II SA/Bk 313/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Ł. na uchwałę Rady Gminy Ś. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy Ś. p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu [...] lutego 2019 r. skarżący skierował do Przewodniczącego Rady Gminy Ś., na podstawie art. 227 K.p.a., skargę na Wójta Gminy Ś. W uzasadnieniu skargi podał, że w związku z remontem drogi, przed kilkoma miesiącami wzdłuż pola skarżącego wykopano głębokie rowy, które w poważnym stopniu utrudnią mu dojazd do tego pola. Od chwili wykonania tych rowów nic dalej nie jest robione. Dlatego skarżący złożył skargę do Przewodniczącego Rady na opieszałość Wójta w przedmiocie rozwiązania problemu polegającego na umożliwieniu mu wjazdu na pole. Rada Gminy Ś. uchwałą z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], na podstawie art. 229 pkt 3 K.p.a., uznała skargę na bezzasadną. Skarżący – Z. Ł. na tę uchwałę wniósł skargę do sądu administracyjnego i zarzucił naruszenie art. 7 Konstytucji RP, art. 7, art. 77 § 1 i art. 238 § 1 oraz przepisów działku VIII rozdziału 2 K.p.a. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako całkowicie niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje: legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona na akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 P.p.s.a. lub na bezczynność (zaniechanie) w podjęciu konkretnego aktu lub czynności (art. 3 § 2 pkt 8-9 P.p.s.a.). Natomiast kontrola sprawowana przez sąd administracyjny nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem nie jest konkretny akt lub czynność, ale krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych (obywatelskich) wymienionych w art. 227 K.p.a., wnoszonych na podstawie przepisów Działu VIII K.p.a. "Skargi i wnioski". Również w zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ, jak też sposób procedowania organu załatwiającego skargę na działanie (art. 237 § 1 i § 3 K.p.a.). W sprawach ze skargi obywatelskiej sąd nie kontroluje również bezczynności czy niedziałania organów w zakresie załatwienia takiej skargi. Skoro bowiem nie kontroluje sposobu załatwienia skargi, w tym sposobu procesowego postąpienia z nią, to też nie jest możliwe kontrolowanie czy organ uczynił to prawidłowo lub też czy działania w tym zakresie nie przedsięwziął z naruszeniem prawa. Z sytuacją złożenia do sądu skargi na uchwałę organu gminy załatwiającą skargę na działanie organu (tzw. obywatelską) mamy do czynienia w sprawie niniejszej. To zaś powoduje konieczność odrzucenia skargi bez jej merytorycznego rozpoznania. W sprawie niniejszej sam skarżący zakwalifikował swoje pismo z dnia [...] lutego 2019 r. jako skargę na działanie Wójta Gminy Ś. wniesioną na podstawie art. 227 K.p.a. Skarga to została załatwiona przez Radę Gminy uchwałą z dnia [...] marca 2019 r. podjęto w trybie przepisów Działu VIII K.p.a. "Skargi i wnioski", co wynika z jej podstawy prawnej w której wskazano art. 229 pkt 3 K.p.a. Stąd też kwestionowanie tej uchwały przed sądem administracyjnym jest niedopuszczalne. Jak wyżej wskazano, wszelkie działania podejmowane przez organy administracji na skutek wniesienia skargi na działanie, jak też sposób załatwienia tej skargi lub niedziałanie organu w tym zakresie, nie może zostać skontrolowane przez sąd administracyjny. Katalog spraw, którymi sąd administracyjny się zajmuje merytorycznie, wynika z art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. i nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami powszechnymi. Wskazywany przez skarżącego w skardze przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym dotyczy innych sytuacji niż ta, która ma miejsce w sprawie niniejszej. Zgodnie z tym przepisem, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepis ten dotyczy aktów organów gminy podejmowanych w sprawie z zakresu administracji publicznej, tj. aktów, które bezpośrednio dotyczą indywidualnie oznaczonego interesu prawnego skarżącego poprzez przyznanie określonego uprawnienia lub nałożenie określonego obowiązku. Uchwała rady gminy załatwiająca skargę na działanie organu wykonawczego gminy (wójta) na podstawie art. 227 i następne K.p.a. nie jest aktem zaskarżalnym na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Nie rozstrzyga o konkretnym uprawnieniu lub obowiązku skarżącego. Jest to uchwała załatwiająca interwencję obywatela wyrażającą niezadowolenie z pracy organu wykonawczego Gminy. Nie podlega kontroli sądu. Jeszcze raz zatem wskazać należy, że sposób zakończenia postępowania skargowego nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Skarga na działanie nie inicjuje jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego podlegającego załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej czy innego aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego. Skoro skarga z dnia [...] lutego 2019 r. nie zainicjowała sprawy administracyjnej, to organ nie był zobowiązany do załatwienia sprawy ani w formie decyzji, ani postanowienia, ani też innego aktu lub czynności regulujących indywidualne obowiązki lub uprawnienia określonego podmiotu. Niedopuszczalne jest zatem skontrolowanie treści wypowiedzi Rady Gminy zawartej w uchwale z dnia [...] marca 2019 r., bowiem jest to wyłącznie zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi (art. 238 § 1 K.p.a.). Orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące niedopuszczalności skarg na działanie lub bezczynność organów administracji publicznej dotyczącą sposobu załatwienia skargi obywatelskiej jest od lat jednolite i jednoznaczne (vide np. postanowienie NSA z dnia 14 października 2016 r., I OSK 2091/16, postanowienie z dnia 5 października 2018 r., II SA/Bk 637/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargi takie podlegają odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji