II SA/Bk 315/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 07 września 2004 sprawy ze skargi T. [...] S.A. z siedzibą w P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki domków letniskowych oddala skargę.- Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B.P. wszczął w marcu 2003r. na wniosek W.F. postępowanie w sprawie budowy dwóch domków letniskowych na działce Nr [...] położonej we wsi P. W trakcie postępowania organ ustalił, że domki letniskowe oznaczone numerami porządkowymi 3 i 6 zostały wzniesione w 2003r. przez skarżącą Spółkę Akcyjną T. z siedzibą w P., a inwestor nie okazał pozwolenia na budowę. Stąd decyzją z [...] maja 2003r. organ I instancji orzekł rozbiórkę domków w oparciu o art. 48 prawa budowlanego. Na skutek odwołania inwestora decyzja powyższa została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia z zaleceniem zastosowania w sprawie przepisów art. 1 pkt 37 –39 i 41 ustawy z 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane, która zaczęła obowiązywać w trakcie trwającego postępowania odwoławczego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji, powołując się na aktualne brzmienie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego, wstrzymał postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003r. prowadzenie dalszych robót budowlanych przy domkach i zobowiązał inwestora do przedłożenia do [...] października 2003r. dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, między innymi i do oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor nie wykonał nałożonych postanowieniem obowiązków i wówczas organ I instancji decyzją z [...] lutego 2004r., powołując się na art. 48 ust. 1 i 4 prawa budowlanego w aktualnym jego brzmieniu, nakazał spółce akcyjnej T. wykonanie rozbiórki domków letniskowych wybudowanych na działce Nr [...] w P. W odwołaniu od tej decyzji inwestor zarzucił organowi nie przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego sprawę wzniesienia domków, błędną ocenę stanu faktycznego i prawnego skutkującą niezasadnym przepisaniem skarżącemu samowoli budowlanej oraz naruszenia art. 48 ust. 1 i 4 prawa budowlanego poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie. Skarżący podał, że teren ośrodka wypoczynkowego spółka zakupiła w lutym 2002, a w skład nabytego ośrodka wchodziły też domki o numerach 3 i 6. Skarżący otrzymał pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy wszystkich domkach letniskowych, w tym i tych o numerze 3 i 6, z tym że mapa obszaru ośrodka, stanowiąca część dokumentacji projektowej błędnie wykazywała granice ośrodka wyłączając z opracowania działkę Nr [...] i błędnie wrysowując domek Nr 3. W miejscu, według którego na mapie projektowej był domek Nr 3 rosną trzydziestoletnie drzewa, co dowodzi błędu mapy. Odwołująca się spółka wskazała też przyczyny, dla których nie zdążyła na czas przedłożyć dokumentacji. Podkreśliła, że bezskutecznie występowała z wnioskiem o przedłużenie terminu. Dodała też, że cały czas czyni starania o uzyskanie prawa własności do działki Nr [...]/1, na której usytuowane są domki Nr 3 i 6. Zdaniem odwołującego się inwestorowi nie można przypisać samowoli budowlanej skoro działał w granicach ewentualnego projektu i mapy sporządzonej przez starostwo, modernizując budynki za pozwoleniem. P. Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. orzekł o uchyleniu w całości decyzji pierwszoinstancyjnej i na nowo zobowiązał spółkę T. do wykonania całkowitej rozbiórki domku Nr 3 i rozbiórki domku Nr 6 z pozostawieniem fundamentów. Organ odwoławczy co do zasady podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzając, iż brak dostarczenia przez inwestora w zakreślonym terminie dokumentacji umożliwiającej legalizację obligował orzeczeniem nakazu rozbiórki. Jednakże zakres robót objętych rozbiórką powinien być taki sam jak zakres robót samowolnie wykonanych w 2003r. Na wizji lokalnej przeprowadzonej [...] lipca 2003r. stwierdzono, iż zakres robót przy każdym z domków nie był jednakowy. Domek oznaczony Nr 6 został rozebrany do poziomu fundamentów, a następnie wzniesiony z nowych materiałów na starym fundamencie. Natomiast domek Nr 3 wzniesiono od podstaw wraz z fundamentami w nowym miejscu gdyż dotychczasowy domek o numerze 3 stał w innym miejscu i został rozebrany. Organ odwoławczy dodał, że odpowiedzialność za właściwe wykonanie projektu obciąża projektanta, który działa w imieniu i na rzecz inwestora. Skoro działka Nr [...] nie była objęta projektem budowlanym zatwierdzonym dołączonym do odwołania pozwoleniem z [...] września 2002r. to skarżący nie uzyskał zgody na roboty budowlane na tym terenie. W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na tę decyzję T. SA z siedzibą w P. podniosła zarzuty: - naruszenie art. 75 i 77 kpa przez przyjęcie, nie poparte dowodami, że doszło do samowoli budowlanej inwestora na terenie ośrodka wypoczynkowego w P., gdy tymczasem dokonał on jedynie modernizacji domków letniskowych - naruszenie przepisów postępowania dotyczących zawiadomienia stron oraz pouczeń w zakresie wnoszenia środków odwoławczych - naruszenie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 1, 3, 4, 5 ustawy – prawo budowlane poprzez przyjęcie samowoli budowlanej z powodu braku pozwolenia, gdy tymczasem prace remontowe prowadzone przez skarżącego takiego pozwolenia nie wymagały, z uwagi na zwolnienie przedmiotowe w cytowanym przepisie art. 29 ust. 2 prawa budowlanego. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Zdaniem Sądu nie doszło bowiem w sprawie do zarzucanego skargą naruszenia przepisów prawa. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo bowiem zakwalifikował roboty budowlane przy domkach letniskowych oznaczonych numerami porządkowymi 3 i 6 do samowoli budowlanej kwalifikowanej art. 48 prawa budowlanego i słusznie przyjął, iż skarżąca spółka nie legitymowała się skutecznym pozwoleniem organu architektoniczno-budowlanego na wykonywanie robót budowlanych przy tych obiektach. Z protokołu oględzin, przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2003r., przez organ II instancji, wynika w sposób oczywisty, iż domek Nr 6 został wzniesiony z nowych materiałów na starym fundamencie ( "na ścianach fundamentu widoczne są charakterystyczne połączenia na starym betonie"), natomiast domek Nr 3 został zbudowany od podstaw na działce Nr [...] albowiem wcześniej był usytuowany na działce nr [...]/1. O innej wcześniejszej lokalizacji domku letniskowego o numerze porządkowym 3 świadczą mapy geodezyjne stanowiące załączniki graficzne udzielonych inwestorowi pozwoleń na roboty budowlane na terenie ośrodka wypoczynkowego w P. Zarówno dokumentacja projektowa do pozwolenia z dnia [...] września 2002r. udzielonego skarżącej spółce między innymi na wykonywanie robót budowlanych w domkach letniskowych (k 1-32 akt administracyjnych), jak i dokumentacja projektowa do pozwolenia z dnia [...] lutego 2003r. udzielonego skarżącej spółce na przebudowę, budowę nowych i rozbudowę istniejących budynków rekreacyjnych (k 33-82 akt administracyjnych), wskazuje niezbicie usytuowanie domku letniskowego o numerze porządkowym 3 na działce o numerze geodezyjnym [...]/1. Żadne przy tym z udzielonych skarżącej spółce pozwoleń na budowę nie obejmowało terenu działki Nr [...], o czym świadczą sentencje obu pozwoleń i załączniki graficzne w postaci map geodezyjnych. Dokumentacja techniczna z obu projektów budowlanych nie wymieniała domku letniskowego o numerze porządkowym 6, a projekty zagospodarowania terenu ośrodka, domek Nr 3 sytuowały na innej działce. Skoro pozwolenia na budowę w ogóle nie obejmowały robót budowlanych na terenie działki Nr [...], to uznać należało, iż ich realizacja na tym obszarze nastąpiła samowolnie w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego. Zawartemu w skardze twierdzeniu skarżącej spółki, iż rzeczywiste roboty budowlane przy spornych domkach letniskowych nie wymagały w ogóle pozwolenia na budowę, gdyż były jedynie robotami remontowanymi, przeczy fakt, że inwestor o takie pozwolenie występował. Pierwszy projekt budowlany roboty przy domkach letniskowych określał mianem ich modernizacji, a drugi przebudowy i rozbudowy. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż pierwotna dokumentacja z 1977r. dotycząca utworzenia ośrodka wypoczynkowego w P. (k 296 – 301 akt administracyjnych) wskazuje, iż początkowe domki letniskowe wykonane były według powtarzalnego projektu DMT- 5, 3 jako budynki o konstrukcji ramowej z wypełnieniem wełną mineralną o wymiarach 6,20 x 5,00 metra. Obecna konstrukcja domków, w tym spornych, to konstrukcja z litego drewna (bali) o wymiarach 7 x 5,00 metra. (vide: ustalenia z oględzin organu I instancji k. 19 akt organu I instancji), a zatem robót budowlanych przy domkach ewidentnie nie można traktować jako jedynie remontowanych, odtwarzających stan pierwotny. Konsekwencją uznania robót budowlanych przy domkach o numerach porządkowych 3 i 6 jako samowolnie wykonanych było zastosowanie w sprawie art. 48 prawa budowlanego, tj. przepisu odnoszącego się do budowy obiektów budowlanych bez stosowania pozwolenia na budowę. Fakt wszczęcia postępowania w sprawie tych robót przed datą 11 lipca 2003r. (w marcu 2003r. ) miał ten skutek, że do oceny prawnej tejże samowoli miały zastosowanie przepisy art. 1 pkt 37 –39 ustawy z 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, stosownie do przepisu przejściowego zawartego w art. 7 tejże ustawy (Dz. U. Nr 80 z 2003r., poz. 718) tj. art. 48 prawa budowlanego w brzmieniu umożliwiającym legalizację. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003r. organ nadzoru budowlanego umożliwił skarżącej spółce przeprowadzenie procedury legalizacyjnej, zobowiązując ją z powołaniem się na art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji tj. projektu budowlanego, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością (działką nr [...]) na cele budowlane i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Prawidłowo przy tym organ pouczył stronę, iż postanowienie powyższe nie jest zaskarżalne albowiem możliwości zaskarżenia go zażaleniem nie przewidział art. 48 prawa budowlanego. Skarżąca spółka nie została jednak pozbawiona prawa do kwestionowania ustalenia, iż sporne domki zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia, albowiem uczyniła to w odwołaniu od decyzji o rozbiórce domków letniskowych i w skardze do sądu administracyjnego. Stąd zarzut naruszenia przez organ procedury także należało uznać za niezasadny. Nakaz rozbiórki spornych domków letniskowych, orzeczony zaskarżoną decyzją, był konsekwencją niewykonania przez inwestora obowiązków wynikających z postanowienia z dnia [...] sierpnia 2003r. tj. niedopełnienia czynności legalizacyjnych. Wydanie w takich sytuacjach nakazu rozbiórki obiektu budowlanego znajduje oparcie w treści art. 48 ust. 4 prawa budowlanego, odsyłającym do treści art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę jako niezasadną oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 152, poz. 1270).