II SA/Bk 315/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi E. N. i F. N. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy ogrodzenia działki 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi Z. P. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 326,80 (słownie: trzysta dwadzieścia sześć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżących wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Wojewoda P., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] na podstawie której zgłoszono sprzeciw w sprawie zamiaru budowy ogrodzenia działki nr geod. 81/1 położonej w obrębie wsi B. gm. B. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: W dniu 23 kwietnia 2008 r. F. N. zgłosił Staroście w B. P. zamiar przystąpienia do budowy: bramy o szerokości 6 m i ogrodzenia działki nr 81/1 płotem betonowo-drewniano-drutowym od strony drogi gminnej nr 83. W toku postępowania Starosta B. zobowiązał inwestora do: - przedłożenia do dnia 12 maja 2008 r. aktualnej odbitki z mapy zasadniczej z wyrysowaną i zwymiarowaną lokalizacją projektowanego ogrodzenia i bramy wjazdowej - postanowienie z dnia [...] maja 2008 r. znak [...], - dokonania uzgodnienia w terminie do 18 maja 2008 r. lokalizacji projektowanej bramy wjazdowej pod linią energetyczną SN z ZEB Dystrybucja Sp. z o. o. Zakład Sieci B. P. - postanowienie z dnia [...] maja 2008 r. znak [...]. W postanowieniach wskazano, iż niewykonanie określonych w nich obowiązków w terminie spowoduje wydanie decyzji w formie sprzeciwu do realizacji projektowanego zamierzenia budowlanego. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Starosta B. wniósł sprzeciw dotyczący budowy przedmiotowej bramy i ogrodzenia. W uzasadnieniu wskazano, iż inwestor nie wykonał zobowiązania z postanowienia z dnia [...] maja 2008 r. dotyczącego uzgodnienia lokalizacji bramy wjazdowej pod linią energetyczną SN z Zakładem Energetycznym we wskazanym terminie do 18 maja 2008 r., w związku z czym organ był zobowiązany do złożenia sprzeciwu. Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez E. i F. małżonków N., Wojewoda P. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...], utrzymał rozstrzygnięcie I – instancyjne. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji o wniesieniu sprzeciwu była wynikiem niezastosowania się przez strony do zobowiązań wynikających z postanowienia z dnia [...] maja 2008 r. Żądanie uzgodnienia lokalizacji bram wjazdowych z zakładem energetycznym było konieczne zważywszy, że przedmiotowe bramy mają być zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie linii energetycznych, a słupy znajdują się pośrodku tych bram. Organ podał również, iż poza zakresem jego kompetencji leży rozstrzyganie kwestii pozostawienia lub usunięcia nieużytkowanej linii energetycznej, jak również legalność braku uzgodnień lokalizacji przedmiotowych linii. Skargę na powyższą decyzję złożyli do sądu administracyjnego E. i F. małżonkowie N. Została ona uwzględniona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia [...] października 2008 r. w sprawie [...]. W ocenie Sądu w sprawie doszło do licznych naruszeń norm procesowych, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że organ I instancji przedwcześnie zadecydował o wniesieniu sprzeciwu, albowiem w postanowieniu zobowiązującym do uzgodnienia lokalizacji projektowanej bramy wjazdowej z Zakładem Energetycznym ustalono ostatni dzień wykonania zobowiązania na 18 maja 2008 r., czyli na niedzielę - dzień ustawowo wolny od pracy. Sąd wskazał, że ostatnim dniem na wykonanie przez skarżących zobowiązania do przedstawienia uzgodnienia z Zakładem Energetycznym powinna być nie ustawowo wolna od pracy niedziela 18 maja 2008 r., ale następny dzień powszedni, czyli poniedziałek 19 maja 2008r. Tymczasem właśnie w poniedziałek, a więc ostatniego dnia, w którym mogło zostać wykonane zobowiązanie, został wniesiony sprzeciw. Nadto w nieprawidłowy sposób doręczono wezwanie do przedłożenia uzgodnienia z Zakładem Energetycznym, albowiem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tego postanowienia widnieje jedynie imię i nazwisko osoby, której doręczyciel korespondencję zostawił bez wskazania daty odebrania korespondencji oraz bez wskazania na