II SA/Bk 302/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. S. - B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne oddala skargę. Stan faktyczny rozpatrywanej sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta B. przyznał J. S. - B. (dalej również jako skarżąca) bezterminowo od 3 stycznia 2012 r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną N. S. W dniu [...] stycznia 2013 r. Prezydent Miasta B. wydał decyzję nr [...], w której na podstawie art. 17 ust. 1 i 4, art. 20 ust. 2 i 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm. (dalej w skrócie: "u.ś.r."), zmienił własną decyzję z [...] maja 2012 r. w ten sposób, że przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres od 3 stycznia 2012 r. do 11 lipca 2012 r. i bezterminowo od 29 listopada 2012 r. Z kolei na okres od 12 lipca 2012 r. do 28 listopada 2012 r. organ odmówił stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że skarżąca w okresie od 12 lipca 2012 r. do 28 listopada 2012 r. podjęła zatrudnienie, co oznacza, że nie spełniała przesłanek do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, wynikających z u.ś.r. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] lutego 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z [...] stycznia 2013 r. Organ odwoławczy zauważył, że z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w sytuacji, gdy osoba opiekująca się np. rodzicem nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie można pozostawać w zatrudnieniu, czy wykonywać innej pracy zarobkowej i być jednocześnie świadczeniobiorcą świadczenia pielęgnacyjnego. Służy ono zrekompensowaniu przynajmniej w części utraconych zarobków osobom, które podejmują się opieki nad osobą niepełnosprawną, w znaczeniu wymaganym powyższym przepisem, tj. w zakresie wykluczającym możliwość zarobkowania. Z akt sprawy wynika, że w trakcie pobierania świadczenia przyznanego decyzją z 7 maja 2012 r. skarżąca od 12 lipca 2012 r. do 28 listopada 2012 r. pozostawała w zatrudnieniu na umowę zlecenia, co potwierdza zaświadczenie firmy K. sp. z o.o. w W. z 29 listopada 2012 r. Kolejne zaświadczenie tego samego pracodawcy zaświadcza, że w powyższym okresie skarżąca świadczyła usługi w ramach umowy zlecenia. Z dniem 29 listopada 2012 r. została wyrejestrowana z ubezpieczeń -ZUS P ZWUA. Kolegium zauważyło, że świadczenie usług na podstawie umowy zlecenia mieści się w definicji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 3 pkt 22 u.ś.r.). Podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego powoduje zaś utratę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). To, że skarżąca w takim okresie (umowy zlecenia) opiekowała się matką, nie daje podstaw organom do przyznania takiego świadczenia. Świadczy jedynie o tym, że mogła godzić opiekę z pracą zarobkową. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżąca podniosła, że nieprawdą jest jakoby od 13 lipca 2012 r. wykonywała jakąkolwiek pracę zarobkową na rzecz firmy K., czego dowodem są dokumenty o zerowych składkach ubezpieczeniowych i zerowych wynagrodzeniach. Strona wskazała, że nie wyraziła też po 13 lipca 2012 r. jakiejkolwiek chęci pracy, czy współpracy z firmą K. Do dnia dzisiejszego nie otrzymała z tej firmy jakiejkolwiek umowy, nie podpisała ani umowy o pracę, zlecenia, czy też o dzieło, gdyż takowa nie została jej przedstawiona do 28 listopada 2012 r. Osobą, która może poświadczyć brak wykonywania zadań od dnia 13 lipca 2012 r. jest M. C. - koordynator na teren [...]. Skarżąca stwierdziła, że nie może brać odpowiedzialności za niekompetencje pracowników firmy K. w kwestii rejestracji i wyrejestrowania z ZUS. Zgodziła się tylko z tym, że dzień 12 lipca 2012 r. jest jedynym dniem wykonania zadania na rzecz tej firmy i tylko ten dzień można zaliczyć do utraty świadczenia pielęgnacyjnego, co w żaden sposób wpłynęło na sposób sprawowania opieki nad mamą. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Z art. 32 ust. 1 u.ś.r. wynika, że właściwy organ uzyskał uprawnienie do zmiany lub uchylenia bez zgody strony decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli zaistniała jedna z sytuacji przewidzianych w tym przepisie, tzn. gdy: uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Oceniając zgodność z prawem wydanej w tej sprawie decyzji zmieniającej ostateczne rozstrzygnięcie przyznające skarżącej świadczenie pielęgnacyjne, Sąd nie dostrzegł, aby organy naruszyły prawo, w tym w szczególności wskazaną wyżej regulację. W świetle realiów tej sprawy i przywołanego art. 32 ust. 1 u.