II SA/Bk 327/12

PostanowienieWSA w Białymstoku2012-05-23

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca inwalidą I grupy, prowadząca samodzielnie gospodarstwo domowe i osiągająca miesięczny dochód w wysokości około 1500 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli jej bieżące wydatki przekraczają dochody, a posiadany majątek nie generuje dochodu pozwalającego na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W sytuacji, gdy dochody wnioskodawcy są niższe od jego bieżących wydatków, a posiadany majątek nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania, spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S. T., inwalida I grupy, prowadzący samodzielnie gospodarstwo domowe, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jego miesięczny dochód z renty wynosi około 1500 zł, podczas gdy bieżące wydatki (energia, gaz, telefon, ubezpieczenie, czynsz, leki) przekraczają tę kwotę, zmuszając go do pożyczania pieniędzy. Posiada mieszkanie, nieruchomość z zabudową, las oraz jest współwłaścicielem samochodu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. T. na pismo Komendanta Powiatowego Policji w B. P. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie załatwienia wniosku o udostępnienie akt postępowania w sprawie o wykroczenie p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. S. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, podając, iż jest inwalidą I grupy, prowadzącym samodzielnie gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny wnioskodawcy stanowi około 1.500 zł, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 72 zł; zakup butli z gazem – 56 zł; telefon - 30 zł; ubezpieczenie – 62 zł; czynsz za mieszkanie wraz z dopłatą do C.O. – 870 zł; koszty zakupu lekarstw – 400-500 zł;. Skarżący podkreślił, iż bieżące opłaty przekraczają aktualnie uzyskiwane przez niego dochody, w związku z czym ciągle pożycza pieniądze, zwraca i znowu pożycza. S. T. posiada mieszkanie o powierzchni około [...] m², nieruchomość z zabudową drewnianą, przekazaną przez rodziców (posesja jest przez nich zamieszkała), las o powierzchni [...] ha oraz jest współwłaścicielem samochodu osobowego z 1994 r. (k. 17-18). Do wniosku skarżący dołączył kserokopie dokumentów potwierdzających część ponoszonych wydatków tj. zwrotu pożyczki, energii elektrycznej, leków oraz czynszu (k. 19-24). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku S. T. dowiódł, iż aktualnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W złożonym oświadczeniu S. T. wykazał, iż jest inwalidą I grupy, samodzielnie prowadzącym gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy pozostaje około 1500 zł netto, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej. Wyszczególnione wydatki skarżącego poniesione w ostatnim okresie wynoszą łącznie około 1.600 zł. Dodatkowo wnioskodawca spłacił pożyczkę od brata. Majątek skarżącego stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m²; nieruchomość z drewnianym domem przekazana przez rodziców – posesja jest przez nich zamieszkała, las o powierzchni około [...] ha oraz samochód osobowy z 1994 r.(współwłasność). W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż aktualnie S. T., prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe poniósł wydatki przekraczające uzyskiwane dochody i nie pozostała mu żadna wolna kwota środków finansowych. W związku z powyższym skarżący zmuszony jest do zaciągania pożyczek, a następnie ich spłacania Ponadto wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż S. T. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów sądowych i kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość osiąganego dochodu, w zestawieniu z wykazanym majątkiem oraz wyszczególnionymi wydatkami pozwalają na przyznanie S. T. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło