II SA/Bk 322/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o zasiłek celowy oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowanie w sprawie przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na dojazdy na rehabilitację. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. J. G. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o udzielenie mu pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów dojazdu na rehabilitację. Następnie w dniu [...] marca 2015 r. ww. w piśmie skierowanym do organu oświadczył, że wycofuje swój wniosek z dnia [...] marca 2015 r. z prośbą o przyznanie mu wyżej opisanej pomocy. Stwierdził, że jak dotąd nie otrzymał zasiłku przyznanego mu na ten cel decyzją organu z dnia [...] października 2014 r. i nie mógł wykonać zabiegów. Obecnie gmina ma możliwość dowiezienia go na rehabilitację autobusem zakupionym z dofinansowaniem PFRON. Do złożonego oświadczenia skarżący dołączył wniosek z dnia [...] marca 2015 r. kierowany do Wójta Gminy W. o dowóz go na rehabilitację. W tym stanie rzeczy, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W. decyzją z dnia [...] marca 2015 r. umorzył postępowanie zainicjowane wnioskiem J. G. z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie udzielenia pomocy w postaci zasiłku celowego na dojazdy na rehabilitację. Z decyzją tą nie zgodził się J. G. i złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2015 r. złożył wniosek do Wójta Gminy W. o umożliwienie mu odbycia rehabilitacji poprzez dowóz go do gabinetu autobusem do przewozu osób niepełnosprawnych, zakupionym przez gminę. O powyższym wniosku telefonicznie zawiadomił Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W., informując jednocześnie, że rozpatrywanie jego prośby o pomoc finansową z dnia [...] marca 2015 r. jest nieuzasadnione. Dalej podał, że w dniu [...] marca 2015 r. podczas wywiadu środowiskowego pokazał pracownikowi socjalnemu wniosek skierowany do Wójta, w odpowiedzi na co otrzymał informację, że musi złożyć oświadczenie o wycofaniu wniosku z dnia [...] marca 2015 r. Pod wpływem błędnej informacji złożył oświadczenie w powyższym przedmiocie do organu. Następnie odwołujący wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania zgodnie z kpa do czasu: utwardzenia 200 m drogi gruntowej prowadzącej od jego posesji do asfaltowej drogi powiatowej, o co kilkakrotnie zwracał się z prośbą do Wójta Gminy W., aby mógł dojechać do lekarza i na rehabilitację oraz zwiększenia środków na pomoc społeczną dla najuboższych i pokrycia pełnych, i całkowitych kosztów dojazdów na rehabilitację. Końcowo podniósł, że do chwili obecnej nie otrzymał zasiłku celowego na dojazdy rehabilitacyjne w postaci pokrycia części kosztów przyznanego decyzją z dnia [...] października 2014 r., przez co nie odbył wszystkich zabiegów, co wpłynęło na pogorszenie jego stanu zdrowia. Również Wójt uniemożliwia mu dowiezienie na rehabilitację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podzieliło zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W konkretnym przypadku oświadczeniem złożonym w dniu [...] marca 2015 r. w Ośrodku Pomocy Społecznej w W., J. G. jednoznacznie wycofał swój wniosek z dnia [...] marca 2015 r. o udzielenie pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów dojazdu na rehabilitację. Powyższe okoliczności dowodzą, że w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia wszczętego postępowania jako bezprzedmiotowego. Skoro bowiem wniosek we wszczętej nim sprawie administracyjnej o przyznanie zasiłku celowego został wycofany, a treść pisma cofającego ten wniosek nie budzi żadnych wątpliwości, to brak jest obecnie przedmiotu postępowania, które może być zakończone decyzją rozstrzygającą tę sprawę co do istoty (decyzją pozytywną lub odmowną). W konsekwencji oznacza to, że wszczęte postępowanie nie może być kontynuowane. Odnosząc się zaś do wniosku o zawieszenie niniejszego postepowania do czasu realizacji przez gminę wskazanych w odwołaniu postulatów, wyjaśniono, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie dają podstawy osobom jej oczekującym do stawiania organom administracji publicznej żądań (np. budowy odcinka drogi), których niezrealizowanie wymusza świadczenie z pomocy społecznej. Zgłoszone w odwołaniu żądania w wymienionych kwestiach nie stanowią zatem przesłanek do zawieszenia postępowania w sprawie zasiłku celowego. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że nie zauważa przeszkód, aby zainteresowany mógł czynić starania w kierunku podjęcia pracy, celem poprawy swojej sytuacji dochodowej i jednocześnie zwiększenia środków na cele pomocy społecznej dla innych potrzebujących, najuboższych, którzy pracować nie mogą, bowiem aktualne orzeczenie o zaliczeniu do lekkiego stopnia niepełnosprawności nie wyklucza w przypadku odwołującego podjęcia pracy, zaś wskazuje otwarty rynek pracy (z uwzględnieniem przeciwskazań wynikających ze stanu zdrowia). Końcowo podniesiono, że decyzja z dnia [...] października 2014 r. przyznająca skarżącemu zasiłek celowy w kwocie 100 zł na pokrycie kosztów związanych z dojazdem na rehabilitację stała się prawomocna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 1088/14 oddalił bowiem skargę strony na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Od powyższej decyzji J. G. wywiódł skargę do tutejszego Sądu wnosząc o jej uchylenie. Skarżący wskazał, że podjęte przez organ II instancji rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji jest niesłuszne, nieuczciwe i nierzetelne, a w uzasadnieniu kłamliwe i stronnicze. W jego ocenie organy wykorzystały brak znajomości przez niego jako rolnika obowiązujących przepisów prawa. Skarżący podkreślił, że dokonane przez niego cofnięcie wniosku było następstwem błędnej informacji udzielonej mu przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, który nie poinformował go o możliwości zawieszenia postępowania zgodnie z art. 98 kpa, na co zwracał już uwagę w odwołaniu złożonym do SKO. W związku z powyższym organy obu instancji naruszyły prawo, tj. art. 6, 7, 8, oraz 9 kpa. W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżący polemizuje ze stanowiskiem organu odwoławczego wyrażonym w zaskarżonej decyzji a dotyczącym podstaw zawieszenia niniejszego postępowania oraz sugestii organu o braku przeciwskazań do podjęcia przez niego działań zmierzających do podjęcia pracy. Końcowo podniósł, że w dalszym ciągu uniemożliwia się mu odbycie rehabilitacji, co wpływa na dalsze pogorszenie jego zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. W ocenie Kolegium skarga nie zawiera nowych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 kpa, to sposób zakończenia wszczętego postępowania administracyjnego z przyczyny formalnej, w sytuacji gdy postępowanie nie może być zakończone decyzją merytoryczną, o której mowa w art. 105 kpa, co w niniejszej sprawie zostało wykazane. Końcowo Kolegium wyjaśniło, że nie kwestionuje sytuacji zdrowotnej skarżącego i konieczności odbycia zabiegów rehabilitacyjnych, ale równocześnie nie jest uprawnione do kwestionowania jego samodzielności i pełnej zdolności do podejmowania decyzji dotyczących własnych zachowań. Nadto wskazano, że Kolegium poinformowało skarżącego podczas jego obecności w siedzibie organu, że jeżeli nie zgadza się z decyzją o umorzeniu postępowania, może złożyć kolejny wniosek o zasiłek celowy, czego skarżący nie uczynił, wnosząc jedynie skargę na decyzję SKO. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] marca 2015 r. umarzającą postępowanie w sprawie przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na dojazdy na rehabilitację. Na wstępie podkreślić należy, iż celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją, co do istoty. Ten cel nie zawsze może być jednak osiągnięty z przyczyn różnego charakteru. Powodem takiej sytuacji może być bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, z którą w rozumieniu art. 105 § 2 kpa mamy do czynienia wówczas, gdy strona postępowania odstępuje od żądania rozstrzygnięcia decyzją o istocie sprawy dotyczącej jej interesu prawnego lub obowiązku. W przedmiotowej sprawie kontrolowane postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2015 r. o udzielenie mu pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów dojazdu na rehabilitację. Następnie skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. skierowanym do organu I instancji oświadczył, że wycofuje swój wniosek z dnia [...] marca 2015 r. z prośbą o przyznanie mu wyżej opisanej pomocy. W piśmie tym podał, że dotąd nie otrzymał zasiłku przyznanego na ten cel decyzją organu z dnia [...] października 2014 r. i nie mógł wykonać zabiegów. Obecnie gmina ma możliwość dowiezienia go na rehabilitację autobusem zakupionym z dofinansowaniem PFRON, stąd też złożył stosowny wniosek w tym zakresie do Wójta Gminy w W. W ocenie Sądu ustalone wyżej okoliczności bezspornie wskazują, że w konkretnym przypadku zaistniały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na dojazdy na rehabilitację. Wniosek we wszczętej nim sprawie administracyjnej o przyznanie zasiłku celowego na zabiegi rehabilitacyjne został wycofany, a treść pisma z dnia [...] marca 2015 r. cofającego ten wniosek jest zdaniem Sądu jednoznaczna i nie budzi wątpliwości. W tym miejscu zauważyć należy za organem odwoławczym, że skarżący wcześniej, bo już [...] marca 2015 r. informował telefonicznie Kierownika Ośrodka, że rezygnuje z pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów dojazdu na rehabilitację, z uwagi na złożony w dniu [...] marca 2015 r. wniosek do Wójta Gminy W. o pomoc w formie dowiezienia go na zabiegi. W tej sytuacji nie budzi zastrzeżeń informacja, jaką skarżący otrzymał od Kierownika Ośrodka wskazująca, aby swoją rezygnacje zainteresowany złożył na piśmie. Przekazaną telefonicznie informację skarżący formułował także w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu [...] marca 2015 r., uzupełniając ją stwierdzeniem, że do chwili obecnej wniosek o dowóz na rehabilitację nie został rozpatrzony. W ocenie Sądu słuszność ma Kolegium, że skarżący mając świadomość, że oba wnioski dotyczą pomocy na ten sam cel, również świadomie dokonał wyboru formy pomocy i zrezygnował z jednej z nich, składając [...] marca 2015 r. oświadczenie o wycofaniu swojego wniosku o pomoc finansową, oczekując nadal na pomoc od Wójta Gminy W. w formie dowiezienia na zabiegi autobusem do przewozu osób niepełnosprawnych. Potwierdzeniem tego stanowiska są kolejne wnioski skarżącego kierowane w powyższym zakresie do Wójta Gminy z dnia [...] i [...] marca 2015 r. Wskazane okoliczności, ustalone przez organy obu instancji, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jako takie nie budzą wątpliwości. Nie są też kwestionowane przez samego zainteresowanego. Różnica stanowisk stron sprowadza się obecnie do motywów podejmowanych przez skarżącego działań, ten ostatni podnosi bowiem, że działał pod wpływem błędu, albowiem organ nie poinformował go o możliwości zawieszenia niniejszego postepowania w oparciu o przepis art. 98 kpa. Stanowisko skarżącego nie zasługuje na aprobatę, rację bowiem ma Kolegium, że zgłoszone w odwołaniu żądania w postaci utwardzenia drogi dojazdowej do jego posesji i zwiększenia środków na pomoc społeczną w celu porycia pełnych potrzeb osób najuboższych, nie stanowią przesłanek do zawieszenia postępowania w sprawie zasiłku celowego. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów i argumentów skargi uznać należy je za nieuzasadnione. W ocenie Sądu rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały wydane na skutek świadomego oświadczenia woli skarżącego o wycofaniu wniosku o zasiłek celowy. Wycofaniu wniosku o zasiłek celowy nie zaprzecza ani odwołanie złożone do organu, ani nawet treść skargi. Zauważyć przy tym należy, że skarżący kierował już w przeszłości do ww. organu wnioski o udzielenie pomocy społecznej w zakresie przyznania mu zasiłku celowego, przyjąć zatem należy, że posiada on niezbędną wiedzę odnośnie trybu załatwiania jego żądań. Ponadto skarżący został pouczany przez organ odwoławczy o możliwości ponownego złożenia wniosku w omawianej sprawie, jednakże z tego uprawnienia nie skorzystał. Z wyżej wymienionych przyczyn zaskarżonej decyzji nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego. W realiach niniejszej sprawy nie zostały również naruszone przepisy prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 kpa). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. Mając powyższe na względzie, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak na wstępie.