II SA/Bk 318/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. C. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Związku D. Okręgowego Zarządu P. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie wydania nieruchomości p o s t a n a w i a - oddalić wniosek B. C. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. B. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką B. C. i pełnoletnią córką J. C. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi dochód uzyskiwany przez B. C. z tytułu pracy w S. B. spółka zo.o. na stanowisku m. – s. w wysokości 2.575,93 zł netto oraz wynagrodzenie B. C. w wysokości 940 zł brutto (po potraceniu zaciągniętych pożyczek małżonka wnioskodawcy otrzymuje 470 zł netto). W skład majątku B. C. wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m² (k. 673-674 i k. 1090-1091). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 09 marca 2009 r. wnioskodawca wyszczególnił miesięczne wydatki rodziny, w tym: 280 zł - czynsz; energia elektryczna – 50 zł; opłata za telewizję – 38 zł; telefon – 50 zł; koszty leczenia i lekarstwa – 200 zł; żywność 1700-1750 zł oraz koszty eksploatacji samochodu osobowego – 350 zł. B. C. jest współwłaścicielem w [...] części nieruchomości rolnej o powierzchni do [...] ha, usytuowanej w miejscowości T. gmina J. J. C. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie mieszka z wnioskodawcą (B. C. nie potrafił określić jej dochodów). B. C. jest właścicielką samochodu osobowego marki [...] [...] rok produkcji [...] (k. 1090). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył zaświadczenie o wysokości uzyskiwanych zarobków (k. 1091). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W złożonym oświadczeniu B. C. wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką B. C. Wysokość miesięcznego dochodu rodziny stanowi łączna kwota 3045,93 zł. Wykazane wydatki miesięczne wynoszą od 2668 zł do 2718 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m², współwłasność w [...] części nieruchomości rolnej o powierzchni do [...] ha, samochód osobowy marki [...] [...] rok prod. [...]. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez małż. C. źródeł dochodu (wynagrodzenia) z tytułu wykonywanej pracy w połączeniu z wykazanymi wydatkami oraz brakiem oszczędności (k. 673) pozwalają na uznanie, iż B. C. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, iż nawet po opłaceniu bieżących wydatków i niezbędnych opłat (w tym spłaty rat zaciągniętych pożyczek) wnioskodawcy pozostają środki finansowe w wysokości 327,93 - 377,93 zł, które powinny być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty te ograniczają się do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. Prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Ubiegający się bowiem o zwolnienie od kosztów sądowych zobowiązany jest w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania i dopiero wówczas, gdy okażą się one niewystarczające może zwrócić się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez B. C. kwoty 100 zł tytułem wpisu od zażalenia oraz pokrycie pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.