II SA/Bk 315/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; Decyzją z dnia [...] marca 2006 roku nr [...] Prezydent Miasta Ł. po rozpatrzeniu wniosku skarżącego R. M. z dnia [...] lutego 2006 roku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci D., P. i P. M. orzekł, w oparciu o art. 3, art. 5, art. 8, art. 12 a i art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zmianami), o nieprzyznaniu tychże świadczeń. Organ stwierdził, że skarżący nie spełnia kryterium dochodowego albowiem dochód rodziny skarżącego uzyskany w 2004 roku, w przeliczeniu na osobę (5) wynosi 535,88 złotych, a tym samym przekracza o 31,88 złotych kwotę uprawniającą do otrzymania zasiłku rodzinnego tj. 504,00 zł. Organ ustalając dochód rodziny skarżącego stwierdził, że z dokumentów dołączonych do wniosku wynika, że w przypadku pana R. M. nie było utraty zatrudnienia tylko zmiana miejsca pracy w wyniku, której z dniem [...] października 2005 roku zakończył on pracę u Syndyka Masy Upadłości "S." Spółce z o.o. z siedzibą w Ł., a z dniem [...] listopada 2005 roku podjął pracę w PHU "S.-P.". Pomiędzy obu zatrudnieniami nie było ani dnia przerwy. Stąd też organ uznał, że nie było utraty dochodu, chociaż wynagrodzenie uzyskane w nowym miejscu pracy jest znacznie mniejsze niż było u Syndyka Masy Upadłości "S." Spółce z o.o. Na tej podstawie organ stwierdził także, że prawo do dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci przysługuje pod warunkiem, gdy przysługuje zasiłek rodzinny na te dzieci. Taka sytuacja tutaj nie zachodzi. W odwołaniu od tej decyzji skarżący pan R. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż w jego sytuacji nastąpiła utrata zatrudnienia, a nie tylko zmiana pracy. Skarżący wskazał, iż obecnie dochody jego i jego żony nie przekraczają w sumie 350 zł na osobę miesięcznie. W związku z tym wnosi o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, gdyż powstała wbrew jego woli sytuacja materialna uprawnia go do otrzymania świadczeń rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 roku nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium wskazało, iż zasadnie Prezydent Miasta Ł. – opierając się w tej mierze na art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych – do ustalenia dochodu rodziny uprawniającego do zasiłku rodzinnego przyjął dochody uzyskane przez rodzinę skarżącego w 2004 roku (zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] lipca 2005 roku o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, w stosunku do obu małżonków). Skoro bowiem pan R. M. ubiegał się o przyznanie zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy, który rozpoczął się 1 września 2005 roku i zakończył się 31 sierpnia 2006 roku, to do ustalenia dochodu rodziny należało przyjąć dochody uzyskane w 2004 roku. Ponadto Kolegium podniosło, iż prawidłowe jest również stanowisko organu I instancji wskazujące, że w przypadku skarżącego nie doszło do utraty dochodu, gdyż zachowana jest ciągłość zatrudnienia. Ze znajdującego się bowiem w aktach sprawy świadectwa pracy wystawionego przez Syndyka Masy Upadłości "S." Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. wynika, że Pan R. M. był zatrudniony w "S." Spółce z o.o. z siedzibą w Ł. od dnia [...] kwietnia 2001 roku do [...] października 2005 roku. Stosunek pracy ustał z dniem [...] października 2005 roku w wyniku ustawowego wypowiedzenia przez zakład pracy, w związku z ogłoszeniem upadłości. Natomiast z umowy o pracę zawartej w dniu [...] listopada 2005 roku wynika, że Pan R. M. został zatrudniony na okres próbny tj. od [...] listopada 2005 roku do [...] grudnia 2006 roku w Przedsiębiorstwie Handlowo Usługowym S.-P. G. D. Z załączonego do akt zaświadczenia wystawionego przez PHU "S.-P." G. D. z siedzibą w Ł., należy wywodzić, że Pan R. M. nadal zatrudniony jest w tym przedsiębiorstwie, gdyż zaświadczenie to zostało opatrzone datą [...] lutego 2006 roku i dotyczy wysokości wynagrodzenia wypłaconego za miesiąc styczeń 2006 roku. Zatem nieuprawnione jest twierdzenie skarżącego, że w jego przypadku doszło do utraty dochodu, skoro nie ma przerwy między rozwiązaniem umowy o pracę w "S." Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. i nawiązaniem stosunku pracy w PHU "S.