II SA/Bk 327/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys (spr.), po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. T. na działanie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie udostępnienia dokumentacji p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu 14 kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. (dalej jako Zespół) wpłynęło pismo S. T. z dnia 11 kwietnia 2015 r. rozpoczynające się od słów: "Wnoszę o stwierdzenie niewłaściwego działania Urzędu wyrażonego w piśmie [...] z dnia [...].04.2015 r.". W uzasadnieniu tak sformułowanego wniosku S. T. zakwestionował wystosowane do niego, a zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych poprzednio składanych przez niego wniosków o wydanie dokumentów (kserokopii dokumentów). Nadto wskazał, że w pouczeniach wydanych wobec niego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej postanowień z dnia [...] marca i [...] marca 2015 r., uchylających postanowienia Zespołu, wskazano termin trzydziestodniowy na wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Tymczasem mimo że termin ten nie upłynął – Zespół podjął czynności w sprawie, w tym wezwał go do złożenia podpisów pod wnioskami (wskazanym wyżej pismem dnia [...] kwietnia 2015 r.). W jego ocenie, jest to działanie nieprawidłowe, bowiem podjęto je przed złożeniem środka zaskarżenia od orzeczeń Ministra. Pismo z dnia 11 kwietnia 2015 r., potraktowane przez organ jak skarga do sądu administracyjnego, zostało wraz z odpowiedzią na tę skargę przekazane przez Zespół tutejszemu sądowi wraz z wnioskiem o jej odrzucenie na podstawie art. 58 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Wywiedziono, że kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje czynności podejmowanych przez organy administracji na skutek złożonych do nich skarg zawierających krytykę nienależytego działania organu. Wskazano również, że Zespół miał prawo podejmować czynności po wydaniu przez Ministra postanowień uchylających orzeczenia Zespołu i zanim postanowienia Ministra zostały zaskarżone do sądu, bowiem zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, bowiem jej przedmiot nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Każda wniesiona do sądu administracyjnego skarga podlega w pierwszej kolejności ocenie pod względem jej dopuszczalności tzn. czy ze względu na przedmiot zaskarżenia może zostać rozpoznana merytorycznie przez sąd, czy też zakwestionowane w niej akty lub czynności takiej sądowej kontroli z woli ustawodawcy nie podlegają. Skarga w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bowiem środkiem kontroli w tym sensie sformalizowanym, że może być wniesiona tylko od aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1- 7 p.p.s.a. tj. od decyzji, postanowień, aktów prawa miejscowego, aktów nadzoru, innych aktów lub czynności organów administracji dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemnych interpretacji prawa podatkowego wydawanych w sprawach indywidualnych. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga może dotyczyć również bezczynności organu polegającej na niewydaniu decyzji, postanowienia lub innego aktu wymienionego w pkt 1 - 4a tego przepisu. W sprawie niniejszej S. T. zakwestionował podjęcie przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności czynności procesowych po tym, jak Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił orzeczenia tegoż Zespołu o odmowie wydania dokumentów z akt oraz w sytuacji, gdy nie upłynął trzydziestodniowy termin zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień Ministra. S. T. wskazał przy tym, że w jego ocenie działanie Zespołu jest niewłaściwe. Tak określony przedmiot zaskarżenia pozostaje poza zakresem kognicji sądu administracyjnego. Jak wynika z dokumentów przedłożonych sądowi przez organ, toczyło się z udziałem S. T. sformalizowane postępowanie administracyjne dotyczące udostępnienia akt administracyjnych (nadesłania kserokopii dokumentacji podpisanej przez pracownika Ministerstwa – K. K.). W tymże postępowaniu wydano postanowienia w dwóch instancjach administracyjnych (Minister orzekał kasacyjnie w dniach [...] marca 2015 r. i [...] marca 2015 r., zaś Zespół orzekł m.in. następczo, po postanowieniu Ministra z dnia [...] marca 2015 r. – postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r.). Postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. było skutkiem wykonania zaleceń Ministra, w tym wezwania S. T. do uzupełnienia braków formalnych jego wcześniejszych wniosków o udostępnienie dokumentacji. Skarżący, jak wynika z jego pisma z dnia 11 kwietnia 2015 r. przesłanego do tutejszego sądu przez Zespół jako skarga do sądu administracyjnego, nie wskazuje jednakże, że wnosi skargę na postanowienie Zespołu czy Ministra w przedmiocie udostępnienia dokumentacji, ale wyraża swoje niezadowolenie z czynności podejmowanych przez Zespół i kwestionuje te czynności. Jego pismo nie wskazuje więc, by chodziło mu o zaskarżenie tych czynności (w szczególności pisma z dnia [...] kwietnia 2015 r. zawierającego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych) w drodze instancyjnej. W konsekwencji należy zatem uznać, że skarga S. T. z dnia 11 kwietnia 2015 r. jest skargą obywatelską, o której mowa w art. 227 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Tej definicji odpowiada, w ocenie składu orzekającego w sprawie niniejszej, treść skargi z dnia 11 kwietnia 2015 r. Powyższe wywołuje określone konsekwencje prawne, bowiem sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg podnoszących zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, a więc skarg tzw. powszechnych wymienionych w art. 227 k.p.a., wniesionych na podstawie przepisów Działu VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Skoro zatem skarga złożona w sprawie niniejszej zawiera krytykę działania Zespołu, to nie może zostać rozpoznana przez sąd administracyjny, gdyż jej przedmiot nie mieści się w katalogu działań podlegających kontroli sądu w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. Niezależnie natomiast od odrzucenia skargi zakwalifikowanej jako skarga powszechna, organy administracji powinny podjąć działania mające na celu jej załatwienie w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.