II SA/Bk 307/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat M. Ż. – K. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Decyzją z dnia [...] października 2010 r., Nr [...] Wójt Gminy T. K. uchylił czynność materialno-techniczną, polegającą na zameldowaniu Pani Z. O. (dalej powoływana również jako Skarżąca) na pobyt stały w miejscowości C. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2010 r., W. Z. wystąpił o wymeldowanie Skarżącej z pobytu stałego w miejscowości C. Wniosek uzasadnił tym, że Skarżąca powyżej 6 miesięcy nie przebywa w miejscu zameldowania a dom, w którym zameldowała się stanowi własność wnioskodawcy. Budynek ten nie nadaje się do zamieszkania, okna są zabite deskami, brak jest podłączenia do linii energetycznej oraz nie ma bieżącej wody. Od kilkunastu lat, po opuszczeniu budynku przez babcię wnioskodawcy, nikt tam nie zamieszkał. Zaznaczył, że umowa sprzedaży, na mocy której Skarżąca, miała zostać właścicielką przedmiotowej nieruchomości została w dniu [...] kwietnia 2007 r., wyrokiem Sądu Rejonowego w B., uznana za bezskuteczną. W trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono, iż właścicielem działki o nr [...], na której jest posadowiony sporny budynek, jest W. Z., który nabył własność na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2007 r. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w założonej księdze wieczystej o nr [...], prowadzonej dla powyższej nieruchomości. Tym samym, twierdzenia Skarżącej, złożone do protokołu przesłuchania strony w dniu 1 czerwca 2010 r., jakoby to Skarżąca była właścicielem spornej działki i budynku organ uznał za niezasadne. Zaznaczył przy tym, że w formularzu "Zgłoszenie pobytu stałego" Skarżąca oświadczyła, iż jest właścicielką powyższego budynku (lokalu), co okazało się nieprawdą. Organ zaznaczył też, iż przesłuchani w sprawie świadkowie - M. G. i T. S., mieszkańcy miejscowości C. oraz wnioskodawca W. Z. - nie potwierdzili twierdzeń Skarżącej o rzekomym jej zamieszkiwaniu w C., choć przyznali, że Skarżąca sporadycznie przyjeżdża na posesję. Organ wskazał także, że przeprowadzone w dniu 2 lipca 2010 r., oględziny posesji w C., wykazały, że budynek sprawia wrażenie opuszczonego i niezamieszkałego, jest zaniedbany, okna są zabite deskami, wybite szyby, odcięty dopływ prądu. Cała posesja jest porośnięta wysoką trawą i chwastami. Z powyższą decyzją nie zgodziła się Skarżąca i w złożonym odwołaniu wskazała, iż jest ona niesłuszna i sprzeczna z faktami. Zdaniem Skarżącej, to ona jest właścicielką nieruchomości w C. i na tej podstawie została zameldowana. Ponieważ pracuje za granicą, do swego domu przyjeżdża, co dwa miesiące i posiada w nim niezbędne sprzęty. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy - wyjaśnienia stron, świadków, oględziny budynku - nie dają podstaw do przyjęcia, że w dacie zameldowania na pobyt stały, Skarżąca zamieszkiwała w C. W chwili zgłaszania pobytu stałego w dniu 27 grudnia 2007 r. również nie miała zamiaru długotrwałego przebywania pod powyższym adresem, ponieważ już w styczniu 2008 r. mieszkała w K. Organ podkreślił, że miejscem stałego pobytu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako ustawa o ewidencji ludności) może być taki lokal, w którym skoncentrowane są interesy życiowe danej osoby, związane z załatwianiem codziennych spraw, wypoczynkiem, prowadzeniem gospodarstwa domowego, posiadaniem rzeczy osobistych, mebli, sprzętu AGD oraz innych ruchomości. O kwalifikacji pobytu nie decyduje oświadczenie osoby meldowanej, lecz okoliczności faktyczne, wskazujące na rzeczywisty zamiar osoby, której obowiązek meldunkowy dotyczy, tj. miejsce skoncentrowania najważniejszych spraw życiowych oraz częstotliwości pobytu w miejscu stałego zameldowania. O takiej kwalifikacji pobytu przesądza możliwość ustalenia, że osoba tam mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, utrzymuje kontakty z sąsiadami, przyjmuje korespondencję. Stąd pozostawienie rzeczy w lokalu, które nie nadają się do użytku, bądź nie są potrzebne w miejscu faktycznego przebywania osoby, nie świadczą o istnieniu jej związku z lokalem. Wskazał, że przeprowadzone ustalenia dowiodły bezspornie, że budynek w C. nie był, na co dzień eksploatowany, a Skarżąca fizycznie w nim nie przebywała. Nie może więc być uznany za miejsce pobytu stałego Skarżącej, bowiem nie realizuje ona w tym lokalu swoich podstawowych interesów. Na powyższą decyzję Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której podtrzymała swoje stanowisko w sprawie. Podkreśliła, że to ona jest właścicielką nieruchomości o nr [...] na mocy umowy kupna sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z [...] grudnia 2006 r. i księgą wieczystą [...] z 24 maja 2007 r. Jako właścicielka nieruchomości miała prawo zameldować się tam na pobyt stały. Skarżąca wskazała, iż nie jest prawdą, że nieruchomość nie spełnia warunków do zamieszkiwania. Organy nie wzięły pod uwagę zeznań jej sąsiadów, który potwierdzili, że przyjeżdża i mieszka tam od czasu do czasu. Zaznaczyła, że bycie obywatelem Unii Europejskiej daje prawo do swobodnego przemieszczania się i wykonywania pracy, dlatego też przebywa w miejscowości C. średnio raz na dwa miesiące. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda P., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ramach sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań organów administracji publicznej usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przez sąd może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - przywoływanej jako "p.p.s.a."). Ponadto wymaga podkreślenia, że zakres kontroli sadowoadministracyjnej wyznaczony jest przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że sprawowana jest w ona w granicach danej sprawy, a sąd administracyjny ją sprawujący nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną. Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych, które sąd miałby obowiązek uwzględnić z urzędu. Wbrew stanowisku Skarżącej nie budzi zastrzeżeń ustalony przez organ stan faktyczny, znajdujący oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych, w szczególności w protokole z oględzin budynku mieszkalnego z dnia 2 lipca 2010 r., zeznaniach w charakterze stron wnioskodawcy - W. Z. oraz Skarżącej - Z. O. oraz zeznań świadków - M. G. i T. S. Powyższym materiał dowodowy, uzupełniony pismem ze Starostwa Powiatowego w B. z dnia [...] sierpnia 2010 r., był wystarczając do rozstrzygnięcia sprawy. Przechodząc do oceny zgodności z prawem wydanej decyzji wskazać należy, iż w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że czynnością materialno-techniczną, o której mowa w zaskarżonej decyzji, jest prawnie regulowaną formą działania administracji, która wywołuje skutki prawne poprzez działanie o charakterze faktycznym. Czynnością taką jest czynność zameldowania polegająca na dokonaniu wpisów w określonej ewidencji. Ustawodawca przewiduje załatwianie spraw administracyjnych w formie czynności materialno-technicznej w przypadku, gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu, co do jego treści lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze jego wykładni. Natomiast eliminacja czynności materialno-technicznej oraz jej skutków z obrotu prawnego następuje w drodze czynności prawnej właściwego organu dokonanej w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej nieważność lub anulującej materialno-techniczną czynność zameldowania. Podstawę prawną dla takiego działania organu i wydania decyzji jest art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności, ani prawomocności, co oznacza, iż w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 3/10, Lex nr 759132). Zasadą jest, zgodnie z przepisem art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, że organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli jednak dane te budzą wątpliwość, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 2). Ponieważ okoliczność taka miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem właściciel budynku mieszkalnego zażądał anulowania czynności zameldowania Skarżącej, to zaistniała przesłanka do orzeczenia w przedmiocie zameldowania w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wyjaśnić trzeba, że czynność materialno - techniczna zameldowania będzie prawidłowa i nie budząca wątpliwości, jeżeli osoba meldująca się na pobyt stały będzie przebywać w tym miejscu zameldowania z zamiarem stałego zameldowania. Przez pojęcie "pobytu stałego" w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest zatem fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego. Dla dokonania czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym lokalu (budynku) jako miejscu stałego pobytu, ale też faktyczne zamieszkanie w lokalu. Inaczej rzecz ujmując: miejsce stałego pobytu osoby to miejsce, w którym osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i zgromadzony materiał dowodowy bezspornie wskazują, że powyższe przesłanki wymagane do zameldowania Skarżącej w dniu 27 grudnia 2007 r. na pobyt stały w budynku mieszkalnym, położonym w C., nie zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż w dacie zameldowania na pobyt stały (w dniu 27 grudnia 2007 r.) Skarżąca nie zamieszkiwała w C. Powyższy budynek nie jest eksploatowany, jak wynika z przeprowadzonych oględzin i dokumentacji fotograficznej dołączonej do wniosku o uchylenie zameldowania, okna w powyższym budynku są zabite deskami, powybijane są szyby, odcięty jest dopływ prądu i wody. Wskazywane przez Skarżącą okoliczności, odwiedzania powyższej posesji średnio raz na dwa miesiące, nie może przesądzać o faktycznym zamieszkiwaniu w takim lokalu jak i zamiarze stałego pobytu. Brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących, iż sporny budynek położony w miejscowości C. stanowi centrum życiowe Skarżącej zarówno obecnie, jaki i w dniu 27 grudnia 2007 r. Wskazać przy tym należy, iż wbrew twierdzeniom Skarżącej zawartych w skardze, żaden ze świadków - mieszkańców miejscowości C. nie potwierdził jakoby Skarżąca mieszkała w spornym budynku, a jedynie zeznali, że sporadycznie przebywała na posesji. Powyższe jest niewystarczające dla uznania, iż budynek położony w C. stanowi miejsce stałego pobytu Skarżącej, tj. centrum jej interesów życiowych. Odnosząc się do podnoszonych w skardze kwestii własności działki o nr [...] oraz budynku mieszkalnego, wskazać należy, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja dotycząca uchylenia czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały. W powyższym postępowaniu okoliczność, czy Skarżąca na dzień 27 grudnia 2007 r. była właścicielem spornej nieruchomości czy też nie, nie miała kluczowego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zameldowania jej na pobyt stały. Przeprowadzone postępowanie jednoznacznie wykazało, że Skarżąca nie zamieszkiwała w budynku położonym w miejscowości C., a zatem dokonana przez organ czynność materialno - techniczna zameldowania jej na pobyt stały okazała się nieprawidłowa. Reasumując należało stwierdzić, iż organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i na jego podstawie zastosował przepisy ustawy o ewidencji ludności. Brak zamieszkiwania Skarżącej w budynku położonym pod adresem C. uzasadniał uchylenie czynności materialno - technicznej, w postaci zameldowania na pobyt stały. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w/w ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 23% stawki w kwocie 55,20 zł.