II SA/Bk 323/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 09 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z połowy kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. K. Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką B. D. Z. oraz studiującą w W. córką I. Z. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi emerytura wnioskodawcy w wysokości około 1.800 zł oraz wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy otrzymywane przez B. D. Z. w kwocie około 800 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] m² oraz dom do rozbiórki. Wnioskodawca ponosi wydatki na leczenie w wysokości 300 zł, wymaga pomocy osób trzecich. K. Z. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 12 - 13). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 27 maja 2011 roku (k. 16) skarżący oświadczył, że I. Z. studiuje na [...] roku studiów dziennych, nie pracuje, pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców (k. 18). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: decyzję ZUS z dnia [...] marca 2011 r. ustalającą wysokość zwaloryzowanej emerytury skarżącego (k. 19); zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia B. D. Z. – [...] "S." w B. (k. 20); zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia (k. 14 – 15); decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. o ustaleniu wysokości podatku od nieruchomości (k. 23) oraz faktury i rachunki za: czynsz (k. 21 i k. 24); ubezpieczenie PZU Życie (k. 22); telefony (k. 25 – 26); gaz (k. 27); energię elektryczną (k. 28); potwierdzenia wpłaty środków pieniężnych na rzecz córki I. Z. (k. 29). Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny wynosi łącznie – 3.358,01 zł netto (w tym: 1.955,58 zł netto emerytura skarżącego – k. 19 oraz 1.402,43 zł netto uzyskiwane przez B. D. Z. z tytułu wykonywanej pracy w [...] [...] [...]"S." w B. na stanowisku k. – średnie wynagrodzenie za okres luty – kwiecień 2011 r. (k. 20). Wykazane wydatki miesięczne stanowią łącznie 2.256,34 zł, w tym czynsz – 353,88 zł (k. 21 i k. 24); składka na ubezpieczenie PZU Życie – 45 zł (k. 72); telefony – 56,98 zł (k. 25 – 26); gaz – 52,39 zł (k. 27); energia elektryczna – 98,09 zł (k. 28); pomoc finansowa córce – 1.350 zł (k. 29); leczenie – około 300 zł (k. 12). Dodatkowo skarżący opłaca podatek od nieruchomości w kwocie 77 zł kwartalnie (k. 23). W rezultacie rozliczenia uzyskiwanego dochodu z wyszczególnionymi wydatkami skarżącemu pozostaje kwota 1.101,67 zł. Majątek K. Z. stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego) oraz dom do rozbiórki o powierzchni [...] m² (k. 23). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł, przy uwzględnieniu przyznanego zwolnienia tj. z połowy kosztów sądowych, wysokość wymaganego wpisu wyniesie 250 zł. Podsumowując, należy zatem stwierdzić, iż małż. Z. posiadają stałe źródła dochodu, a w rezultacie rozliczenia uzyskanego dochodu z wykazanymi wydatkami pozostaje im kwota około 1.000 zł miesięcznie. Nawet uwzględniając, że wyszczególnione wydatki nie obejmują kosztów zakupu żywności i środków czystości, to należy stwierdzić, że uzyskiwany dochód wystarcza do pokrycia wydatków rodziny związanych z bieżącym utrzymaniem, pozwala również na zaoszczędzenie kwoty pieniężnej, która to powinna być przeznaczona na pokrycie części kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przedstawione powyżej okoliczności stanowią bowiem negatywną przesłankę do przyznania wnioskowanego prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu należy wskazać, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Odnosząc powyższe okoliczności do sytuacji finansowej wnioskodawcy to raz jeszcze podkreślenia wymaga, iż osiąga on stały, stosunkowo wysoki dochód miesięczny, z którego z całą pewnością istnieje możliwość wygospodarowania na obecnym etapie postępowania kwoty 250 zł oraz pokrycia innych ewentualnych kosztów, które mogą się pojawić w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu zakresu przyznanego prawa pomocy tj. zwolnienia z połowy kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego). Natomiast niewątpliwie K. Z. nie jest w stanie pokryć całości kosztów sądowych oraz wydatków związanych z ustanowieniem radcy prawnego w sprawie niniejszej. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 1 - 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.