-P." z siedzibą w Ł. W skardze na tę decyzję wniesionej do sądu administracyjnego pan Robert M. podtrzymał w całości zarzuty z odwołania wnosząc o jej uchylenie. Podkreślił ponadto, iż zakończenie zatrudnienia w "S." spółce z o.o. nastąpiło na skutek upadłości spółki, a zgodnie z art. 3 pkt 23 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, taka sytuacja mieści się w pojęciu utraty dochody, a następnie uzyskania nowego dochodu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Podkreślił ponadto, iż w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. Zatem w przypadku utraty dochodu przez jednego z członków rodziny, należy obliczyć jego przeciętny miesięczny dochód uzyskany w 2004 r. i o ten dochód - jako utracony - pomniejszyć dochód rodziny uzyskany w 2004 r. Nie pomniejsza się natomiast dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskuje inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w 2004 r. Na podstawie powyższego organ przyjął, że w przypadku pana R. M. utrata a następnie, uzyskanie dochodu pozostaje bez wpływu na wysokość dochodów uzyskanych przez rodzinę w 2004 r. Faktem jest bowiem to, że pan R. M. utracił dochód z dniem [...] października 2005 r. (zakończenie stosunku pracy w S. Spółce z o.o. z siedzibą w Ł.) i uzyskał dochód z dniem [...] listopada 2005 r. (podjęcie pracy w S.-P. G. D. z siedzibą w Ł.), zatem utrata i uzyskanie dochodu miało miejsce w tym samym roku kalendarzowym, a skarżący do dnia zgłoszenia wniosku o zasiłek rodzinny nie utracił dochodu uzyskanego z dniem [...] listopada 2005 r. W związku z tym spełnione zostały przesłanki wskazane w wyżej cytowanych ministerialnych zasadach ustalania dochodu utraconego i uzyskanego. Końcowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podkreśliło, że podnoszony przez skarżącego argument, iż zakończenie zatrudnienia w "S." Spółce z o.o. z siedzibą w Ł. nastąpiło w wyniku upadłości spółki, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 ust. 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zasady udzielania świadczeń rodzinnych określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zmianami). Zgodnie z art. 5 ust. 1 w/w ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód – art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie ustawodawca w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał, czym może być spowodowana utrata dochodu: a)uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, c)utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że organy administracyjne uznały, iż w przypadku skarżącego nie można przyjąć, iż utracił on dochód albowiem dochodem utraconym jest utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Natomiast pan R. M. następnego dnia po rozwiązaniu umowy o pracę w . Spółce z o.o. z siedzibą w Ł. ([...] października 2005 roku) podjął pracę w "S.-P." G. D. z siedzibą w Ł. ([...] listopada 2005 roku), a więc w jego przypadku ma miejsce ciągłość zatrudnienia. W tym miejscu podnieść należy, że w wyniku zmiany pracy, nastąpiło obniżenie wynagrodzenia skarżącego. Jako, że organy administracyjne utożsamiły pojęcie utraty dochodu z utratą zatrudnienia i tym samym przyjęły, że pod tym pojęciem należy rozumieć całkowitą jego utratę, kwestią podlegająca rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie było ustalenie czy pod pojęciem utraty dochodu należy rozumieć również jego obniżenie. W ocenie Sądu utrata dochodu następuje nie tylko w przypadku całkowitej jego utraty ale również w przypadku, gdy następuje jego obniżenie, wskutek zmiany jego źródła, np. zmiany zatrudnienia na inne, nawet jeżeli zmiana ta nastąpiła bez przerwy, zmiany wymiaru czasu pracy albo zmiany warunków wynagrodzenia. Powyższe stanowisko Sądu jest zbieżne z ugruntowanym stanowiskiem doktryny w tym zakresie (vide: W. Kardasz, R. Krajewski, S. Szymański: Komentarz do ustawy o świadczeniach rodzinnych, Wydawnictwo Prawnicze "Leges" Kutno 2005, s. 29 oraz Renata Górecka, Prawo Pracy 2005/3/22 "Pracodawca jako płatnik świadczeń rodzinnych"). Za powyższą interpretacją pojęcia utraty dochodu przemawia przede wszystkim fakt, że stosując wykładnię językową treści przepisów art. 3 pkt 23 i art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiących podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji, nie jesteśmy w stanie ustalić, czy ustawodawca pojęcie utraty dochodu zrównoważył z jego całkowitą utratą, czy też z każdym jego uszczerbkiem. Właściwie w przepisie art. 3 pkt 23 wskazane zostały tylko i wyłącznie okoliczności, których zaistnienie powoduje utratę dochodu. Stosując natomiast wykładnię funkcjonalną i mając na uwadze istotę świadczeń rodzinnych, które stanowią system wsparcia rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, nie do przyjęcia jest stanowisko zgodnie z którym pomimo faktycznego obniżenia dochodu rodziny nie znalazłoby to odzwierciedlenia w ustalaniu jej dochodu, który to dochód stanowi podstawowe kryterium przyznawania świadczeń rodzinnych. W świetle powyższych rozważań uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi okoliczność uzasadniająca zastosowanie przepisów o utracie dochodu, tj. art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji naruszyły przepisy art. 3 pkt 23 i art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych.- na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł o ich uchyleniu. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.