II SA/Bk 308/04
WyrokWSA w Białymstoku2004-09-07
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Jerzy Bujko, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę ogrodzenia, jeśli inwestor nie przedłożył wymaganej inwentaryzacji geodezyjnej, a dostępna dokumentacja wskazuje na naruszenie pasa drogowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skoro inwestor nie przedłożył wymaganej inwentaryzacji geodezyjnej w zakreślonym terminie, a dostępna dokumentacja wskazuje na naruszenie pasa drogowego, organ nadzoru budowlanego miał podstawy do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Sąd uznał również, że wzniesienie ogrodzenia na betonowym cokole stanowiło budowę, a nie remont, co wymagało zgłoszenia.Stan faktyczny
Burmistrz zgłosił sprawę samowolnej budowy ogrodzenia. Organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej. Inwestor nie przedłożył dokumentacji w terminie, a dostępna inwentaryzacja wykazała naruszenie pasa drogowego. Organ I instancji nakazał rozbiórkę ogrodzenia, a decyzję tę utrzymał w mocy organ II instancji. Inwestor wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 7 września 2004 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia - oddala skargę.-
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych
i zdarzeń prawnych.
Pismem z [...] sierpnia 2003 r. Burmistrz D. zgłosił w organie nadzoru budowlanego sprawę samowolnej budowy ogrodzenia działki nr [...]/2 położonej we wsi K., gmina S., od strony drogi gminnej, stanowiącej własność Gminy D.
Decyzją z dnia [...] września 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., po ustaleniu, że ogrodzenie zostało wybudowane w 2003 r. bez wymaganego zgłoszenia, nałożył na skarżącego J.O. – inwestora, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r., obowiązek przedłożenia do [...] października 2003 r. inwentaryzacji geodezyjnej ogrodzenia umożliwiającej sprawdzenie czy ogrodzenie nie naruszyło pasa drogowego. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] października 2003 r. i stała się ostateczna.
Dnia [...] października 2003 r. wpłynęło do organu nadzoru budowlanego
I instancji pismo inwestora zawierające prośbę o przedłużenie mu terminu
do złożenia inwentaryzacji geodezyjnej do [...] grudnia 2003 r., w odpowiedzi na co organ poinformował stronę o braku możliwości przedłużenia terminu. Skarżący wówczas ponowił prośbę o przedłużenie terminu do przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej (pismem złożonym [...] listopada 2003 r.) a pismem sporządzonym
[...] grudnia 2003 r. wniósł o skorzystanie przez organ z inwentaryzacji geodezyjnej wykonanej przez Gminę D.
Decyzją z [...] lutego 2004 r. organ nadzoru budowlanego I instancji, powołując się na art. 51 ust. 4 prawa budowlanego, nakazał skarżącemu rozbiórkę spornego ogrodzenia. Organ stwierdził, że inwestor nie przedłożył inwentaryzacji geodezyjnej we własnym zakresie, a ze sporządzonej przez Urząd Miasta w D. wynika, że ogrodzenie swoim przebiegiem narusza pas drogowy, co uniemożliwia legalizację ogrodzenia.
W odwołaniu od tej decyzji J.O. zakwestionował ustalenie organu, że ogrodzenie naruszyło pas drogowy. Stwierdził, że ustalenie to poczynione zostało w oparciu o nieprawidłową inwentaryzację geodezyjną, bo sporządzoną na mapie wykazującej niewłaściwy przebieg granicy działki. Nadto wytknął organowi wszczęcie postępowania w sytuacji, gdy wniosek Gminy w D. nie był uzupełniony o inwentaryzację geodezyjną.
Organ II instancji po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia
[...] kwietnia 2004 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do podważenia inwentaryzacji geodezyjnej oraz podkreślił fakt niewykonania przez skarżącego obowiązków nałożonych decyzją ostateczną opartą o art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, który to fakt obliguje organ do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 51 ust. 4 prawa budowlanego, w tym przypadku decyzji o rozbiórce obiektu.
