II SA/Bk 313/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 25 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką B. M. oraz dziećmi: S. M. ([...] lat), R. M. ([...] lat), D. M. ([...] lat), M. M. ([...] lat), K. M. ([...] lat), M. M. ([...] lat) i W. M. ([...] lat). Źródło miesięcznego dochodu rodziny stanowi kwota 2.211,68 zł uzyskiwana z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego (hodowla bydła mlecznego) oraz zasiłek rodzinny w wysokości 1.051 zł. Wnioskodawca spłaca: kredyt "M. r." zaciągnięty na sumę 94.550 zł rata kwartalna 3.050 zł (co stanowi w przeliczeniu na poszczególne miesiące 1.016,66 zł); kredyt "M. r." na kwotę 110.450 zł rata kwartalna 2.350 zł (co stanowi w przeliczeniu na poszczególne miesiące 783,33 zł) oraz kredyt gotówkowy w wysokości 7.370 zł rata miesięczna – 670 zł. J. M. posiada również kredyt na rachunku bieżącym w wysokości 50.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, obory o powierzchni [...] m², [...] m² i [...] m², spichlerz o powierzchni [...] m² oraz ciągniki rolnicze [...] rok prod. [...] i [...] rok prod. [...]. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 80 – 81). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 24 września 2010 r. (k. 83) J. M. oświadczył, że hoduje bydło mleczne – [...] sztuki (na dzień [...] października 2010 r.) oraz prowadzi uprawę użytków zielonych i kukurydzy. Dochód osiągany z tytułu prowadzonej produkcji rolnej wynosił: w lipcu br. - 25.307,02 zł, w sierpniu br. - 21.405, 30 zł, we wrześniu br. – 35.099,64 zł. Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny to: energia elektryczna – 721,64 zł; gaz (butla) – 90 zł; 3 bilety miesięczne – 509,49 zł; utrzymanie córki S. M. studiującej w O. (stancja, wyżywienie, książki) – 2.000 zł; żywność – 3.000 zł; leczenie – 500 zł; koszty eksploatacji posiadanych pojazdów – 2.000 zł; odzież – 1.000 zł; środki czystości – 500 zł. Wydatki miesięczne związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego to: zakup paszy – 4.100 zł; usługi weterynaryjne – 500 zł; zakup paliwa i olejów – 5.000 zł; środki czystości – 1.000 zł. W [...] 2009 r. skarżący otrzymał dopłaty z Unii Europejskiej w wysokości 29.373,27 zł. Wnioskodawca ma ulgę inwestycyjną w opłacaniu podatku rolnego (od 2001 r. na okres [...] lat). J. M. jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] [...] rok prod. [...] (k. 85). Do akt sprawy skarżący dołączył: faktury dokumentujące dochód osiągnięty z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w okresie lipiec – październik 2010 r. sprzedaż mleka i bydła (k. 86 – 94); wyciąg z kartoteki świadczeń rodzinnych i zaliczek alimentacyjnych poświadczający wysokość zasiłku rodzinnego za okres lipiec – październik 2010 r. (k. 95); zaświadczenie Banku S. w R. T. o wysokości zaciągniętych kredytów (k. 96). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi gospodarstwo rolne ukierunkowane na hodowlę bydła (na dzień [...] października 2010 r. pogłowie bydła wynosiło [...] sztuki). Dochód osiągany z tego gospodarstwa wynosił: 25.307,02 zł w lipcu 2010 r.; 21.405,30 zł w sierpniu 2010 r.; 35.099,64 zł we wrześniu 2010 r. oraz 20.278 zł – do [...] października 2010 r. (k. 85 i k. 87-88). Dodatkowo rodzina wnioskodawcy otrzymuje świadczenia rodzinne w kwocie: 1.051 zł - lipiec br.; 1.051 zł - sierpień br.; 1.623 zł – wrzesień br.; 1.023 zł – październik br. Wyszczególnione wydatki związane z utrzymaniem bieżącym rodziny skarżącego wynoszą 10.321,13 zł. Dodatkowo J. M. ponosi opłaty związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w kwocie 10.600 zł oraz spłaca raty zaciągniętych kredytów w łącznej wysokości 2.469,99 zł miesięcznie. Majątek skarżącego stanowi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, obory o powierzchni [...] m², [...] m² i [...] m², spichlerz o powierzchni [...] m², ciągniki rolnicze [...] rok prod. [...] i [...] rok prod. [...] oraz samochód osobowy [...] [...] rok prod. [...]. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Negatywną przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi przede wszystkim fakt osiągania przez J. M. wysokiego dochodu miesięcznego, wystarczającego zarówno na pokrycie kosztów utrzymania rodziny, prowadzenia gospodarstwa rolnego jak również i kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania. Za najbardziej reprezentatywny do badania sytuacji majątkowej skarżącego przyjęto okres lipiec 2010 r. – wrzesień 2010 r. Dochód za październik br. jest bowiem udokumentowany częściowo tj. do dnia [...] października 2010 r. Podsumowując, należy stwierdzić, iż w miesiącach lipiec – wrzesień 2010 r. łączny dochód wnioskodawcy tj. z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego i otrzymywanych świadczeń rodzinnych, wyniósł 85.536,96 zł (co stanowi przeciętnie w przeliczeniu na poszczególne miesiące 28.512,32 zł). W tym samym okresie koszty bieżącego utrzymania rodziny (w tym spłata rat zaciągniętych kredytów) i wydatki związane z prowadzoną produkcją rolną wyniosły łącznie 70.173,36 zł (przeciętnie w przeliczeniu na poszczególne miesiące wydatki wynoszą 23.391,12 zł). Zestawienie uzyskanego dochodu z wydatkami w przedmiotowym okresie prowadzi do konkluzji, iż po uregulowaniu tych wydatków J. M. pozostaje 15.363,60 zł (co stanowi w przeliczeniu na poszczególne miesiące 5.121,20 zł). Kwota ta wielokrotnie przekracza koszty sądowe na obecnym etapie postępowania tj. wymagane 750 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej i z całą pewnością powinna zostać przeznaczona na ich pokrycie. Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. Odnosząc powyższe okoliczności do sytuacji finansowej wnioskodawcy to raz jeszcze podkreślenia wymaga, iż osiąga on znaczny dochód miesięczny, z którego z całą pewnością istnieje możliwość wygospodarowania na obecnym etapie postępowania kwoty 750 zł oraz pokrycia innych ewentualnych kosztów, które mogą się pojawić w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-