II SA/Bk 324/16
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-09-26
Skład orzekający: Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu wyznaczonemu do prowadzenia sprawy z urzędu przysługuje zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków związanych z przejazdem, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?Ratio decidendi
Sprzeciw radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie referendarza sądowego o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu nie uwzględniło wniosku o zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków związanych z przejazdem. Koszty te, zgodnie z przepisami, obejmują opłatę za czynności radcy prawnego oraz zwrot wydatków, a stawka za kilometr przebiegu pojazdu jest określona w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury.Stan faktyczny
Radca prawny A. O., wyznaczony do prowadzenia sprawy z urzędu na zasadzie prawa pomocy, złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który przyznał mu jedynie wynagrodzenie za zastępstwo prawne, pomijając wniosek o zwrot kosztów przejazdu. Pełnomocnik domagał się przyznania wynagrodzenia w wyższej kwocie oraz zwrotu wydatków związanych z dojazdami na trasie Łódź-Białystok. Sąd rozpoznał sprzeciw, uwzględniając argumentację pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 września 2016 r. w ten sposób, że przyznać radcy prawnemu A. O. kwotę 596,05 zł, w tym 295,20 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne oraz 300,85 zł tytułem zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2016 r. po sprzeciwu radcy prawnego A. O. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 września 2016 r. o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 września 2016 r. w ten sposób, że przyznać radcy prawnemu A. O. kwotę 596,05 zł (pięćset dziewięćdziesiąt sześć 5/100 złotych), w tym tytułem: wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji - 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100 złotych) oraz zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków pełnomocnika – 300,85 zł (trzysta 85/100 złotych).
Postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przyznał J. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do powyższego Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy radcę prawnego A. O.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2016 r. radca prawny A. O. wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które to nie zostały opłacone ani w całości ani w części oraz kwoty 300,85 zł powiększonej o należny podatek VAT jako zwrot wydatków związanych z dwukrotnym przejazdem pełnomocnika z Ł. do B. (w dniach [...] lipca i [...] sierpnia 2016 r.) samochodem osobowym o pojemności silnika 1600 cm³, łącznie 360 km.
Postanowieniem z dnia 2 września 2016 r. referendarz sądowy przyznał radcy prawnemu A. O. kwotę 295,20 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyła radca prawny A. O. zarzucając mu naruszenie art. 250 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 21 ust. 1 pkt. 1 lit c) w zw. z § 4 ust 1 l i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, poprzez pominięcie przez referendarza wniosku pełnomocnika dotyczącego zwrotu uzasadnionych wydatków związanych z przejazdem pełnomocnika z Ł. do B. w dniach [...].07.2016 r i [...].08.2016 r zawartego w piśmie z [...].08.2016 roku złożonego na rozprawie w dniu [...].08.2016 roku oraz niezasadne uznanie, iż nakład pracy pełnomocnika oraz charakter przedmiotowej sprawy powinien wynosić 54 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Powołując się na powyższe pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie opłaty maksymalnej w wysokości 480 zł powiększonej o podatek VAT zgodnie z § 21 ust.1 pkt. 1 lit c) w zw. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. oraz o zasądzenie zwrotu 300,85 zł jako niezbędnych udokumentowanych wydatków pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Jak wynika natomiast z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez radcę prawnego jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1805) zwane dalej "rozporządzeniem". Stosownie do § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia (pkt. 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego (pkt. 2). Sposób ustalania wysokości opłaty, o której stanowi § 2 pkt 1 normuje § 4 rozporządzenia. Zgodnie jego ustępem pierwszym opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustęp drugi tego paragrafu stanowi zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tegoż rozporządzenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji opłata maksymalna w niniejszej sprawie wynosi 480 zł. Mając jednak na uwadze § 4 ust. 1 i ust. 2 wzmiankowanego rozporządzenia Sąd uznał, iż opłata za wykonane prawa pomocy w niniejszej sprawie wynosić będzie 240 zł (1/2 opłaty maksymalnej). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik Skarżącego zapoznała się z aktami sprawy, sporządziła pismo procesowe oraz brała udział w rozprawie. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że jej nakład pracy i podjęte w sprawie czynności nie przekraczają przeciętnego poziomu zaangażowania profesjonalnego pełnomocnika w reprezentowaniu interesów swojego mocodawcy. Nie można zatem przyjąć, aby poniesiony przez pełnomocnika nakład pracy uzasadniał przyznanie jej wynagrodzenia w kwocie wyższej od tej, którą przewiduje § 4 ust. 1 rozporządzenia. Przyznania wynagrodzenia w stawce określonej w § 4 ust. 2 nie uzasadnia też charakter sprawy i jej zawiłość. Zatem wysokość wynagrodzenia należy ustalić zgodnie z unormowaniem § 4 ust. 1 rozporządzenia, tj. w kwocie 240 zł. Opłatę tę zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynność, co w konsekwencji daje kwotę 295,20 zł.
Do wyliczonego w ten sposób wynagrodzenia doliczyć też należy kwotę 300,85 zł tytułem trzykrotnego dojazdu pełnomocnika z Ł. do B. (w dwie strony). Radca prawny A. O. odbyła podróż samochodem osobowym o pojemności powyżej 900 cm³ (tj. 1600 cm³) na trasie Ł. – B. (dwa razy w dwie strony) tj. przejechała łącznie 360 km, zapoznała się z aktami sprawy dnia 27 lipca 2016 r. oraz brała udział w rozprawie przeprowadzonej w dnia 16 sierpnia 2016 r. Stosownie do treści § 2 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. nr 27, poz. 271 ze zm.), stawka za 1 kilometr przebiegu pojazdu o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm³ nie może być wyższa niż 0,8358 zł. Zatem koszt przejazdu samochodem osobowym o pojemności powyżej 900 cm³ na trasie o łącznej długości 540 km obliczone przy zastosowaniu wskazanej wyżej stawki to 451,33 zł. Powyższe koszty tj. koszty dojazdu uznano ze niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Przepis § 2 pkt 2 cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, stanowi, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa obejmują niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Do kosztów tych nie dolicza się podatku VAT o czym stanowi § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia.
Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter przedmiotowej sprawy oraz wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia należy uznać, że łączna kwota 596,05 zł wynagrodzenia (wraz ze zwrotem niezbędnych i udokumentowanych wydatków) jest adekwatna do jego udziału w niniejszym postępowaniu. W tych okolicznościach, na podstawie art. 250 § 1 w zw. art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło