II SA/Bk 32/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi; W dniu 25 grudnia 2017 r. Spółka Z. Sp. z o.o. w N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W obszernym uzasadnieniu tego wniosku Skarżąca w pierwszej kolejności wskazywała, że przedmiotowa decyzja została odebrana najprawdopodobniej w lipcu 2017 roku, jednakże z uwagi na winę i zaniechanie jednego z pracowników Spółki doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi na tą decyzję. Wskazała, że w okresie od [...] czerwca do [...] września 2017r. Spółka zatrudniła na stanowisku specjalisty ds. administracji D. S., w której zakresie obowiązków było między innymi odbieranie korespondenci, wpisywanie do księgi korespondenci i skanowanie odebranej poczty do właściwych działów w ramach Spółki i do innych podmiotów mieszczących się pod adresem siedziby skarżącej, którym Z. Sp. z o.o. z siedzibą w N. prowadzi obsługę biurową. Wszelkie pisma w sprawach sądowych, egzekucyjnych oraz administracyjnych ww. osoba zobowiązana była do przesyłania osobie świadczącej obsługę prawną – W. B. Skarżąca pokreśliła jednocześnie, że do odbioru korespondencji upoważniony jest również kierownik biura K. M., która przekazywała je do specjalisty ds. administracji, a ta zobowiązana była do zweryfikowania wpisania otrzymanej korespondencji i dokonania skanów pism, co każdorazowo czyniła, po czym przedstawiała pocztę z całego dnia prokurentowi Spółki – A. B. Dalej autor wniosku podkreślił, że o wydaniu i treści decyzji Spółka dowiedziała się w dniu [...] grudnia 2017 r., kiedy to kierownik biura K. M. przeglądała dokumentację dotyczącą sprawozdań rocznych Spółki i odnalazła ww. decyzję w tychże aktach. Wnioskodawca przyznał jednocześnie, że jest świadom, iż ponosi odpowiedzialność za osoby zatrudnione, jednakże z wnioskodawca nawet przy zachowaniu należytej staranności (ustanowienie 3-stopniowej weryfikacji obiegu dokumentów) nie miał możliwości ustalić konkretnej daty otrzymania przedmiotowej decyzji albowiem nie została ona nawet ujawniona w książce korespondencji. Zdaniem wnioskodawcy o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na powyższą decyzję świadczy też okoliczność, iż Spółka po otrzymaniu informacji od pracownika odpowiedzialnego za odbiór korespondencji, iż decyzja z pewnością nie była doręczona, nie miała powodów ażeby wątpić w prawdziwość takiego oświadczenia, tym bardziej że na końcu decyzji została nieprawidłowo określona miejscowość siedziby Spółki. Przekonanie w tymże zakresie potwierdza treść pisma Spółki z dnia [...] września 2017r. stanowiącego odpowiedź na upomnienie Burmistrza K. w której Spółka oświadcza, iż nigdy nie otrzymała decyzji organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl przepisu art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, której to czynności strona nie dokonała w terminie bez swojej winy, a zgodnie z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. wniosek taki składa się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a ocena argumentacji strony wnoszącej o to przywrócenie podlega ocenie sądu, który rozstrzyga czy brak swojej winy strona uprawdopodobniła. Uzależnione ono jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Zgodnie z orzecznictwem sądowym do okoliczności faktycznych, które uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (np. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., II OZ 849/10). Natomiast do przesłanek negatywnych zalicza się przykładowo: zaniedbanie pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji w zakładzie osoby prawnej (wyrok NSA z 9 marca 2000 r., I SA/Gd 1288/99), nieznajomość prawa (wyrok NSA z 6 listopada 1998 r., I SA/Łd 153/97), czy niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z 10 lutego 2000 r. , SA/Sz 1117/99). Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Z treści omawianego przepisu należy wywieść, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do sądu i powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. Uchybienie terminu do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie jest bezsporne, wobec czego zasadnym było złożenie wniosku o jego przywrócenie. Pomimo, iż wniosek taki został złożony w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a., to skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu tegoż terminu, albowiem okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było nią niezawinione. Zaznaczenia wymaga, iż o braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że było to niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1781/99; z dnia 13 czerwca 2000 r., sygn. akt V SA 2320/01). Brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności powstaje zatem wówczas, gdy wykaże się, że strona przy użyciu wszelkich dostępnych środków i sił nie była z uwagi na konkretną okoliczność (przeszkodę) dokonać czynności w terminie. W niniejszej sprawie Spółka jako przyczynę uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazała zaniechanie przez pracownika Spółki – D. S., której w dniu [...] września 2017 r. wypowiedziana została umowa o pracę, powiadomienia Spółki o doręczeniu decyzji SKO z dnia [...] czerwca 2017 r. Powyższa okoliczność w ocenie Sądu, nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu w niniejszej sprawie. W tym miejscu wskazać należy, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą ponosi odpowiedzialność za zaniedbania pracowników, którymi posługuje się przy wykonywaniu swoich czynności. Przesłanką do przywrócenia terminu nie może być zatem zaniedbanie pracownika zatrudnionego przez przedsiębiorcę, który nie nadał w terminie przesyłki do sądu i nie zawiadomił o tym pracodawcy, bowiem w przypadku zlecenia pracownikowi wykonania określonej czynności, wina pracownika, którego działanie lub zaniedbanie stało się przyczyną uchybienia terminu jest tożsama z winą jednostki organizacyjnej go zatrudniającej. Ponadto, przy ocenie, czy uchybienie terminu jest zawinione nie rozróżnia się sytuacji, w których zaniedbanie pracownika było wynikiem zwykłego błędu czy jego kwalifikowanej postaci, tj. rażącego niedbalstwa bądź też winy umyślnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I GZ 159/13). Jeżeli zatem pracownik odpowiedzialny m.in. za odbieranie korespondencji, wpisywanie jej do księgi korespondencji i przekazywanie jej odpowiednim działom w ramach Spółki, zaniechał przekazania korespondencji zawierającej zaskarżoną w niniejszej sprawie – decyzję, uchybienie pracownika w tym zakresie nie zwalnia od odpowiedzialności Strony, która odpowiada za należytą pracę swoich pracowników. Sąd zauważa, że wniosek o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie jest uzasadniony wyłącznie twierdzeniem o zaniedbaniu byłego pracownika Spółki – D. S. w zakresie poinformowania Spółki o doręczeniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała też, że z uwagi na niestosownie się do poleceń służbowych, Spółka w dniu [...] września 2017r. wypowiedziała ww. osobie umowę o pracę. W ocenie Sądu powołane we wniosku okoliczności nie uprawdopodabniają jednak braku winy Spółki w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Należy bowiem podkreślić, że w aktach spraw znajduje się potwierdzenie odbioru skarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. Decyzja doręczona została na adres skarżącej Spółki (pomimo błędu literowego w nazwie miejscowości, przy jednoczesnym poprawnym wpisaniu kodu miejscowości, ulicy i numeru budynku). Także sama Należy Spółka nie podnosi, jakoby korespondencji nie otrzymała, co mogłoby mieć związek z omyłką pisarską w nazwie miejscowości. Jak wynika z powyższego skarżona decyzja bezsprzecznie do Spółki dotarła i znajduje się w jej dokumentacji. Ponadto podkreślić należy, że odbiór skarżonej decyzji został pokwitowany nie przez D. S., której Spółka wypowiedziała umowę o pracę, ale został przez K. M.- podpis jest nieczytelny. Ta sama osoba potwierdzała też odbiór większości korespondencji prowadzonej pomiędzy organami administracji publicznej, a Spółką. Biorąc zatem pod uwagę przedstawioną we wniosku argumentację Skarżącej ograniczającą się do wskazania zaniedbania byłego pracownika jako przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi, w ocenie Sądu, okoliczność ta nie stanowi wystarczającej podstawy przywrócenia terminu. W tych okolicznościach, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.