II SA/Bk 304/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia F.Z. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie o przekazanie według właściwości podania w sprawie zakazu użytkowania obiektu 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu J.A.J. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Przedmiotem skargi wniesionej pismem z dnia 17 marca 2008 r. przez Stowarzyszenie F. Z. w B. jest postanowienie z dnia [...] lutego 2008 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. odmawiające Stowarzyszeniu F. Z. w B. przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta B. z dnia [...] listopada 2007 r. o przekazaniu według właściwości podania w sprawie zakazu użytkowania obiektu. Skarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia 17 listopada 2007 r. Stowarzyszenie F. Z. w B., za pośrednictwem Prezydenta B., złożyło między innymi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. (a także do 10 innych organów i instytucji krajowych i zagranicznych, w tym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B.) "wniosek o uznanie za stronę organizacji ekologicznej, wezwanie do usunięcia stanu niezgodnego z prawem oraz wstrzymanie wykonania decyzji ze skutkiem natychmiastowym, skargę na bezczynność , wniosek o unieważnienie decyzji, ponowne wszczęcie postępowań przeprowadzonych z rażącym naruszeniem prawa i rozpatrzenie sprawy, wniosek o bezpłatną pisemną informację na temat sprawy i toczących się postępowań oraz aktualnego stanu sprawy". Powyższym pismem Stowarzyszenie F. Z. w B. zwróciło się z żądaniem natychmiastowego zakazu użytkowania [...] Z. W. – G. H. i [...] C. w B. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. Prezydent B. w sprawie [...] przekazał wniosek Stowarzyszenia F. Z. w B. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. Postanowienie, wysłane na adres siedziby Stowarzyszenia przy ul. R. [...] w B., na skutek dwukrotnej, bezskutecznej próby doręczenia za pokwitowaniem odbioru przez operatora pocztowego, powróciło do nadawcy, jako przesyłka awizowana i nie podjęta w terminie. Pismem z dnia 3 stycznia 2008 r. Stowarzyszenie F. Z. w B. wniosło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a także 10 innych organów i Instytucji krajowych i zagranicznych o przywrócenie terminu na dokonanie bliżej niesprecyzowanych czynności prawnych. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. rozpoznając pismo Stowarzyszenia F. Z. w B. odmówiło wnioskodawcy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta B. z dnia [...] listopada 2007 r. o przekazaniu według właściwości podania w sprawie zakazu użytkowania obiektu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, iż odmowa przywrócenia terminu podyktowana jest brakiem wskazania terminu, w jakim ustąpiła przeszkoda do wniesienia zażalenia oraz brakiem dopełnienia ciążącego na stronie obowiązku dokonania czynności, dla której termin powyższy był przewidziany. W skardze na powyższe postanowienie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Stowarzyszenie F. Z. wniosło o "unieważnienie decyzji" jako naruszającej prawo. Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, iż nie mógł odebrać korespondencji (bliżej nieokreślonej) z uwagi na zaginięcie tzw. "awizo". Skarżący dodatkowo wskazał, iż w chwili wnoszenia pisma do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie była mu znana treść pisma przesłanego pocztą (postanowienia prezydenta), co usprawiedliwia, w ocenie skarżącego, niedokonanie czynności, dla której przywracany termin był przewidziany. Końcowo wskazał także, iż powyższego pisma nie doręczyło mu również Samorządowe Kolegium Odwoławcze, o co wnosił w swoim wniosku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż przedstawione organowi odwoławczemu pismo "utrudnia odczytanie sensu zarzutów kierowanych pod adresem zaskarżonego postanowienia". Organ odwoławczy zanegował nieprawidłowość doręczenia skarżącemu postanowienia Prezydenta B. Wskazał, iż wysłanie pisma organu na adres siedziby Stowarzyszenia, wobec niepodjęcia korespondencji przez adresata z upływem 7 dni od drugiego "awizo" powróciło do nadawcy ze skutkiem doręczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło w tym zakresie twierdzenia skarżącego o zaginięciu "awizo". Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również na niezasadność zarzutu niemożliwości dokonania czynności, dla której wyznaczony był uchybiony termin, podnosząc, iż stanowisko skarżącego nie koresponduje z zasadą jednoczesności wniesienia podania o przywrócenie terminu i dokonania czynności, dla której termin jest określony. Końcowo organ odwoławczy wskazał, iż żądanie skarżącego o ponowne doręczenia postanowienia Prezydenta B. nie dotyczyło korespondencji, której nadawcą było Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ odwoławczy podniósł przy tym, iż zgodnie z pismem UM w B. z dnia 18 stycznia 2008 r. przedmiotowe postanowienia zostało Stowarzyszeniu przekazane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości prawidłowość doręczenia stowarzyszeniu postanowienia Prezydenta B. z dnia [...].11.2007r. Zgodnie z art. 45 kpa "jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio" Mający odpowiednie zastosowanie przepis art. 44 kpa, do którego "odsyła" art. 45 kpa, stanowi zaś o obowiązku dwukrotnej "awizacji" przesyłki w razie niemożności doręczenia pisma do rąk adresata, bądź osoby uprawnionej do odbioru. Stowarzyszenie F. Z. w piśmie przekazanym przez prezydenta organowi nadzoru budowlanego wskazało siedzibę stowarzyszenia pod adresem: B., ul. R. [...]. Pod ten właśnie adres została wysłana przesyłka zawierająca postanowienie Prezydenta B. z [...].11.2007r. Ponieważ doręczyciel zastał mieszkanie odbiorcy zamkniętym, przesyłkę pozostawił w dniu 29.11.2007r. do odbioru w urzędzie pocztowym "B. [...]", a informację o tym umieścił w skrzynce pocztowej adresata. Po bezskutecznym upływie 7 dni, wyznaczonym do odbioru przesyłki na poczcie, doręczyciel powtórnie w dniu 6 grudnia 2007r. "awizował" przesyłkę, wyznaczając adresatowi kolejne 7 dni na jej odbiór w urzędzie pocztowym. Urząd pocztowy w dniu 15.12. 2007r. "odesłał" nieodebraną przesyłkę nadawcy tj. Prezydentowi B. Stosownie do treści art. 44 par. 4 kpa doręczenie przesyłek "awizowanych" uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wyznaczonego stronie do odbioru przesyłki. W tym przypadku za dzień doręczenia stowarzyszeniu postanowienia Prezydenta B. z [...].11.2007r. należało traktować dzień 14 grudnia 2007r. Zatem termin do wniesienia przez stowarzyszenie zażalenia na uznane z doręczone mu postanowienie, upłynął 21 grudnia 2007r. (piątek). Bezspornym jest, że skarżące stowarzyszenie zażalenia nie wniosło. Przyznało to we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia złożonym 3. 01. 2008r., w którym jako przyczynę spóźnienia powołało dwie okoliczności "nieobecność w terminie i brak skutecznego zawiadomienia ze strony Poczty Polskiej o planowanym terminie zwrotu listów poleconych" Skład orzekający sądu zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że złożony przez stowarzyszenie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia musiał skutkować odmową przywrócenia terminu. Jak słusznie wskazało kolegium możliwość przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) uzależniona jest od łącznego spełnienia trzech warunków: 1. uprawdopodobnienia, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez stronę, 2. wniesienia podania o przywrócenie terminu jednocześnie z dokonaniem czynności, dla której dany termin był wyznaczony, oraz 3. zachowania terminu 7 dni na wniesienie podania (o przywrócenie terminu), liczonego od dnia, w którym ustąpiła przyczyna uchybienia terminu. Powyższe przesłanki skuteczności wniosku o przywrócenie terminu wymienia art. 58 kpa. Skarżące stowarzyszenie, jak słusznie zauważyło kolegium, ani nie dokonało wraz z wnioskiem zaniedbanej czynności tj. nie złożyło jednocześnie zażalenia, ani nie wskazało w podaniu o przywrócenie terminu, kiedy ustąpiła przeszkoda do wniesienia zażalenia, a tym samym nie wykazało, że sam wniosek o przywrócenie terminu został złożony w okresie wymaganym treścią art. 58 par. 2 kpa. W tych okolicznościach organ odwoławczy prawidłowo orzekł o odmowie przywrócenia stowarzyszeniu terminu do wniesienia zażalenia. Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 58 kpa. Co prawda w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarysowały się dwie odmienne koncepcje oceny skutków jednoczesnego z wnioskiem o przywrócenie terminu niedopełnienia przez stronę czynności, dla której termin był zastrzeżony. Według pierwszej niedopełnienie czynności ma charakter braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu, do usunięcia którego organ winien wezwać stronę pod rygorem zastosowania procedury z art. 64 par. 2 kpa tj. pozostawienia podania bez rozpoznania (tak w wyroku NSA z 2.08.2000 sygn. SA/Bk 142/00 z glosą Żukowskiego, OSP z 2002r, z. 5, poz. 72, oraz w wyroku WSA w Warszawie z 22.04.2005r. sygn. VI SA/Wa 1502/04, niepublik.). Według drugiej koncepcji dopełnienie czynności, dla której był zastrzeżony termin, jest materialnoprawnym warunkiem wniosku o przywrócenie terminu (tak w wyroku NSA z 18.01.1999r. sygn. IV SA 166/98, Lex nr 47261, wyroku NSA z 14.05.2005r., II OSK 762/06, niepublik.). Spór w tym przedmiocie dla oceny zaskarżonego postanowienia znaczenia decydującego jednak mieć nie może, albowiem skarżące stowarzyszenie nie spełniło również innej istotnej dla przywrócenia terminu przesłanki, a mianowicie nie wykazało w jakiej dacie ustała dla niego przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie zażalenia. Bezspornym jest, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia stowarzyszenie powołało numer postanowienia Prezydenta B. z [...].11.2007r. wskazując wprost, że wniosek dotyczy "odwołania się" od tego właśnie postanowienia. Zatem jest oczywistym, że w którymś momencie w przeszłości ustała przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie zażalenia, bo strona musiała nabyć wiedzę o istnieniu tego postanowienia. Brak wykazania, że z wnioskiem o przywrócenie terminu strona wystąpiła w terminie wymaganym przez prawo, sam w sobie skutkować musiał odmową przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Na marginesie można tylko zauważyć, że dopełnienie zaniedbanej czynności (wniesienie zażalenia) w ogóle nie wymagało profesjonalnej obsługi prawnej. Wystarczające byłoby zawarcie w samym wniosku o przywrócenie terminu stwierdzenia, że z postanowieniem Prezydenta B. z [...].11.2007r. strona się nie zgadza. We wniosku stowarzyszenia z dnia 3.01.2008r. takiego stwierdzenia nie ma, przeciwnie stowarzyszenie wprost mówi, że zażalenia nie wniosło, mimo iż powołuje się na postanowienie Prezydenta B. z [...].11.2007r. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu a skarga strony jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zmianami). Mając na względzie złożony przez radcę prawnego, ustanowionego dla strony skarżącej z urzędu, wniosek o przyznanie wynagrodzenia z zastępstwo prawne strony przed sądem, orzeczono o przyznaniu tego wynagrodzenia (art. 210 par. 1 w zw. z art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.). Wysokość wynagrodzenia została określona na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, a konkretnie w oparciu o par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" tego rozporządzenia, przy czym stosownie do par. 2 pkt 3 rozporządzenia wynagrodzenie podwyższono o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności. (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zmianami).