W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję J.O. podniósł zarzut naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 11, 77, 80 i 81 kpa oraz naruszenie art. 30, 3 pkt 6 i 8 oraz 51 ust. 4 prawa budowlanego i podnosząc go wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie. Skarżący stwierdził, że wykonane w 2003 r. ogrodzenie nie było zbudowane od podstaw ale stanowi efekt remontu wcześniej istniejącego w tym samym miejscu ogrodzenia. Co do remontu zaś uzyskał telefonicznie w gminie i starostwie informację, iż nie jest potrzebne zgłoszenie. Nadto podniósł, że ubiegał się o przedłużenie terminu do sporządzenia inwentaryzacji, której ostatecznie nie wykonał z powodu choroby żony, a później z powodu złych warunków atmosferycznych (zimy). Podkreślił, iż nie był obecny przy pomiarach wykonanych przez autorów inwentaryzacji geodezyjnej stanowiącej podstawę ustaleń organu i zakwestionował przyjęcie, że ogrodzenie naruszyło pas drogowy.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Sporne ogrodzenie działki nr [...]/2 położonej we wsi K. – jak to wynika z akt administracyjnych – zostało wykonane w 2003 r. i od strony drogi gminnej, należącej do Gminy D. Budowa ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych wymagała w 2003 r. (i wymaga nadal) zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 z późn. zmianami). Wzniesienie spornego ogrodzenia należało uznać za budowę, a nie remont, jak twierdzi skarżący. Z wypowiedzi skarżącego przed sądem wynikało,
iż w miejscu obecnego ogrodzenia stał drewniany płot bez cokołu. Sporne ogrodzenie to ogrodzenie drewniane, na metalowych słupkach i betonowym cokole. Fotografie dołączone do akt administracyjnych przedstawiające wygląd spornego ogrodzenia świadczą o użyciu nowych desek do wykonania sztachet. Nawet jeżeli doszło przy wznoszeniu obecnego ogrodzenie do wykorzystania części elementów starego płotu – co wynikałoby z wypowiedzi skarżącego – roboty budowlane przy spornym ogrodzeniu należało traktować jako budowę. Pod tym pojęciem mieści się bowiem zarówno wykonanie nowego obiektu od podstaw, jak też odbudowa, rozbudowa, nadbudowa oraz – w stanie prawnym do 11 lipca 2003 r. – również przebudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 prawa budowlanego). Remontem jest natomiast wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających wyłącznie na odtworzeniu stanu pierwotnego nawet przy użyciu nowych wyrobów (materiałów) budowlanych (art. 3 pkt 8 prawa budowlanego). Przyznany przez skarżącego fakt wzniesienia spornego ogrodzenia na cokole betonowym w miejsce ogrodzenia bez takiego cokołu, dowodzi robót budowlanych wykraczających poza zakres remontu a zatem wymagających uprzedniego zgłoszenia. Takiego zgłoszenia zaś skarżący nie dokonał. Opisany zakres robót wykonanych przy spornym ogrodzeniu wymagał zgłoszenia odpowiadającego wymogom art. 30 ust. 1 "a" prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym
do 11 lipca 2003 r. a art. 30 ust. 2 i następne prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od 11 lipca 2003 r. (vide: ustawa z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw: Dz. U. z 2003 r. nr 80, poz. 718). Zatem nie usprawiedliwia inwestora uzyskane telefonicznie w starostwie przyzwolenie na przystąpienie do robót przy ogrodzeniu bez potrzeby zgłoszenia, tym bardziej że telefoniczna rozmowa mogła dotyczyć informacji o robotach typowo remontowych. Przypisanie samowoli budowlanej mógłby wykluczyć wyłącznie dowód w postaci pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu zamiaru robót budowlanych przy ogrodzeniu a takim skarżący nie dysponuje.
Następstwem ustalenia wzniesienia ogrodzenia w warunkach samowoli budowlanej było wdrożenie procedury z art. 51 prawa budowlanego. Ogrodzenie zabudowanej nieruchomości zalicza się do urządzeń budowlanych związanych
z obiektem budowlanym tj. budynkiem usytuowanym na ogrodzonej nieruchomości (vide: art. 3 pkt 9 prawa budowlanego), a to wykluczało zastosowanie w sprawie art. 49 "b" ust. 1 prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym od 11 lipca 2003 r.).
Skarżącemu umożliwiono legalizację spornego ogrodzenia zobowiązując
go wcześniejszą decyzją do przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej, pozwalającej na sprawdzenie prawidłowości usytuowania ogrodzenia. Decyzja organu I instancji nakładająca na skarżącego obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej została utrzymana w mocy decyzją z [...] października 2003 r. i stała się ostateczna.
W zakreślonym przez organ terminie skarżący stosowanej dokumentacji nie złożył
a pismem z [...] grudnia 2003 r. wniósł o skorzystanie przez organ nadzoru budowlanego z inwentaryzacji geodezyjnej przedłożonej przez Urząd Gminy D. – właściciela drogi, przy której usytuowane jest sporne ogrodzenie. Przedłożona przez ten urząd dokumentacja geodezyjna, sporządzona przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w S. wykazała, iż sporne ogrodzenie naruszyło pas drogi gminnej. Skarżący, poza kwestionowaniem prawidłowości dokumentacji, nie przedłożył żadnego innego dokumentu, z którego wynikałby inny niż wykazany inwentaryzacją przebieg ogrodzenia. Stąd ani organ, ani Sąd kontrolujący prawidłowość działania organu, nie mają podstaw by podważyć ustalenia dokonane w postępowaniu administracyjnym. Konsekwencją wykazania niemożliwości legalizacji samowoli budowlanej była decyzja o rozbiórce ogrodzenia podjęta na podstawie art. 51 ust. 4 prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, iż niewykonanie obowiązków o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 art. 51 (a na skarżącego nałożony był obowiązek przedłożenia dokumentacji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego) skutkuje wydaniem decyzji o zaniechaniu dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórce obiektu lub jego części, bądź doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji zarzucanego przez stronę naruszenia prawa i dlatego skargę jako bezzasadną oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło