II SA/Bk 31/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA S. Prutis, Sędziowie NSA A. Sobolewska-Nazarczyk (spr.), E. Trykoszko, Protokolant A. Bazydło, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za część nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2003r. nr [...], 2. orzeka, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych (dwieście złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego.- Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003r. organ I instancji umorzył postępowanie o wypłatę państwu I. i H. S. odszkodowania za część działki Nr [...] w obr. [...], ark. [...], zajętej pod drogę publiczną – ulicę B. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że stosownie do postanowień art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa ich własnością za odszkodowaniem. Przepis posługuje się pojęciem właściciela, za którego należy uznać osobę wpisaną w księdze wieczystej, zbiorze dokumentów lub gdy tytuł własności wynika z innych dokumentów albo aktów prawnych. Istotne jest, aby dotychczasowy właściciel legitymował się tytułem własności do gruntu zajętego pod drogę publiczną – najpóźniej w dniu 31 grudnia 1998r., bowiem z dniem 1 stycznia 1999r. stracił on tytuł prawny do nieruchomości. Skoro więc pani skarżąca wraz z małżonkiem nabyła aktem notarialnym nieruchomość w dniu [...]02.2000r., to nie jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o wypłatę odszkodowania. Od decyzji powyższej p. I. S. złożyła odwołanie, nie zgadzając się z interpretacją pojęcia właściciela, dokonaną przez organ I instancji. Jej zdaniem art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające... nie precyzuje właściciela na dzień 31.12.1998r. Ponadto stan prawny nieruchomości pozostaje nie uregulowany. Brak jest bowiem decyzji Wojewody, potwierdzającej przejęcie prawa własności nieruchomości na rzecz gminy, a zatem brak możliwości dokonania zmian w księdze wieczystej, a tym samym do zmiany właściciela w dacie 17.03.2000r. Wojewoda P. decyzją z dnia [...]12.2003r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła pani I. S. zarzucając błędną interpretację art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną poprzez przyjęcie, że z uwagi na kupno przedmiotowej nieruchomości w 2000r. skarżąca utraciła prawo do wystąpienia o odszkodowanie za przejętą część nieruchomości na drogę publiczną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 73 ust. 1-5 ustawy z dnia 13.X.1998r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Mając na uwadze treść powyższego przepisu nie można uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy administracji publicznej bowiem oparły swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na przesłankach zawartych w ust. 1 tegoż artykułu, przyjmując, że przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1.01.1999r. – oraz na przesłankach z ust. 4 wyżej wymienionego przepisu, uznając iż właścicielem, któremu przysługuje odszkodowanie jest wyłącznie osoba, będąca właścicielem do dnia 31.12.1998r. Stanowisko powyższe należy uznać za błędne, ponieważ organy administracji państwowej nie uwzględniły w swoim rozstrzygnięciu, ani nie ustosunkowały się do zapisu ust. 3 cytowanego powyżej art. 73, który stanowi, że: podstawą ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości jest ostateczna decyzja wojewody. Skoro więc ostatecznej decyzji w tym przedmiocie Wojewoda nie wydał – to nie można uznać, że spełnione zostały przesłanki z ust. 1 art. 73. Z uwagi na powyższe Sąd nie podzielił także stanowiska organu, dotyczącego uznania za właścicieli wyłącznie osoby władające nieruchomością do dnia 31.12.1998r., bowiem nie wynika to z przepisu art. 73 ust. 4 cytowanej ustawy. Stosując wykładnię logiczną i gramatyczną wszystkich przesłanek, zawartych w tymże artykule należy przyjąć, że ustawodawca nie bez przyczyny zakreślił termin składania wniosków od dnia 1.01.2001r. do 31.12.2005r., dając tym samym wojewodzie możliwość spełnienia wymogów, wynikających z ust. 3. Dlatego też skarżąca spełnia kryteria o wystąpienie o odszkodowanie za część nieruchomości zajętej pod budowę drogi, skoro Wojewoda nie wydał ostatecznej decyzji, a skarżąca nabyła przedmiotową nieruchomość w drodze aktu notarialnego, przenoszącego na nią wszelkie prawa i obowiązki związane z przedmiotową nieruchomością. W myśl powyższego organ nie mógł umorzyć postępowania w sprawie, a jedynie je zawiesić do czasu wydania decyzji w trybie art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13.10.1998r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 z 1998r. z późn. zmianami). Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję I instancji, orzekając jednocześnie, że nie podlegają one wykonaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z 2002r.). O kosztach zaś Sąd rozstrzygnął na zasadzie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.