II SA/Bk 328/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. M. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 lipca 2007r. przyznającego E. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego doprowadzenia do stanu zgodności z prawem obiektu budowlanego. p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca – E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że samodzielne prowadzi gospodarstwo domowe. Jego dochód miesięczny wynosi 600 zł i uzyskiwany jest ze sprzedaży mleka. W skład majątku wchodzi: dom drewniany z 1906 r. o powierzchni 60 m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 17 ha. Nadto wnioskodawca wywiódł, iż prowadzone przez niego gospodarstwo rolne położone jest na słabych gruntach. W lecie 2006 r. z powodu suszy plony roślin obniżyły się w granicach od 70 do 80%, w rezultacie został on zmuszony do korzystania z pomocy opieki społecznej. Orzeczeniem komisji lekarskiej E. S. został uznany za niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od grudnia 2006 r. do grudnia 2008 r. - w konsekwencji wpłynęło to na ograniczenie produkcji rolnej i spadek dochodowości gospodarstwa rolnego. Z uwagi na zły stan zdrowia wnioskodawca wynajmuje pracowników do cięższych prac w prowadzonym gospodarstwie rolnym, co powoduje wzrost wydatków (k. 17). Skarżący podkreślił, iż budynki gospodarcze znajdują się w złym stanie technicznym, są stare i niefunkcjonalne, co w znaczny sposób utrudnia prowadzenie hodowli bydła. W rezultacie przegranych spraw cywilnych wobec wnioskodawcy prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na kwotę ponad 6200 zł (k. 18). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca wyszczególnił ponoszone miesięcznie opłaty za: energię elektryczną - 130 zł, telefon 130 zł oraz koszty bieżącego utrzymania – 450 zł. Dodatkowo wskazał, iż uiszcza podatek rolny w kwocie 843 zł rocznie, składkę KRUS w wysokości 253 zł kwartalnie, ubezpieczenie gospodarstwa i ciągnika, opłatę za wodę, a także ponosi wydatki na: paliwo do ciągnika rolniczego, zakup nawozów mineralnych i środków ochrony roślin, usługi weterynaryjne oraz wynajem pracowników do pracy w gospodarstwie (k. 26). E. S. stwierdził, iż wielu wydatków nie jest wstanie udokumentować np. opłat za zakup ziarna od sąsiadów, czy wysokości "dniówki" płaconej wynajmowanym robotnikom rolnym, gdyż transakcje te odbywają się bez pokwitowań (k. 27). Wnioskodawca podał, że otrzymał dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej w styczniu 2007 r. w wysokości 16034 zł – kwota ta została przeznaczona na zakup środków produkcji rolnej jak nawozów mineralnych, paliwa, nasion, środków ochrony roślin. Wnioskodawca hoduje 3 krowy, 2 byki i cielaka. W okresie kwiecień – czerwiec 2007 r. skarżący stracił 2 cielaki i byka, co spowodowało stratę finansową w wysokości około 3000 zł (k. 27 i k. 33-34). E. S. jest właścicielem ciągnika marki Ursus 3512, rok prod. 1995 oraz podstawowych maszyn rolniczych niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego – maszyny te są wyeksploatowane, wymagają ciągłych remontów. Wnioskodawca jest zadłużony wobec Gminnej Spółki Wodnej "P." za konserwacje urządzeń melioracyjnych na kwotę około 2000 zł. Do akt sprawy E. S. dołączył faktury VAT ze sprzedaży mleka za okres luty - kwiecień 2007 r. ( k. 36-38); faktury VAT poświadczające wysokość wydatków ponoszonych w związku z prowadzoną produkcją rolną (k. 28-32 i k. 35); dokumenty poświadczające utratę trzech sztuk bydła w okresie kwiecień – czerwiec 2007 r. (k. 73-74) oraz wezwania do dokonania potrąceń komorniczych (k. 19-21). Po rozpatrzeniu wniosku przez referendarza sądowego, postanowieniem z dnia 12 lipca 2007r. E. S. zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Od powyższego postanowienia uczestnik postępowania T. M. wywiódł sprzeciw. W uzasadnieniu podniósł, że stan majątkowy wnioskodawcy jest znacznie wyższy niż podany dla sądu. Użytkuje on nie tylko nieruchomość rolną o powierzchni 17 ha stanowiącą jego wyłączną własność ale również użytkuje część brata i siostry co razem stanowi 25 ha oraz grunty należące do sąsiadów o powierzchni ok. 4 ha. Posiada nie jeden ale 3 ciągniki oraz doskonale wyposażony park maszynowy składający się z: kombajnu zbożowego marki Bizon Rekord, kombajnu ziemniaczanego ANNA, kombajnu buraczanego oraz całej bazy maszyn służących do uprawy gleby. Nieprawdą jest również to, że uiszcza on podatek rolny w kwocie 843 zł, gdyż Gmina K. umorzyła mu ten podatek w 2006r. Uczestnik postępowania podniósł, że nie zauważył żadnych oznak pogorszonego stanu zdrowia u wnioskodawcy, który wykonuje wszystkie prace jak wcześniej a pracowników zatrudnia sporadycznie, głównie przy zbiorze ziemniaków i to na bardzo krótki okres. E. S. ustosunkowując się do treści sprzeciwu podał, że oczywistym kłamstwem jest twierdzenie, że nie wynajmuje on pracowników do prac w swoim gospodarstwie. Podniósł, że każdy kto zna prace w gospodarstwie wie, że jest wiele czynności, których jedna osoba nie jest w stanie wykonać i to bez względu na stan zdrowia. Odnośnie swojego stanu zdrowia wskazał, że został on oceniony przez właściwą komisję lekarska. Powierzchnia gruntów jakie uprawia jest zgodna ze złożonym przez niego oświadczeniem i wynosi 17 ha. Wnioskodawca podał, że nie jest właścicielem wszystkich uprawnianych gruntów ponieważ część działek stanowi współwłasność z innymi osobami. Nadto wymienił posiadane maszyny rolnicze przy czym podniósł,że są to z znacznym stopniu maszyny zużyte i przestarzałe technologicznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniesienie sprzeciwu zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) spowodowało utratę mocy postanowienia referendarza i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem wniosku przez Sąd. Zgodnie z przepisem art. 245 §2 w zw. z art. 246§1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże ,iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd dał wiarę wnioskodawcy, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Jak bowiem wynika ze złożonego przez niego oświadczenia źródłem jego utrzymania jest dochód w wysokości około 600 zł uzyskiwany z tytułu sprzedaży mleka (dochód ten wyniósł za: luty 2007 r. – 571,70 zł; marzec 2007 r. – 661,21 zł; kwiecień 2007 r. - 682,12 zł, k. 36-38) oraz dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej w łącznej wysokości 16034 zł. Miesięczne wydatki ponoszone przez wnioskodawcę wynoszą łącznie 710 zł (energia elektryczna, telefon, koszty utrzymania bieżącego). Kwota pochodząca z dopłat bezpośrednich została wydatkowana na zakup środków produkcji rolnej. Nadto skarżący ponosi wydatki kwartalne w wysokości 253 zł - składka KRUS, a także uiszcza opłaty za: ubezpieczenie gospodarstwa i ciągnika, za wodę, paliwo do ciągnika rolniczego, zakup nawozów mineralnych i środków ochrony roślin, usługi weterynaryjne oraz wynajem pracowników do pracy w gospodarstwie, gdyż z uwagi na zły stan zdrowia nie jest w stanie samodzielnie prowadzić gospodarstwa. Jego majątek stanowi: dom drewniany z 1906 r. o powierzchni 60 m², nieruchomość rolna o powierzchni 17 ha oraz maszyny rolnicze, które są wyeksploatowane i wymagają ciągłych remontów. Wnioskodawca hoduje 6 sztuk bydła. Jest zadłużony na łączną kwotę około 8200 zł (6200 zł będące przedmiotem egzekucji komorniczej z tytułu przegranych procesów cywilnych i 2000 zł zadłużenia wobec Gminnej Spółki Wodnej "P."). Wysokość osiąganego przez wnioskodawcę miesięcznego dochodu w połączeniu z ponoszonymi wydatki, brakiem oszczędności, wykazanym zadłużeniem oraz złym stanem zdrowia uzasadniają przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.