II SA/Bk 300/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej poza kolejnością oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r. H. B. wystąpił z prośbą do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o skierowanie go poza kolejnością do Domu Pomocy Społecznej w C. Wskazał, że ma 78 lat, zdiagnozowano u niego chorobę psychiczną, nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, wymaga opieki i pomocy innych osób, a nikt z rodziny nie jest w stanie zapewnić mu takiej opieki. Od miesiąca przebywa na leczeniu psychiatrycznym w G. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. znak [...], wydaną z upoważnienia Burmistrza G. przez Dyrektora MOPS w G., skierowano H. B. do właściwego ze względu stan zdrowia Domu Pomocy Społecznej w C. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że należy przychylić się do prośby wnioskodawcy mając na uwadze jego stan zdrowia oraz sytuację materialno – bytową. Wskazano, że decyzję o umieszczeniu w DPS w C. wyda starosta powiatu, na terenie którego usytuowany jest DPS. H. B. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wyjaśnił, że chodziło mu o skierowanie do DPS poza kolejnością, co jest uzasadnione jego stanem zdrowia i sytuacją materialno – bytową. Wskazał, że co prawda otrzymał decyzję pozytywną, ale bez uwzględnienia jego szczególnej prośby, aby skierowanie miało miejsce poza kolejnością. W pozostałym zakresie odwołanie zawierało wskazanie na okoliczności wymienione we wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wyjaśnił zasady kierowania i umieszczania osoby w domu pomocy społecznej wynikające z art. 59 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.), dalej: "u.p.s." Wskazał, że umieszczenie w DPS jest poprzedzone wydaniem kilku decyzji administracyjnych, w tym: decyzje o skierowaniu do DPS oraz o ustaleniu opłaty za pobyt wydaje organ gminy właściwej dla osoby w dniu jej kierowania do DPS, natomiast decyzję o umieszczeniu wydaje organ gminy prowadzącej DPS. Jak wskazało SKO, w przedmiotowej sprawie właściwie oceniono wystąpienie przesłanek do skierowania odwołującego się do DPS, tj. ze względu na jego stan zdrowia i sytuację bytową. Kolegium wskazało, że warunki umieszczenia w DPS określa się dopiero w decyzji o umieszczeniu w tej placówce. Jak wyjaśniono, "w kwestii przyjęcia wnioskodawcy do domu pomocy społecznej można będzie złożyć taki wniosek w następnym postępowaniu administracyjnym o umieszczeniu wnioskodawcy w DPS w C.". Skargę na powyższą decyzję odwoławczą złożył H. B., który ponownie wskazał, że wnioskował o umieszczenie go w DPS w C. poza kolejnością. Otrzymał co prawda decyzję pozytywną, ale z pominięciem tego szczególnego trybu (poza kolejnością). Wyjaśnił, że poczuł się pokrzywdzony i osamotniony przez instytucje publiczne, które są powołane do pomocy osobom w trudnej sytuacji życiowej. Wskazał, że jest osobą samotną (kawaler), ma 78 lat, choruje na schizofrenię, depresję i inne choroby wewnętrzne, przebywa już trzeci miesiąc w szpitalu na oddziale psychiatrycznym w G. Nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, potrzebna jest mu całodobowa opieka. Zwrócił się do WSA w Białymstoku "z wielką pokorą" o pomoc w umieszczeniu go poza kolejnością w DPS w C. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano, iż decyzję o umieszczeniu w DPS wyda starosta powiatu, na terenie którego jest usytuowany DPS w C. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej. Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.). Zgodnie z treścią art. art. 59 ust. 1, 2 i 3 ww. ustawy, decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej. W przypadku regionalnych domów pomocy społecznej decyzję wydaje marszałek województwa, z zastrzeżeniem ust. 5. W razie niemożności umieszczenia w domu pomocy społecznej z powodu braku wolnych miejsc, powiadamia się osobę o wpisaniu na listę oczekujących oraz o przewidywanym terminie oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej. W konkretnym przypadku rozpoznając wniosek Skarżącego o skierowanie go do domu pomocy społecznej, organy obu instancji przyjęły na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że są spełnione warunki ustawowe do przyznania stronie wnioskowanej formy pomocy. Uwzględniając stan zdrowia oraz sytuację materialno-bytową, organy załatwiły przedmiotowy wniosek zgodnie z żądaniem Skarżącego. Powyższe stanowisko nie budzi wątpliwości Sądu, znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, nie jest też kwestionowane przez Skarżącego. W ocenie Sądu trafnie też wskazały organy, że decyzja o umieszczeniu Skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w C. zostanie wydana w odrębnym postępowaniu przez starostę powiatu, na terenie którego jest usytuowany dom. Takie postępowanie organów uznać należy za prawidłowe, wynika bowiem z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. W tym miejscu zauważyć należy za organem odwoławczym, że pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej jest poprzedzony wydaniem kilku decyzji administracyjnych. Pierwszą jest decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydana przez organ gminy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. Decyzja ta jest decyzją w sprawie przyznania świadczenia niepieniężnego w postaci pobytu i usług w domu pomocy społecznej, zatem jej wydanie musi być poprzedzone wywiadem środowiskowym. Nadto omawiana decyzja powinna przede wszystkim rozstrzygać o przyznaniu lub nieprzyznaniu świadczenia oraz o typie placówki, w której adresat decyzji powinien zostać umieszczony. Natomiast określenie warunków pobytu powinno nastąpić w decyzji o umieszczeniu w placówce. Dlatego też uzasadnione jest wydawanie poszczególnych rozstrzygnięć przez różne organy. Pierwszą decyzję wydaje organ gminy najlepiej zorientowany w sytuacji osoby ubiegającej się o skierowanie do domu lub wymagającej takiego skierowania; drugą - organ jednostki samorządowej prowadzącej dom, wyrażający zgodę na przyjęcie do placówki (tak: Sierpowska Iwona, Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. III Opublikowano: Lex 2014 do art. 59 ustawy o pomocy społecznej). Skoro więc rozstrzygnięcie o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydawane jest dopiero w następnym etapie postępowania przez inny organ, tj. Starostę B., to zaskarżona decyzja, która dotyczyła jedynie skierowania do domu pomocy społecznej nie mogła – jak chce tego Skarżący, rozstrzygać o umieszczeniu w Domu Pomocy Społecznej w C., w tym także o umieszczeniu poza kolejnością. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie między innymi w wyroku WSA w Lublinie z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 891/13, gdzie Sąd ten wyraźnie stwierdził, że: "nie jest możliwe wydanie decyzji o "umieszczeniu" osoby w domu pomocy społecznej, bez uprzedniego "skierowania" jej - w drodze odrębnej decyzji - do wskazanej placówki. Prawnie wadliwe jest również rozstrzygnięcie w jednej decyzji zarówno o "skierowaniu", jak i o "umieszczeniu" określonej osoby w domu pomocy społecznej." Z wyżej wskazanych przyczyn nie można zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów prawa materialnego. Organy obu instancji prawidłowo bowiem rozstrzygnęły o skierowanie Skarżącego do domu pomocy społecznej. Podnoszona zaś przez Skarżącego kwestia przyjęcia go poza kolejnością do domu pomocy społecznej rozstrzygnięta zostanie dopiero w następnym postępowaniu administracyjnym o umieszczeniu w DPS w C. Kompetencji takich - wbrew oczekiwaniom Skarżącego - nie ma natomiast Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę. W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.