II SA/Bk 319/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego w sprawie ze skargi M. B. na zarządzenie zastępcze Wojewody P. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego Skarżący – M. B. wniósł do sądu administracyjnego skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody Podlaskiego w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonego zarządzenia zastępczego przed jego weryfikacją co do zgodności z prawem przez sąd administracyjny stwarza istotne, realne ryzyko spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w tym skutków prawnych. Wywiódł, że zaskarżone zarządzenie przynależy do sfery rozstrzygnięć związanych z prawem wyborczym, dotyczy bezpośrednio kwestii biernego prawa wyborczego oraz rzeczywistej realizacji zasady demokracji przedstawicielskiej i autonomii samorządu terytorialnego. Wykonanie zarządzenia zastępczego - aktu pochodzącego od administracji rządowej - ingeruje w istotny sposób w ukształtowane w wyniku wolnych wyborów ramy, w jakich funkcjonuje samorząd miejski w S. W sytuacji podniesienia wielu zarzutów względem zaskarżonego zarządzenia, jego wykonanie, zanim Sąd orzeknie o jego zgodności z prawem, byłoby aktem ze wszech miar przedwczesnym. Wykonanie zarządzenia spowoduje skutki nieodwracalne, w tym o charakterze prawnym. Odsunięcie skarżącego od prac w Radzie Miejskiej w S. sprawi, że wypaczeniu ulegną wszystkie wyniki głosowań - których nie będzie można powtórzyć. Wykonanie zarządzenia spowoduje nie tylko skutki dla samego skarżącego (utrata prawa do wykonywania mandatu wiążąca się z utratą możliwości faktycznego i formalnego wywierania wpływu na lokalną politykę poprzez udział w uchwałodawczej działalności Rady Miejskiej w S., ale także dla ogółu prac Rady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na wstępie należy wyjaśnić, że wskazany powyżej przepis art. 61 § 1 P.p.s.a. nie ma charakteru bezwzględnego. Przepisy szczególne mogą bowiem wprowadzać odmienne uregulowania tej kwestii. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 98 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. Odpowiednie stosowanie wskazanego przepisu art. 98 do zarządzeń zastępczych gwarantuje natomiast przepis art. 98a ust. 3 ustawy. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych prawomocność zarządzenia zastępczego należy łączyć z jego wykonalnością. To oznacza, że zarządzenie zastępcze wojewody staje się wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności, czyli z momentem rozpoznania przez Sąd skargi wniesionej na to zarządzenie lub z momentem bezskutecznego upływu terminu do wniesienia skargi (vide: postanowienie NSA z 1 czerwca 2000 r., II SA 1331/2000, II SA 1332/2000 publ. OSP 2000/9 poz. 136, wyrok NSA z 25 listopada 1999 r., I SA 1483/99 publ. ONSA 2000/4 poz. 174, wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2006 r., II SA/Wa 1260/06, pub. LexPolonica nr 1341157). Skoro w niniejszej sprawie skarżący skorzystał z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to należy stwierdzić, że zaskarżone zarządzenie zastępcze w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego nie jest prawomocne, a tym samym nie podlega wykonaniu. Oznacza to, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest bezprzedmiotowy. Z tego względu, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.