ś.r. istotną kwestię stanowią przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Otóż ustawodawca przewidział, że świadczenie takie przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobom wymienionym w art. 17 ust. 1 pkt 1 - 4 u.ś.r., pod wszakże warunkiem, że nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z powyższego wynika zatem, że pozostawanie w zatrudnieniu wyklucza możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Również podjęcie zatrudnienia w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego wyklucza świadczeniobiorcę z uprawnienia do pobierania tego świadczenia za okres zatrudnienia. Świadczenie takie jest bowiem formą udzielenia pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie rezygnuje z aktywności zawodowej i pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma zrekompensować opiekującemu się osobą niepełnosprawną, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. utratę dochodu uzyskiwanego dotychczas, czy też utratę potencjalnego dochodu. Dla możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie ma znaczenia, że osoba ubiegająca się o nie godzi pracę z opieką nad osobą niepełnosprawną. Koniecznym warunkiem uzyskania tego świadczenia jest nie podejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną bądź rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad taką osobą. Stąd ustalenie, że świadczeniobiorca w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego podjął zatrudnienie, stanowi podstawę do zmiany ostatecznej decyzji ustalającej uprawnienie do takiego świadczenia w trybie art. 32 ust. 1 u.ś.r. Wskazać przy tym trzeba, że stosownie do art. 3 pkt 22 u.ś.r., ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. W rozpatrywanym przypadku ustalono, że w okresie od 12 lipca 2012 r. do 28 listopada 2012 r. skarżąca świadczyła usługi na podstawie umowy zlecenia. Podjęła zatem zatrudnienie w rozumieniu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego ustalonego decyzją z 7 maja 2012 r. Powyższe wynika z zaświadczeń wystawionych przez K. Sp. z o.o. w W. w dniach 29 listopada 2012 r. i 10 grudnia 2012 r. Wskazują one, że ww. firmę łączyła z Panią J. S.-B. umowa zlecenia zawarta na ww. okres, z tym że wynagrodzenie zostało wypłacone jedynie za lipiec 2012 r. Twierdzenia skarżącej, że zadania dla firmy K. wykonywała jedynie 12 lipca 2012 r. nie mogą wpłynąć na ocenę zebranych dowodów, które jednoznacznie wskazują, że podjęła takie zatrudnienie. Na okoliczność tą strona przedstawiła oświadczenie Kierownika Obiektu ds. utrzymania czystości, który stwierdził, że od 14 lipca 2012 r. do 19 listopada 2012 r. nie świadczyła ona usługi na rzecz K. Sąd nie znajduje jednak podstaw do podważenia zaświadczeń wydanych przez zleceniodawcę. Stanowią one wiarygodny dowód okresu zatrudnienia skarżącej w tej spółce. Strona skutecznie nie podważyła prawdziwości informacji zawartych w tych zaświadczeniach, a jej twierdzenia o sfałszowaniu zaświadczenia z 10 grudnia 2012 r. pozostały gołosłowne. Podkreślić przy tym trzeba, że z informacji uzyskanej od ZUS wynika, iż skarżąca podlegała od 12 lipca 2012 r. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia (pismo z 18 października 2012 r. - k. 18 akt administracyjnych). W aktach znajduje się również potwierdzenie wyrejestrowania skarżącej przez spółkę K. z tych ubezpieczeń od dnia 29 listopada 2012 r. (kopia druk ZUS P ZWUA wypełnionego 29 listopada 2012 r.). Zebrane w sprawie dowody nie wskazują zatem, aby powyższe zaświadczenia były nieprawdziwe i potwierdzają, że 12 lipca 2012 r. skarżąca podjęła zatrudnienie w spółce K. i pozostawała w nim do 28 listopada 2012 r. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżąca prawidłowo została pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres pozostawania w zatrudnieniu - tj. od 12 lipca 2012 r. do 28 listopada 2012 r. Zmiana dotychczasowej decyzji znalazła oparcie w przepisach prawa. Z uwagi na bezzasadność skargi orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).