II SA/Bk 301/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w A. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rowu melioracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w A. na rzecz skarżącego Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w W. kwotę 190 (sto dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Zarządu Zlewni w A. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. wystosował do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. (dalej: GDDKiA) informację roczną ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2018 r. w wysokości 43 zł na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 ze zm.), dalej: P.w. GDDKiA złożyła reklamację od informacji rocznej (pismo z dnia [...] marca 2018 r.). Na skutek złożonej reklamacji Dyrektor Zarządu Zlewni: - w dniu [...] kwietnia 2018 r. wydał decyzję nr [...] określającą GDDKiA Oddział w B. za okres 1 stycznia – 18 sierpnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 43 zł za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w miejscowości C. gm. S. do rowu melioracyjnego CH. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 P.w., zaś w uzasadnieniu decyzji wskazano, że opłatę ustalono na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 pkt 1 P.w. Przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stan faktyczny sprawy wskazano, że złożona reklamacja dotyczyła wysokości opłat "za pobór wód podziemnych". GDDKiA korzysta z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2013 r. wydanego przez Starostę S. na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w ilości 0,047 m3/s, co oznacza że jest zobowiązana ponosić opłaty za usługi wodne. Wody, których dotyczy wskazane pozwolenie, odprowadzane są rowem melioracyjnym CH bezpośrednio do rzeki B. Stąd też reklamacja nie mogła zostać uwzględniona. Jak wskazano, określenia wysokości opłaty dokonano na podstawie art. 271 ust. 4 P.w. oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502). Powyższa decyzja została doręczona stronie, tj. GDDKiA w dniu [...] kwietnia 2018 r.; - w dniu [...] kwietnia 2018 r. wydał decyzję nr [...] określającą GDDKiA Oddział w B. za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 43 zł za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w miejscowości C. gm. S. do rowu melioracyjnego CH. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 P.w., zaś w uzasadnieniu decyzji wskazano, że opłatę ustalono na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 pkt 1 P.w. Przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stan faktyczny sprawy wskazano, że nieuwzględniona tą decyzją reklamacja dotyczyła wysokości opłat za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. GDDKiA korzysta z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2013 r. wydanego przez Starostę Sokólskiego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w ilości 0,047 m3/s, co oznacza że jest zobowiązana ponosić opłaty za usługi wodne. Wody, których dotyczy wskazane pozwolenie, odprowadzane są rowem melioracyjnym CH bezpośrednio do rzeki B. Stąd też reklamacja nie mogła zostać uwzględniona. Jak wskazano, określenia wysokości opłaty dokonano na podstawie art. 271 ust. 4 P.w. oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502). Powyższa decyzja została doręczona stronie, tj. GDDKiA w dniu [...] kwietnia 2018 r. Skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni "z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak [...]" złożył do sądu administracyjnego Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w W. (w zakresie działalności Oddziału w B.), który zarzucił naruszenie: - prawa materialnego, tj. art. 271 ust. 1 P.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zasadnym jest naliczenie opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr [...] w sytuacji, gdy skarżący odprowadza wody opadowe i roztopowe do ziemi; - przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) poprzez nieustalenie bądź niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy i uznanie, że wody opadowe i roztopowe odprowadzane do rowu melioracyjnego są odprowadzane do wód, gdy tymczasem ze stanu faktycznego jak i stanu prawnego wynika, że wody są odprowadzane do ziemi. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] czerwca 2013 r. na szczególne korzystanie z wód jest realizowane w ten sposób, że wody z pasa drogowego, zbierane w system kanalizacji deszczowej, po oczyszczeniu w osadniku oraz separatorze lamelowym, są odprowadzane wylotem do rowu melioracyjnego CH. Zdaniem skarżącego, w pozwoleniu wodnoprawnym znajduje się wyraźne stwierdzenie, że jest to odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do ziemi. Wskazano, że odległość drogi krajowej nr [...] od rzeki B. wynosi w linii prostej blisko 3 km, a długość rowu melioracyjnego CH na tym odcinku jest jeszcze większa, zatem na tak długim odcinku rowu wody opadowe zbierane z drogi wsiąkną w grunt i nie odpłyną do rzeki. Ustawa Prawo wodne ustala zaś opłaty za odprowadzanie wód do wód a nie do ziemi, jak to ma miejsce w przypadku strony skarżącej. W piśmie z dnia [...] maja 2018 r. przekazującym skargę do sądu Dyrektor Zarządu Zlewni wskazał, że przekazuje skargę na decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak [...]. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 113 K.p.a. decyzja zawierająca oczywiste omyłki pisarskie została skorygowana i przesłana ponownie w dniu [...] kwietnia 2018 r. Odnośnie zarzutów skargi wskazano, że rów CH jest urządzeniem wodnym pełniącym funkcję łącznika z rzeką B. – pobiera nadmierną ilość wody i odprowadza ją do najbliższej rzeki tj. B. Skarga nie jest zatem zasadna. Podczas rozprawy w dniu 14 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest "druga decyzja organu doręczona skarżącemu w dniu [...].04.2018r.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu, jednakże nie z powodów w niej wskazanych, ale takich, które sąd stwierdził z urzędu będąc do tego uprawnionym i jednocześnie zobowiązanym na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W ocenie sądu, z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Nie ulega wątpliwości, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje administracyjne wydane odnośnie ustalenia opłaty za usługi wodne polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do rowu melioracyjnego CH w miejscowości C. N. gm. S. – wystosowane do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, obydwie z dnia [...] kwietnia 2018 r. i o tym samym numerze [...]. Pierwsza z nich została doręczona skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2018 r., druga w dniu [...] kwietnia 2018 r. Tym samym obydwie te decyzje weszły do obrotu prawnego (na skutek zrealizowanych doręczeń stronie postępowania) i obydwie wiążą organ od dnia ich doręczenia (art. 110 § 1 K.p.a.). Zdaniem sądu, obydwie te decyzje zostały wydane w tej samej sprawie administracyjnej. Z tożsamością sprawy administracyjnej mamy bowiem do czynienia w przypadku występowania tych samych podmiotów, tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów (vide np. wyrok NSA z dnia 20 maja 2016 r., I OSK 588/165, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że w sprawie niniejszej obydwie decyzje z dnia [...] kwietnia 2018 r. o tym samym numerze dotyczyły tego samego podmiotu (GDDKiA) i tego samego przedmiotu (ustalenia wysokości opłaty za usługi wodne – odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rowu melioracyjnego) oraz dotyczyły tego samego stanu prawnego i faktycznego. Co prawda w uzasadnieniu decyzji doręczonej w dniu [...] kwietnia 2018 r. wskazano, że chodzi o pobór wody i decyzja ta dotyczy okresu 1 stycznia – 18 sierpnia 2018 r., zaś decyzja doręczona w dniu [...] kwietnia 2018 r. określa w uzasadnieniu, że chodzi o odprowadzanie (a nie pobór) wód i dotyczy okresu 1 stycznia – 31 grudnia 2018 r., jednakże nie wyklucza to istnienia tożsamości spraw rozstrzygniętych ww. decyzjami. Przede wszystkim bowiem obydwie posiadają identyczne sentencje i obydwie powołują się na uprawnienia strony (tej samej, tj. GDDKiA) wynikające z pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]. Decyzja doręczona w dniu [...] kwietnia 2018 r. obejmuje zaś w całości okres, za który ustalono opłatę w decyzji doręczonej wcześniej. Nie może być zatem mowy o niewydaniu decyzji doręczonej w dniu [...] kwietnia 2018 r. w tej samej sprawie co decyzja doręczona w dniu [...] kwietnia 2018 r. Powyższe potwierdza również stanowisko organu zawarte w piśmie, przy którym przesłano skargę. Jak z niego wynika, organ potraktował decyzję doręczoną później jako sprostowanie decyzji doręczonej wcześniej, a więc obydwie traktuje jako dotyczące tej samej sprawy. Jednakże, w ocenie sądu, nie może być mowy o tym, aby decyzja doręczona później stanowiła sprostowanie wcześniejszej, bowiem nie ma w jej treści mowy o sprostowaniu. Co więcej, w przepisie traktującym o sprostowaniu decyzji administracyjnej (art. 113 K.p.a.) mowa jest o formie "postanowienia" prostującego a nie o formie "decyzji". Tej zaś formy (postanowienia) w sprawie nie zastosowano. Nie ulega zatem wątpliwości, że decyzję doręczoną w dniu [...] kwietnia 2018 r. wydano drugi raz w tej samej sprawie, co czyni ją nieważną z mocy art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Na marginesie jedynie wskazać należy, że spełniony również został warunek ostateczności decyzji wydanej w sprawie, która następnie została rozstrzygnięta kolejną decyzją tego samego dotyczącą. Z regulacji P.w. wynika, że decyzja w sprawie opłat za usługi wodne wydawana jest na podstawie art. 273 ust. 6 P.w. i nie przysługuje od niej odwołanie, ale skarga do sądu administracyjnego (ust. 8 tego przepisu). A zatem decyzja ta jest ostateczna "od razu". Zgodnie zaś z art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Reasumując, zaskarżona w sprawie niniejszej decyzja z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], doręczona w dniu [...] kwietnia 2018 r. stronie skarżącej, jest decyzją nieważną bowiem została wydana w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., z tym że: - zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot wpisu w wysokości 100 zł mimo uiszczenia go przez skarżącego w wysokości 300 zł. Ustalono bowiem błędnie w postępowaniu sądowym wysokość wpisu na kwotę 300 zł zamiast na kwotę 100 zł według wartości przedmiotu sprawy (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wysokości wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Nadpłacona zatem część wpisu w kwocie 200 zł zostanie zwrócona skarżącemu odrębnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału, gdyż kwoty tej nie można było zasądzić od organu; - na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) w wysokości zasądzonych koszów uwzględniono wynagrodzenie pełnomocnika (90 zł) obliczone według zasad uwzględniających wartość przedmiotu sprawy.