II SA/Bk 305/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-09-22
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę rozbudowy budynku gospodarczego, która została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę i nie została zalegalizowana przez inwestora?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę rozbudowy budynku gospodarczego. Inwestorzy nie przedstawili wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej, co zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego uzasadnia wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Sąd podkreślił, że jego kognicja ogranicza się do kontroli zgodności z prawem, a nie celowości czy sprawiedliwości społecznej.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę rozbudowy budynku gospodarczego oraz zadaszonego tarasu, stwierdzając, że powstały one około 2000 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorzy nie przedstawili żadnych dokumentów potwierdzających legalność budowy ani nie podjęli próby legalizacji obiektu mimo nałożonych obowiązków. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, wnosząc o uchylenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi M. M. i M. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...].01.2015 roku, nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994 roku – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 kpa – nakazał Państwu M. i M. M. wykonać rozbiórkę rozbudowy o pomieszczenie o wymiarach 3,45x13,10 m i zadaszonego tarasu o wymiarach 1,75x13,10 m dobudowanych do istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 5,35x13,10 m wybudowanego we wsi Ł. gm. K. na działce nr geod. [...].
Na skutek odwołania Państwa M. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...].03.2015 roku, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy stwierdził, że po dokonaniu kontroli w dniu [...].08.2014 r. oraz oględzin w dniu [...].09.2014 roku z udziałem skarżących, którzy są właścicielami nieruchomości oraz inwestorami przedmiotowej budowli, organ I instancji zasadnie przyjął, iż obiekt powstał 15 lat temu, tj. około 2000 roku, bez wymaganego pozwolenia na budowę, bowiem inwestor nie przedstawił żadnych decyzji ani zgłoszeń dotyczących tegoż obiektu. Organ odwoławczy podkreślił także, że prawidłowo została wszczęta procedura legalizacyjna poprzez wydanie postanowienia w dniu [...].09.2014 roku, nr [...], nakazującego skarżącym przedłożenie niezbędnych dokumentów, w tym decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Żadne z powyższych obowiązków nie zostały przez Państwa M. wykonane. W świetle powyższego organ II instancji uznał, iż w myśl art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 roku – Prawo budowlane zaskarżona decyzja organu I instancji spełnia przesłanki zawarte w powyższym przepisie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiedli Państwo M. i M. M., zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne zakwalifikowanie inwestycji zrealizowanej przez skarżących na działkach [...] i [...] jako rozbudowy,
- art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez dowolne przyjęcie, że prace wykonane przez skarżących wymagały pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy organ nie ustalił rzeczywistego charakteru wykonanych prac,
- art. 29 ust. 1 pkt 1 a ustawy prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że strona skarżąca dokonała budowy samodzielnego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2, który nie wymaga pozwolenia na budowę,
- naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji sprzecznej z zasadą sprawiedliwości społecznej,
2) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji,
- art. 7, 77, 80 i 107 § 1 i 3 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie,
- naruszenie art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania do organów publicznych.
W konsekwencji skarżący wnosili o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji organów I i II instancji.
W odpowiedzi na skargę P. wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, tym samym wyłączona jest kognicja tychże sądów z punktu widzenia celowości i zasad sprawiedliwości społecznej zaskarżonych orzeczeń organów. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarga w sprawie niniejszej jest nieuzasadniona i winna być oddalona, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych orzeczeń stanowił art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 – ustawy z dnia 07.07.1994 roku – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.). Przepis ten mówi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednak art. 48 ust. 2 i 3 wyżej wymienionej ustawy dopuszcza legalizację samowoli budowlanej jeżeli inwestor w zakreślonym terminie przedstawi zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również dołączy dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
W konkretnej sprawie organ dokonując w dniu 5.08.2014 roku kontroli (k. 3 akt administracyjnych) oraz oględzin w dniu 1.09.2014 roku (k. 8 akt administracyjnych), stwierdził istnienie od około 2000 roku dobudowanego pomieszczenia do istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 13,10x3,45 m wraz z tarasem o wymiarach 1,75x13,10 m. Inwestorzy nie przedstawili żadnych dokumentów świadczących o wydaniu pozwolenia na rozbudowę powyższych obiektów lub ich zgłoszenia.
W świetle powyższych ustaleń, organ zasadnie przystąpił do próby legalizacji spornego obiektu w myśl art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia [...].09.2014 roku, nr [...], organ I instancji wstrzymał prowadzenia jakichkolwiek robót i zobowiązał inwestorów do przedłożenia w terminie do [...].11.2014 roku, dokumentów zgodnie z treścią wyżej wymienionego przepisu. Skarżący nie wywiązali się z nałożonych obowiązków w żadnym zakresie. Nie wystąpili również o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Z uwagi na niewykonanie obowiązków przez skarżącego, wynikających z postanowienia z dnia [...].09.2014 roku, nr [...], organ I instancji zasadnie orzekł o rozbiórce w myśl art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a organ II instancji, po przeprowadzeniu postępowania utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.
Mając na uwadze całokształt działań organów w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej, a analizowanych powyżej – nie można uznać, że zostały naruszone art. 7,8 i 77 § 1 kpa, bowiem organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego. Również zarzut skarżących o naruszeniu przepisów prawa materialnego nie znajduje potwierdzenia w sprawie niniejszej, ponieważ organy zastosowały właściwe przepisy ustawy Prawo budowlane do istniejącego stanu faktycznego. Ocenę prawidłowości zastosowania tychże przepisów Sąd dokonał na wstępie niniejszego uzasadnienia. Jak wynika z protokołu kontroli i oględzin oraz ze zdjęć dołączonych do akt sprawy jak również mapy (k. 7 akt administracyjnych) – nie budzi wątpliwości okoliczność rozbudowy budynku gospodarczego, którą nie można uznać za modernizację – czyli unowocześnienie, ani za konserwację obiektu. Rozbiórka rozbudowanej części w sposób samowolny nie wpłynie ujemnie w żadnym zakresie na budynek gospodarczy, bowiem jeżeli jest on posadowiony na podstawie pozwolenia na budowę, to stanowił zamkniętą budowlę składająca się z 4 ścian. Z chwilą rozbiórki rozbudowanych obiektów nadal będzie spełniać taka samą funkcję. W sprawie nie znajduje również potwierdzenia zarzut nieprecyzyjnego sformułowania sentencji decyzji, ponieważ zawiera ona czytelny opis obiektów podlegających rozbiórce z podaniem ich wymiarów przylegających do budowli nie podlegającej rozbiórce – z podaniem także jej wymiarów. Określono także, gdzie powyższe obiekty budowlane są położone. Dlatego też zdaniem Sądu decyzja zaskarżona jest czytelna i wykonalna.
Należy dodać, że nie naruszono również przepisów art. 2 Konstytucji RP. Urzeczywistnieniem bowiem zasady sprawiedliwości społecznej jest również traktowanie wszystkich obywateli dopuszczających się samowoli budowlanej w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane. Do kontroli nad przestrzeganiem tej zasady są powołane organy nadzoru budowlanego, a jej realizacją jest między innymi konkretna sprawa.
Ponadto podnoszony przez skarżących problem wysokości opłat legalizacyjnych nie był przedmiotem rozpoznania przez Sąd w sprawie niniejszej, bowiem nie był on tematem postępowania administracyjnego.
Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło