II SA/Bk 325/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. W. i H. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkody powstałe wskutek założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie radcy prawnego. B. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jej sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów wpisu od skargi oraz ustanowienia radcy prawnego. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Źródło utrzymania skarżącej stanowi dochód z gospodarstwa rolnego tj. produkcji mleka i mięsa wołowego w łącznej kwocie 3.000 zł. Wydatki rodziny skarżącej zamykają się kwotą około 2.500 zł. Majątek skarżącej stanowi dom o powierzchni [...] m2 (wartości 400.000 zł) oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, w tym grunty rolne – [...] ha, leśne – [...] ha i nieużytki – [...] ha (łącznej wartości około 1.200.000 zł). Poza tym skarżąca posiada [...] budynki gospodarcze, w tym oborę, stodołę oraz cielętnik. Rodzina skarżącej posiada atest na produkcję mleka i z tym związane urządzania do udoju – dojarkę i zbiornik schładzający. W chwili obecnej wnioskodawczyni posiada [...] krów mlecznych, [...] opasów i [...] jałówek. Ponadto wnioskodawczyni posiada oszczędności w kwocie 1.000 zł, depozyt sądowy złożony przez PSE w kwocie 47.542 zł dotyczący odszkodowania ze sprawy niniejszej, dwa ciągniki rolnicze wartości po 10.000 zł, samochód osobowy wartości 20.000 zł oraz prasę kostkującą wartości 10.000 zł. Całość majątku stanowi małżeńską wspólność majątkową (k. 44-45). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Wysokość miesięcznego dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego w zakresie produkcji mleka i mięsa wołowego wynosi aktualnie około 3.000 zł. Ponoszone przez rodzinę skarżącej miesięczne wydatki związane z własnym utrzymaniem zamykają się kwotą około 2.500 zł. Skarżąca posiada dom o powierzchni [...] m2 (wartości 400.000 zł) oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, w tym grunty rolne – [...] ha, leśne – [...] ha i nieużytki – [...] ha (łącznej wartości około 1.200.000 zł). Poza tym skarżąca posiada [...] budynki gospodarcze, w tym oborę, stodołę oraz cielętnik. Rodzina skarżącej posiada atest na produkcję mleka i z tym związane urządzania do udoju – dojarkę i zbiornik schładzający. W chwili obecnej wnioskodawczyni posiada [...] krów mlecznych, [...] opasów i [...] jałówek. Ponadto wnioskodawczyni posiada oszczędności w kwocie 1.000 zł, depozyt sądowy złożony przez PSE w kwocie 47.542 zł dotyczący odszkodowania ze sprawy niniejszej, dwa ciągniki rolnicze wartości po 10.000 zł, samochód osobowy wartości 20.000 zł oraz prasę kostkującą wartości 10.000 zł. Całość majątku stanowi małżeńską wspólność majątkową Na podstawie danych zawartych we wniosku należy zatem stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącą stałego źródła dochodu oraz majątku, w tym sporego areału ziemi pozwala na uznanie, iż jest ona w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. Skarżąca przy tym nie wykazała, aby posiadała jakiekolwiek zadłużenie z tytułu bieżących płatności. Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi oraz ustanowienia radcy prawnego przyczyniła się okoliczność, iż skarżąca dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawczyni. Tym bardziej, iż skarżąca dysponuje kwotą 1.000 zł oszczędności, które mogą być przeznaczone na pokrycie wpisu sądowego w sprawie oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika. Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.