II SA/Bk 329/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skarg K. sp. z o.o. sp. k. w Białymstoku oraz M. sp. z o.o. w Białymstoku na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2024 r. Nr WOP.7722.16.2024.MW w przedmiocie uchylenia postanowienia w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę M. sp. z o.o. w Białymstoku, 2. zwrócić skarżącej M. sp. z o.o. w Białymstoku uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) zł. , M. Sp. z o.o. w Białymstoku (dalej jako "Spółka") oraz K. Sp. z o.o. Sp. k w Białymstoku wniosły do tut. Sądu skargi na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej "PWINB") z 19 kwietnia 2024 r., znak WOP.7722.16.2024.MW, którą uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (dalej jako "PINBPG") z 14 lutego 2024 r., znak NB.I.5160.62.2023.MK, którą wstrzymano spółce prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie parkingu na samochody osobowe na części działek nr ewid. gr. [...], obręb [...] – [...] i skierowano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Razem ze skargą Spółka zawnioskowała o uznanie za stronę w postępowaniu przed tut. Sądem ze względu na interes prawny. Zarządzeniem z 26 czerwca 2024 r. sprawę ze skargi Spółki połączono do wspólnego rozpoznania razem ze sprawą ze skargi K. Sp. z o.o. Sp. k w Białymstoku. Postanowieniem z 11 lipca 2024 r. Sąd odmówił dopuszczenia Spółki do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga M. Sp. z o.o. podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Do "innych przyczyn" niedopuszczalności skargi należy m.in. wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot, tzn. taki, który nie może być skarżącym (nie posiada legitymacji procesowej). Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Wykładnia art. 50 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Legitymacja do wniesienia skargi oparta została na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a zaskarżoną decyzją (postanowieniem). Musi to być interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny wywodzony jest z przepisu prawa uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Osoba, która nie posiada interesu prawnego, nie może poszukiwać ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W przypadku niewykazania tego rodzaju legitymacji sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują w takim wypadku możliwości konwalidacji skargi (por. postanowienie NSA z 24 listopada 2011 r. II OSK 2376/11, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Nadmienić trzeba, że przy dokonywaniu oceny czy danemu podmiotowi przysługuje przymiot strony należy wziąć pod uwagę charakter sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wyjaśnienia Spółki w kontekście całokształtu materiału dowodowego nie wskazują na istnienie interesu prawnego, który dawałby jej legitymację do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W wyniku wydania zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia interesu prawnego Spółki, który polegałby na istnieniu związku między rozstrzygnięciem organu a jej własną indywidualną sytuacją prawną, wynikającą z przepisów prawa. Spółka nie jest ani adresatem postanowienia wydanego przez PINBPG, ani nie jest wskazana jako strona postępowania administracyjnego, zaś samo twierdzenie, że ma interes prawny w tym postępowaniu jest niewystarczająca. Ponadto, z akt sprawy nie wynika nawet jaki interes faktyczny mógłby występować po stronie Spółki. Do konkluzji takich prowadzi nie tylko treść jej wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu (rozpatrzony negatywnie postanowieniem tut. sądu z 11 lipca 2024 r.), ale także treść przepisów, w oparciu o które wydano zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, tj. art. 48 w zw. z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.). Zgodnie z ich treścią organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia, zaś obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu z powyższych norm w żaden sposób nie wynika posiadanie przez Spółkę interesu prawnego do wniesienia skargi, zaś jeśli wywodzi inaczej, powinna okoliczności te wykazać, czego nie zrobiła. Reasumując, po stronie Spółki zachodzi oczywisty brak legitymacji do wniesienia skargi, bowiem, jak wcześniej wskazano, nie jest ani adresatem postanowienia wydanego przez PINBPG, nie jest wskazana jako strona postępowania administracyjnego, a ponadto z akt administracyjnych nie wynika, aby charakter wydanego postanowienia miał wpływ na jej uprawnienia bądź obowiązki. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.