pkt 1, 5 par. 2 pkt 3 i 6 kpa poprzez uznanie, że starosta nie ma samodzielnych kompetencji do stwierdzenia przesłanek wygaśnięcia pozwolenia na budowę a także poprzez uznanie, ze w obrocie prawnym pozostaje postanowienie z dnia [...].12.2003r. o wstrzymaniu robót budowlanych oraz poprzez przyjęcie, iż brak potwierdzenia przez PINB w S. i GINB w W. faktu przerwy w prowadzeniu budowy skutkuje wydaniem decyzji odmawiającej wygaśnięcia pozwolenia budowlanego,
- art. 7, 77 w związku z art. 10 par. 1, art. 75, 76 i 80 kpa poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego wyjaśniającego fakt wystąpienia przerwy w budowie i bezprawną bezczynność procesową starosty w ustaleniu prawdy obiektywnej,
- art. 78 par. 1 kpa w związku z art. 7, 75, 76 kpa poprzez nieuwzględnienie złożonych przez skarżących wniosków dowodowych z dokumentów urzędowych, mimo, iż ich przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla wyniku sprawy i w sytuacji, gdy starosta nie wykazał aktywności procesowej w wyjaśnieniu przedmiotu sprawy,
- art. 107 par. 3 kpa poprzez brak obligatoryjnych elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, zupełny brak logicznie umotywowanej oceny stanu faktycznego i bez wykazania związku tej oceny z treścią rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu odwołania skarżący między innymi wskazali, iż decyzją z dnia [...].05.2004r. wydaną przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało uchylone postanowienie PINB w A. z dnia [...].12.2003r. o wstrzymaniu robót budowlanych przy budynku kawiarni, uznane przez starostę za pozostające w obrocie prawnym, co jest niezgodne z rzeczywistością. Podtrzymali swoje twierdzenie, co do przerwy w prowadzeniu robót budowlanych trwającej przez okres skutkujący stwierdzeniem wygaśnięcia pozwolenia na budowę.
Wojewoda P. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...].11.2009r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz w czym innym niż organ I instancji dostrzegł przyczynę odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał mianowicie, iż nie została przesądzona prawomocnie kwestia ważności pozwolenia na budowę kawiarni albowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26.07.2007r. uchylający decyzje ostateczną GINB w W. o odmowie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, został zaskarżony skargą kasacyjną przez inwestorów Ł., a ta skarga do daty rozpatrzenia odwołania nie została przez NSA rozpoznana. W związku z tym, że nie wiadomo jakie rozstrzygnięcie zapadnie przed NSA, ani Starosta A. ani Wojewoda P. nie jest w stanie przesądzić, czy wydane pozwolenie na budowę jest w obrocie prawnym czy nie. Tym samym nie można też orzec o wygaszeniu w trybie art. 37 ust. 1 prawa budowlanego wydanego pozwolenia na budowę. Wojewoda w końcowej części uzasadnienia zawarł też stwierdzenie wyrażające wątpliwość, co do legitymacji skarżących do uczestnictwa w postępowaniu z uwagi na brak wykazania, w jaki sposób poprzez przekroczenie przez inwestora 3 – letniego okresu w realizacji pozwolenia na budowę został naruszony interes prawny skarżących.