odwrotnej stronie potwierdzenia odbioru, relacji osoby kwitującej odbiór korespondencji w stosunku do adresatów. Odnośnie postępowania przed organem II instancji Sąd podniósł, że brak było podstaw do wspólnego rozpoznania dwóch oddzielnych spraw, rozstrzygniętych w I instancji dwoma odrębnymi postanowieniami z dnia [...] maja 2008 r.: znak [...] dotyczącym działki nr 90/2 i znak [...] dotyczącym działki nr 81/1. Wskazano również na naruszenie art. 30 ust. 2 prawa budowlanego poprzez brak wyjaśnienia zakresu wykonania robót budowlanych. Wobec powyższego Sąd zlecił, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy dokonały powtórnej oceny prawidłowości zgłoszenia o zamiarze prowadzenia robót budowlanych, rozważyły konieczność uzupełnienia zgłoszenia przy uwzględnieniu decyzji Starosty B. z dnia [...] lipca 2007 r. o pozwoleniu na budowę oraz demontażu linii energetycznych i stacji transformatorowych, jak również pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach dotyczących modernizacji sieci energetycznych w rejonie wsi B. Nadto nakazano rozważenie sposobu liczenia terminów procesowych (rozdział 10 Kpa), jak również prawidłowość zastosowanie przepisów procesowych o doręczeniach, w tym doręczeniach zastępczych (rozdział 8 Kpa). Nadmieniono, że w wypadku ponownego zaskarżenia przez strony wydanych w sprawie w przyszłości rozstrzygnięć organ II instancji będzie miał na uwadze uregulowane w Kpa zasady łącznego rozpoznawania różnych spraw administracyjnych i właściwie oceni możliwość zastosowania przepisu art. 62 Kpa. Końcowo Sąd podzielił stanowisko organu, iż nie miała wpływu na przedmiotowe postępowanie ocena legalności posadowienia na gruncie urządzeń przesyłowych (zarówno istniejących, jak i projektowanych). Rozpoznając sprawę ponownie Starosta B., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], zobowiązał inwestorów do: - ustalenia lokalizacji projektowanej bramy wjazdowej na działkę o nr geod. 81/1 pod linią energetyczną SN z Zakładem Energetycznym, ponieważ zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. na działce nr geod. 81/1 istniejące słupy i linia nie są przeznaczona do rozbiórki, - jednoznacznego określenia lokalizacji ogrodzenia albowiem w zgłoszeniu ogrodzenie ma być wykonane na działce nr geod. 81/1, zaś na szkicu sytuacyjnym na działce nr geod.83 stanowiącej pas drogowy drogi gminnej na odcinku równoległym obejmującym w całości szerokość działki oznaczonej nr geod. 81/1 i w części 81/2. Trasa ogrodzenia wskazana na szkicu sytuacyjnym pokrywa się z trasą przebiegu istniejącego kabla telekomunikacyjnego, - przedłożenia szkiców i rysunków elementów ogrodzenia (bramy wjazdowej, bramki, przęseł ogrodzenia) w terminie do dnia 3 lutego 2009 r. W wyznaczonym terminie zobowiązani przedłożyli szkic działki nr geod. 81/1 z naniesioną poprawioną lokalizacją projektowanego ogrodzenia oraz kserokopię wezwania złożonego w dniu 20 stycznia 2009 r. w Zakładzie Energetycznym dotyczącego uzgodnienia wraz z oświadczeniem, że nie otrzymali odpowiedzi na swój wniosek. Wobec powyższego Starosta B. zwrócił się do Zakładu Energetycznego o wyjaśnienie sprawy uzgodnienia lokalizacji bramy. W odpowiedzi otrzymał kserokopię pisma z dnia 21 stycznia 2009 r., adresowanego do zainteresowanych jako odpowiedź na "wezwanie do uzgodnienia", w którym zwrócono się do nich o uzupełnienie wniosku o załączniki graficzne uwzględniające jednoznaczną lokalizację projektowanych ogrodzeń i bram wjazdowych oraz ich konstrukcję. W piśmie tym wskazano, że uzgodnienie będzie możliwe po uzyskaniu powyższych materiałów. Z uwagi na to, że faktycznie jednak nie zostało wykonane uzgodnienie z Zakładem Energetycznym oraz nie przedłożono wymaganych szkiców i rysunków ogrodzenia, organ I instancji po raz kolejny wniósł sprzeciw – decyzja z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]. Od decyzji tej odwołali się E. i F. N. podnosząc zarzut, że wniesiony sprzeciw dyskryminuje skarżących jako właścicieli działki, uniemożliwiając jej ogrodzenie, które zapewniałoby bezpieczne przeganianie bydła i zapobieganie strat w uprawach sąsiadów. Uzależnianie ogrodzenia działki od uzgodnienia z ZEB Dystrybucja Sp. z o.o. Zakładu Sieci w B. P. jest według nich niesprawiedliwe i stawiające na uprzywilejowanej pozycji ZEB w B. P. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję I - instancyjną (decyzja z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]) i stwierdził, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie są uzasadnione, albowiem inwestorzy w wyznaczonym przez organ terminie nie uzupełnili zgłoszenia o uzgodnienie lokalizacji bram wjazdowych z ZEB Dystrybucja Sp. z o.o. Zakładem Sieci B. P. oraz nie przedłożyli szkiców i rysunków ogrodzenia. Ze względu na fakt, że brama zlokalizowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie linii energetycznej (słupy zlokalizowane są pośrodku bram wjazdowych), dlatego uzasadnione było żądanie uzgodnienia z właścicielem linii lokalizacji projektowanych bram. W ponownym postępowaniu organ l instancji wyznaczył dostateczny termin na uzupełnienie zgłoszenia. ZEB w B. P. na drugi dzień po złożeniu wniosku o uzgodnienie wystosował do inwestorów pismo o konieczności uzupełnienia wniosku o brakujące materiały niezbędne do zajęcia stanowiska. Końcowo organ zaznaczył, że decyzja ta nie zamyka inwestorom drogi do zrealizowania zamierzenia, ponieważ po spełnieniu warunków określonych przepisami prawa ponownie mogą złożyć zgłoszenie zamiaru wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Decyzję Wojewody P. do sądu administracyjnego zaskarżyli inwestorzy. Podnieśli, że ogrodzenie będzie prostej konstrukcji, a proponowana lokalizacji bramy wynika z możliwości najłatwiejszego przeganiania bydła. Według nich Zakład Energetyczny utrudnia im korzystanie z własnych nieruchomości, dotyczy to zarówno budowy ogrodzenia jak też pozostawienia części bezużytecznej linii na ich działce. Nadto podnieśli, że do dnia dzisiejszego nie otrzymali od zakładu odpowiedzi na wezwanie do uzgodnienia. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji. Pełnomocnik skarżących słuchany na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. podniósł naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 7, 8, 77 kpa i wskazał, że skarżący nie otrzymali żadnej korespondencji od Zakładu Energetycznego w odpowiedzi na ich wezwanie z dnia 20 stycznia 2009 r. W aktach sprawy brak jest potwierdzenia, że otrzymali oni pismo Zakładu z dnia 21 stycznia 2009 r. Skarżący ten fakt podnosili zarówno w piśmie do organu I instancji z dnia 3 lutego 2009 r. jak i w odwołaniu. W dalszej kolejności skarżący podali, że słup średniego napięcia nr 3 przy działce 90/2 jest czynny i jest użytkowany przez Zakład, natomiast na działce o nr 81/1 znajdują się trzy nieczynne słupy średniego napięcia (na potwierdzenie powyższego do akt została dołączona decyzja Starosty B. z dnia [...] września 2009 r. udzielającej Zakładowi Energetycznemu pozwolenia na rozbiórkę napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia m.in. na działce nr 81/1). Pełnomocnik skarżących podał nadto, że nie oponują oni zobowiązaniu do dokonania uzgodnień w zakresie lokalizacji bramy oraz że chcą oni ugodowego załatwienia sprawy. Końcowo wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wykonanej na zasadzie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem materialnym i procesowym na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokując kontroli legalności podjętych w niniejsze sprawie rozstrzygnięć, Sąd stosownie do zapisu art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody P. z dnia [...] marca 2009 r. oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Starosty B. z dnia [...] lutego 2009 r. są zgodne z przepisami prawa. Materialnoprawną podstawę kwestionowanych rozstrzygnięć stanowił przepis art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. W przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki do wniesienia sprzeciwu. Inwestorzy E. i F. małżonkowie N. zgłosili zamiar przystąpienia do budowy bramy o szerokości 6 m i ogrodzenia działki nr 81/1 płotem betonowo-drewniano-drutowym od strony drogi gminnej nr 83. Jak wynika ze zgłoszenia brama wjazdowa w planowanym ogrodzeniu została usytuowana w bezpośrednim sąsiedztwie linii energetycznej, a dokładnie po tą linią – po środku wjazdu zlokalizowany jest napowietrzny słup średniego napięcia. Z uwagi na ten fakt organy architektoniczno – budowlane uznały, że niezbędne jest uzgodnienie z właścicielem linii energetycznej lokalizacji projektowanej bramy. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. inwestorzy zostali zobowiązani do uzgodnienia tej lokalizacji z ZEB Dystrybucja Sp. z o.o. Zakładem Sieci B. P. Oceniając prawidłowość żądania organu w zakresie wskazanym w tym postanowieniu, należy stwierdzić, że było ono zasadne. W tym miejscu wskazać należy na przepis art. 30 ust. 7 prawa, zgodnie z którym organ administracji architektoniczno - budowlanej może nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę uznając, że wystąpiły pewne, określone w ustawie okoliczności, czyli: zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków, pogorszenie warunków zdrowotno - sanitarnych oraz wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. W przypadku, gdy organ uzna, że zachodzi jedna z wyżej określonych okoliczności może w drodze decyzji na podstawie powyższej regulacji nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, na roboty objęte zgłoszeniem. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przez organ podstaw do jego zastosowania. Zażądanie przez organ uzgodnienia lokalizacji bramy wjazdowej, w takim stanie faktycznym, w którym zlokalizowana jest ona pod linią energetyczną a po środku wjazdu znajduje się napowietrzny słup średniego napięcia, miało bez wątpienia na celu wykluczenie wystąpienia okoliczności zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Wystąpienie tej okoliczności uzasadniałoby nakazanie uzyskania przez inwestorów pozwolenia na budowę. Zgodnie z § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75 poz. 690 ze zm.) ogrodzenie nie może stwarzać takiego niebezpieczeństwa. Ogrodzenie z bramą wjazdową, przez którą wjazd (przemieszczanie się), z uwagi na znajdujący się słup, jest utrudniony a wręcz wyłączony przeczy jej podstawowej funkcji, a nadto bez wątpienia stwarza zagrożenie. To, że zgodnie z zamiarem inwestorów brama ma służyć celowi najłatwiejszego przeganiania bydła nie wyklucza sytuacji, w której byłyby ona wykorzystywana również w innym celu. Bezspornym w sprawie pozostaje fakt, że inwestorzy w wyznaczonym terminie nie przedłożyli żądanego uzgodnienia. Spór w sprawie natomiast dotyczy tego z czyjej winy nie dopełniono tego zobowiązania. Z jednej strony Zakład Energetyczny twierdzi, że po otrzymaniu wezwania z dnia 20 stycznia 2009 r. wystosował do inwestorów odpowiedź w której zwrócił się do nich o uzupełnienie wniosku o załączniki graficzne uwzględniające jednoznaczną lokalizację projektowanych ogrodzeń i bram wjazdowych oraz ich konstrukcję. W piśmie tym wskazano, że uzgodnienie będzie możliwe po uzyskaniu powyższych materiałów (jako dowód do akt została dołączona kserokopia pisma z dnia 21 stycznia 2009 r.). Z drugiej strony inwestorzy twierdzą, że do dnia dzisiejszego nie otrzymali od Zakładu Energetycznego żadnej odpowiedzi na wystosowane wezwanie. Przedmiotowy spór nie ma znaczenia przy rozstrzyganiu o zasadności zgłoszenia sprzeciwu. W tym wypadku okolicznością o znaczeniu prawnym jest tylko to czy inwestorzy faktycznie wywiązali się w wyznaczonym terminie z nałożonego zobowiązania. Marginalnie podnieść przy tym należy, że jeżeli istotnie inwestorzy nie mogli przedłożyć uzgodnienia z winy Zakładu, to powinni podjąć odpowiednie kroki w celu zwalczania jego bezczynności lub też mogli zwrócić się do organu o przedłużenie terminu. Tych aktów staranności w sprawie nie podjęto. Sprzeciw został zgłoszony prawidłowo również pod względem formalnym z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku sądu administracyjnego z dnia z dnia [...] października 2008 r. Końcowo podzielić należy stanowisko organów, że kwestionowane decyzje nie zamykają inwestorom drogi do zrealizowania przedmiotowych robót budowlanych, ponieważ po spełnieniu warunków określonych przepisami prawa ponownie mogą złożyć zgłoszenie zamiaru ich wykonania. Stwierdzić również należy, iż nie miała wpływu na przedmiotowe postępowanie ocena legalności posadowienia na gruncie urządzeń przesyłowych (zarówno istniejących, jak i projektowanych). Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w/w ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).