II SA/Bk 301/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz H. G. kwotę 48,00 (czterdziestu ośmiu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] stycznia 2006r. o umorzeniu postępowania i orzekło o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz N. i A. G.– małoletnich dzieci H. G.. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Dnia 28 lipca 2005r. H. G. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w S. wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na rzecz dzieci: N. i A. G. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. odmówił przyznania zaliczki alimentacyjnej, z powyższego wniosku, z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Od tej decyzji H. G. nie odwołała się i decyzja stała się prawomocna. W dniu 27 grudnia 2005r. H. G. złożyła ponowny wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej i decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. organ I instancji umorzył postępowanie na podstawie art. 105 §1 kpa, wskazując że w tej sprawie została już wydana prawomocna decyzja z dnia [...] sierpnia 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wskutek odwołania H. G., nie zgodziło się z decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. umarzającą postępowanie i wydało decyzję merytoryczną - odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej. Kolegium powołało, jako podstawę materialno- prawną przepisy art. 7 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz.U. nr 86, poz. 732 z późniejszymi zmianami). Rozpoznając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze poczyniło następujące ustalenia: Decyzja z dnia [...] marca 2006r. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej, została wyeliminowania z obrotu prawnego, gdyż stwierdzono jej nieważność ( z urzędu) decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2006r. Stąd też na datę wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zmienił się stan prawny, albowiem nie istniała już przyczyna umorzenia postępowania ( na którą powołał się organ I instancji w decyzji z dnia 12 stycznia 2006r.) i Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję reformatoryjną w trybie art. 138 §1 pkt 2 kpa. Rozpoznając sprawę merytorycznie, organ II instancji wskazał, że H. G. ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku 15 i 12 lat, na które są zasądzone alimenty po 350 zł miesięcznie od ich ojca – A. S. Wnioskodawczyni jest rozwiedziona ( wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] marca 2000r. sygn. akt [...]). Dochód rodziny H. G., osiągnięty w 2004r., wyniósł na osobę miesięcznie kwotę 453,41 zł i nie przekroczył kryterium dochodowego w kwocie 583 zł ( o jakim stanowi art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z § 15 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. –Dz.U. nr 105, poz. 881). Pomimo spełnienia powyższych kryteriów, zdaniem organu, przyznanie zaliczki alimentacyjnej, nie jest możliwe, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz.U. nr 86, poz. 732 ze zmianami) wnioskodawczyni nie wykazała "bezskuteczności" egzekucji, która nie została w ogóle wszczęta. Z przedłożonego pisma Sądu Apelacyjnego L. ( z dnia [...] marca 2006r.) wynika, że Sąd ten uznał i zezwolił na terenie swojego państwa, na wykonanie wyroku alimentacyjnego sądu polskiego, jednakże dłużnik alimentacyjny nie zamieszkuje pod wskazanym adresem na terytorium L., a prawdopodobnie przebywa na terenie RP. Wobec tego, organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie może być uznana za osobę uprawnioną do otrzymania zaliczki alimentacyjnej w świetle art. 7 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 5 i ust. 1 w/w ustawy. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku H. G. wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie zaliczki alimentacyjnej na rzecz dzieci od 1- go września 2005r. Stwierdziła, że jej były mąż, ojciec dzieci, jest obywatelem L., od kilku lat nie utrzymuje z nim kontaktu, został wymeldowany z mieszkania w S. w 1999r. i nie jest jej znane obecne miejsce pobytu byłego męża. Opisała, w uzasadnieniu skargi, działania, jakie podejmowała, by ustalić adres dłużnika, ale bezskutecznie. Twierdziła, że niemożność ustalenia adresu dłużnika alimentacyjnego za granicą powinno być uznawane przez organy za tożsame z "bezskutecznością egzekucji". Na poparcie swego stanowiska przedłożyła kserokopię pisma z dnia 5 stycznia 2006r. ( kierowanego do innej osoby w podobnej sytuacji) Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, z treści którego wynika właśnie powyższa interpretacja. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. z 2005r. nr 86, poz. 732 ze zm.) w przypadku gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą RP, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach rozpatrywanej sprawy wynika, że zaświadczeniem z dnia [...] grudnia 2005r. Prezes Sądu Okręgowego w S. potwierdził, że wnioskodawczyni złożyła wniosek o udzielenie pomocy w przedmiocie egzekucji alimentów od obywatela L. A. S. oraz że wniosek ten zostanie skierowany do właściwego sądu na terytorium Republiki L. po jego uzupełnieniu. Wniosek o egzekucję został skierowany do Sądu Apelacyjnego L. Jak wynika z udzielonej przez ten Sąd odpowiedzi z dnia 10 marca 2006r., dłużnik alimentacyjny nie odebrał korespondencji sądowej, co by wskazywało że nie mieszka na terenie L. W świetle treści tych dokumentów organy administracyjne, stwierdziły, że dokumenty te nie określają stanu egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego, a tym samym są nie wystarczającymi dokumentami do przyznania zaliczki alimentacyjnej. W ocenie Sądu stanowisko organu administracyjnego jako niezasadne nie zasługuje na aprobatę. Należy bowiem uznać, że informacje Sądu o stanie egzekucji o których mowa w art. 10 ust. 1 a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, obejmują nie tylko dane o bezskuteczności egzekucji alimentów od dłużnika ale wszelkie informacje związane z egzekucją w tym także informacje dotyczące niemożności wszczęcia postępowania egzekucyjnego np. z powodu nieznanego miejsca zamieszkania dłużnika. W ocenie Sądu informacja taka jest tożsama z informacją o bezskuteczności egzekucji. Skoro bowiem, jak wynika z treści art. 2 pkt 1 w/w ustawy bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy, to tym bardziej bezskuteczność egzekucji ma miejsce wówczas, gdy w ogóle, a nie tylko w okresie ostatnich trzech miesięcy, nie doszło do egzekucji świadczenia z powodu nieznanego miejsca zamieszkania dłużnika. Nadmienić należy, że stanowisko Sądu w tym zakresie jest zbieżne ze stanowiskiem Ministra Pracy i Polityki Społecznej zawartym w piśmie z dnia [...] stycznia 2006r., które złożyła skarżąca do akt. Podobne stanowisko w analogicznej sprawie zajął też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie o sygnaturze akt II SA/ Bk 1072/05, wskazując że niemożliwość ustalenia miejsca pobytu dłużnika alimentacyjnego należy traktować tak jakby egzekucja była bezskuteczna. Sąd, w składzie niniejszym, popiera to stanowisko. Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja naruszyła przepisy art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. z 2005r. nr 86, poz. 732 ze zm.), na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.