W skardze na te decyzję wywiedzionej do sądu administracyjnego przez M. i M. W. zostały sprecyzowane następujące zarzuty:
- naruszenia art. 138 par. 1 pkt 1 kpa w związku z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż brak wyroku NSA w sprawie dotyczącej oceny ważności pozwolenia na budowę oraz niepewność wojewody, co do pozostawania pozwolenia budowlanego w obrocie prawnym, wywiera skutek odmowy stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę,
- naruszenia art. 97 par. 1 pkt 4 kpa w związku z art. 6 kpa poprzez niestosowanie prawa tj. obligatoryjnego - przy dostrzeżeniu zależności rozstrzygnięcia sprawy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego – zawieszenia postępowania,
- naruszenia art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stosowanego przez analogię w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na budowę w związku z art. 28 kpa i art. 3 pkt 20 prawa budowlanego oraz par. 12 ust. 4 rozporządzenia z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez negowanie obiektywnego interesu prawnego skarżących do uczestnictwa w postępowaniu i w sytuacji, gdy wojewoda nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego zarówno kwestie interesu prawnego skarżących, jak i przedmiot sprawy,
- naruszenia art. 7, 77 kpa w związku z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji z naruszeniem wyczerpującego ustalenia prawdy obiektywnej, a przez to wydanie decyzji bez prawidłowego wyjaśnienia podstaw faktycznych i podstaw prawnych dotyczących istoty sprawy,
- naruszenia art. 78 par. 1 w związku z art. 28 kpa w powiązaniu z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienie dowodów zgłoszonych przez skarżących, co do kwestii przerwy w budowie, trwającej ponad 3 lata, jak też zawierających umotywowane przesłanki o obiektywnym interesie prawnym skarżących i wskazujących środki dowodowe zaświadczające o przymiocie stron u skarżących,
- naruszenia art. 107 par. 3 kpa poprzez brak obligatoryjnych elementów prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu albowiem decyzja odmawiająca stwierdzenia wygaśnięcia kwestionowanego przez skarżących pozwolenia na budowę jest zgodna z prawem aczkolwiek niemożności stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia należało – zdaniem sądu - upatrywać w innej niż wskazały organy przeszkodzie prawnej, wynikającej z treści dokumentów zawartych w aktach administracyjnych sprawy. Istnienie tej przeszkody, o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia, czyniło zbytecznym prowadzenie postępowania dowodowego wnioskowanego przez skarżących na okoliczność ustalenia w oparciu o dziennik budowy faktycznej daty zaprzestania prowadzenia robót budowlanych przy wznoszeniu spornej kawiarni i długości przerwy w kontynuowaniu budowy rozpoczętej w oparciu o pozwolenie z dnia [...].04.1992r.
Punktem wyjścia dla prawnej oceny sprawy jest analiza przepisu art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, dokonana w powiązaniu z treścią ustępu 2 – go tego przepisu. Zgodnie z brzmieniem art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, obowiązującym od 23.08.2008r. czyli już w okresie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem skarżących z 27.06.2009r., decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Ustęp 2–gi art. 37 stanowi zaś, iż rozpoczęcie albo wznowienie budowy, w przypadkach określonych w ustępie 1, art. 36 "a" ust. 2 albo w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust.4.
Z treści art. 37 ust. 1 prawa budowlanego wynika, iż wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę następuje z mocy prawa, jeżeli inwestor – w okresie wskazanym w przepisie - bądź w ogóle nie przystąpi do realizacji robót budowlanych (ich nie rozpocznie), bądź po przystąpieniu do robót budowlanych, przerwie je na okres co najmniej 3 lat. Termin 3 lat ma charakter materialnoprawny. Oznacza to, że po jego upływie inwestor traci podstawę do rozpoczęcia lub kontynuowania robót budowlanych w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę. Skutek utraty uprawnień następuje ex lege. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie uprawnień z pozwolenia na budowę nierealizowanego przez inwestora, stanowi jedynie "procesowe" potwierdzenie zaistnienia skutku materialnoprawnego. W literaturze przedmiotu wskazywane jest przy tym, iż, co do zasady jest obojętne czy zaniechanie kontynuowania robót budowlanych jest następstwem okoliczności zawinionych, czy niezawinionych przez inwestora (vide: Z. Niewiadomski "Prawo budowlane. Komentarz", Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006, str. 444). Skorzystanie z prawa do zabudowy własnego terenu jest związane z suwerenną wolą inwestora, który może od realizacji konkretnej inwestycji odstąpić. Przepis art. 37 ust. 1 prawa budowlanego określa konsekwencje dobrowolnej rezygnacji inwestora z prowadzenia robót budowlanych objętych konkretnym pozwoleniem. Czym innym jest jednak odstąpienie przez samego inwestora od kontynuowania robót budowlanych, przewidzianych pozwoleniem, a czym innym sytuacja, w której przerwanie procesu inwestycji związane jest, bądź pozostaje w zbiegu z okolicznością wstrzymania wykonania pozwolenia przez uprawniony organ tj. "narzucenia" inwestorowi określonego sposobu działania (zaniechania). W wyroku z dnia 10.06.2005r. sygn. OSK 1269/04 (dostępnym na stronie http//: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż bieg terminu z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego decydującego o zaistnieniu przesłanek wygaśnięcia pozwolenia na budowę, przerywa okoliczność wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przystąpienie do robót budowlanych w warunkach wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, stanowiłoby – jak ujął to NSA – niedopuszczalne naruszenie zakazu wynikającego z postanowienia o wstrzymaniu wykonania pozwolenia. Wskazany wyżej wyrok NSA zapadł wprawdzie na tle wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę przez sąd administracyjny w związku ze skargą osoby trzeciej na decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, ale – zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej – wyrażony pogląd ma znaczenie uniwersalne tzn. znajdzie odniesienie również do każdego przypadku wstrzymania przez właściwy organ robót budowlanych czy wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę. W wyroku z dnia 12.05.2009r. sygn. IISA/Bk 12/09 (też dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wypracował tezę, iż wyjątkiem powodującym wstrzymanie biegu terminu z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jest taka sytuacja, w której rozpoczęcie procesu budowlanego lub jego kontynuowanie będzie nosiło cechy działania bezprawnego.
Zdaniem obecnego składu orzekającego sens art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane winien być odczytywany w powiązaniu z ustępem 2 – gim art. 37, który rozgranicza przypadek kontynuowania robót budowlanych określonych "wygasłym" pozwoleniem na budowę od przypadków kontynuowania robót budowlanych objętych dyspozycją art. 36"a" ust. 2 prawa budowlanego, czy objętych stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę, bądź uchyleniem pozwolenia na budowę. Ustęp 1 – szy art. 37 prawa budowlanego dotyczy przypadków faktycznego przerwania robót budowlanych przez inwestora bez ingerencji organu czy sądu tj. bez zewnętrznego nakazu zaprzestania wykonywania robót. Wstrzymanie wykonania robót budowlanych (przez organ czy sąd) przerywa bieg 3 – letniego terminu "niewykonywania" robót, sankcjonowanego wygaśnięciem uprawnień z pozwolenia (vide: tożsame stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 18.02.2009r. sygn. IISA/GL 1063/08 (http//: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie niniejszej nie można pominąć wynikającej w sposób niewątpliwy z akt administracyjnych okoliczności wydania w stosunku do inwestorów E. i R. Ł. przez Wojewodę P. w dniu [...] czerwca 2002r. postanowienia (znak: [...]) wstrzymującego wykonanie pozwolenia na budowę z dnia [...].04.1992r. (vide: treść decyzji Wojewody P. z [...].09.2003r. – k. 5 akt administracyjnych II instancji oraz treść notatki podpisanej przez Dyrektora Wydziału Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego z przebiegu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę – k. 11-12 akt administracyjnych II instancji). Postanowienie to zostało wydane w postępowaniu nadzwyczajnym też wszczętym na wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę kawiarni i zostało utrzymane w mocy postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2002r. (znak: [...]). Zważywszy na fakt, że do dnia dzisiejszego nie zostało prawomocnie ukończone postępowanie nadzwyczajne o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę (fakt bezsporny) postanowienie o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę zachowuje aktualność a to oznacza, że inwestorzy mają – póki co - prawny zakaz kontynuowania budowy. Funkcjonujące w obrocie prawnym postanowienie o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę przerwało w stosunku do inwestorów bieg terminu z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, co skutkować musiało odmową stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę.
Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu. Wprawdzie organ I instancji błędnie upatrywał przerwania biegu terminu z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego w postanowieniu organu nadzoru budowlanego z dnia [...].12.2003r. o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych, które to postanowienie – jak słusznie podnoszą skarżący – zostało uchylone decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2004r. (vide: treść decyzji z [...].05.2004r k. 57-58 akt administracyjnych organu II instancji), natomiast organ II instancji błędnie widział przyczynę odmowy stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia w braku prawomocnego przesądzenia kwestii ważności decyzji o pozwoleniu, tym niemniej co do zasady trafnie stwierdzono niemożność badania w sprawie upływu terminu prowadzącego do wygaśnięcia uprawnień z decyzji, albowiem zaistniało w sprawie inne niż przypisały organy zdarzenie prawne w postaci wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, które skutecznie przerwało bieg 3-letniej "przerwy" w kontynuowaniu budowy.
Ustalenie przy tym zaistnienia tego zdarzenia prawnego nie wymagało przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, bo wynikało z treści dokumentów zgromadzonych przez organ. Oceny sprawy, zdaniem sądu, nie zmienia akcentowany przez skarżących fakt deklarowania przez samych inwestorów niechęci do kontynuowania przerwanej budowy, albowiem formalnie taką niechęć "werbalizowali" oni już po wydaniu przez wojewodę postanowienia o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę (pismami z 16.03.2004r. i 22.03.2004r. wskazanymi w uzasadnieniu decyzji z [...].05.2004r. – k. 57 akt administracyjnych organu II instancji).
Ewidentnie wynikający z akt sprawy fakt "zewnętrznego" wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, czynił zbytecznym prowadzanie postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia – w oparciu o analizę zapisów w dzienniku budowy - rzeczywistej przerwy w realizowaniu inwestycji. Od wydania postanowienia z dnia [...].11.2002r.o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę uległ przerwaniu bieg terminu prowadzącego do wygaśnięcia pozwolenia i przerwa biegu tego terminu trwa do dzisiaj. Skład orzekający sądu stoi na stanowisku, iż brak wydania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia na budowę w okresie poprzedzającym wstrzymanie jego wykonania (tj. z powodu ewentualnej faktycznej przerwy w budowie przez okres - wówczas koniecznych dla stwierdzenia wygaśnięcia – 2 lat) nie pozwala obecnie na prowadzenie postępowania dowodowego także, co do okoliczności ewentualnego zaistnienia faktycznej przerwy w prowadzeniu budowy w czasie od ostateczności pozwolenia na budowę do daty wstrzymania jego wykonania.
Skoro, zdaniem sądu, zbędne było prowadzenie w sprawie postępowania dowodowego, za niezasadne należało uznać zarzuty skargi naruszenia przepisów art. 7 i 77 i 78 par. 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Żądania strony dotyczące przeprowadzenia dowodów, podlegają bowiem uwzględnieniu tylko wtedy, gdy przedmiotem dowodów są (mają być) okoliczności mające dla sprawy znaczenie.
Zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, dotyczący podważania przez organ interesu prawnego skarżących do uczestnictwa w postępowaniu na prawach strony, trafia w próżnię zważywszy, iż organy obu instancji przez cały tok postępowania traktowały skarżących jako strony doręczając im decyzje, które merytorycznie rozstrzygnęły sprawę. Poczyniona w uzasadnieniu decyzji odwoławczej wzmianka o braku wykazania przez skarżących naruszenia ich interesu prawnego faktem przerwania robót budowlanych przez inwestorów, nie znalazła procesowego "przełożenia" ani na sposób rozstrzygnięcia, ani na doręczenie decyzji skarżącym.
Wobec podzielenia przez sąd oceny organu co do wystąpienia przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego jedynie w przypadkach dobrowolnego faktycznego przerwania robót przez inwestora i jednoczesnego uznania, że rzeczywiście w sprawie zaistniała prawna przeszkoda zewnętrzna, niepozwalająca inwestorom na kontynuowanie budowy, a tym samym która przerwała bieg terminu prowadzącego do wygaśnięcia pozwolenia, za niezasadny sąd uznał także zarzut naruszenia prawa materialnego. W następstwie dostrzeżenia przez sąd przerwania biegu terminu prowadzącego do wygaśnięcia pozwolenia w innym zdarzeniu niż końcowy wynik postępowania nieważnościowego, za nietrafny sąd uznał również zarzut braku zastosowania przez organ obligatoryjnej instytucji zawieszenia postępowania.
Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną oddalono (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło