II SA/Bk 33/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2008 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. D. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 06 lutego 2008 r. przyznającego A. D. i M. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. D. i M. G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na kontynuację robót budowlanych p o s t a n a w i a odrzucić sprzeciw uczestnika postępowania A. D. oraz K. G. jako przedstawiciel ustawowy M. G. w skardze wniesionej na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, albowiem nie są w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Postanowieniem z dnia 06 lutego 2008 r. referendarz sądowy tutejszego sądu przyznał A. D. i małoletniej M. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, iż wysokość osiąganego przez wnioskodawców comiesięcznego dochodu w zestawieniu z wykazanymi wydatkami (miesięcznymi i rocznymi), stanem zdrowia T. G. oraz brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na twierdzenie, iż skarżący nie są w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych by zaspokoić podstawowe potrzeby czteroosobowej rodziny. W konsekwencji nie są w stanie pokryć kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył M. D. wnosząc o jego uchylenie w całości. Podniósł następujące zarzuty: - przedstawiona faktura z wypłat za mleko pochodzi z października 2007 r. a nie z listopada lub grudnia 2007 r., w których cena skupu mleka była o 0,20 gr wyższa za litr mleka, - A. D. otrzymała w grudniu 2007 r. dopłatę w UE w wysokości 8.000 zł, nadto mieszka ona, od około 2 lat, z mężem i dziećmi w innej miejscowości i nie pomaga w gospodarstwie ojca K. G., - małżonkowie D. pracują w zakładach w W. M., którego to faktu nie podano w oświadczeniu majątkowym, - z uwagi na ilość posiadanej ziemi tj. 11 ha, która jest nawożona i biorąc pod uwagę utrzymywanie tylko 5 krów nieuzasadnione jest przyjęcie, iż ilość otrzymanej z takiej ilości ziemi paszy nie podlega w części sprzedaży; - skarżący zakupili nową prasę o wartości kilkunastu tysięcy złotych, co świadczy o uzyskiwaniu dodatkowych dochodów. W odpowiedzi na sprzeciw oraz na wezwanie sądu z dnia 12 marca 2008 r. A. D. i K. G. opisali szczegółowo swoją sytuację majątkową podając informacje, których we wcześniejszych oświadczeniach nie zawarli i precyzując informacje znajdujące się już w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień w przedmiocie prawa pomocy (art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy) wydawanych przez referendarza sądowego strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, iż ze względu na szczególny charakter instytucji prawa pomocy, która jest sposobem wsparcia finansowego osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i z tego powodu ma charakter ściśle indywidualny, stroną postępowania w przedmiocie prawa pomocy jest wyłącznie osoba ubiegająca się o przyznanie tego prawa. Konsekwencją powyższego twierdzenia jest konieczność odczytywania zawartego w przepisie art. 259 § 1 p.p.s.a. sformułowania "strona" w ten sposób, że chodzi wyłącznie o wnioskodawcę zwolnienia od kosztów, jak również, że wyłącznie on ma prawo zaskarżenia orzeczeń dotyczących prawa pomocy (vide postanowienie NSA z dnia 06 marca 2008 r. w sprawie sygn. akt I OZ 135/08, nie publ.). Zaprezentowane stanowisko skład orzekający podziela. W sprawie niniejszej błędnie zatem pouczono organ administracji oraz uczestników postępowania (T. S. i małżonków D.) o prawie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 06 lutego 2008 r. przyznającego skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jako osoby nie będące stronami postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, co już wyżej wywiedziono na podstawie art. 259 § 1 p.p.s.a., nie mieli oni prawa jego zakwestionowania poprzez złożenie sprzeciwu. Wniesienie tego środka zaskarżenia przez pełnomocnika uczestnika postępowania M. D. było zatem niedopuszczalne i dlatego podlegał on odrzuceniu. W obrocie prawnym pozostaje zatem postanowienie referendarza sądowego z dnia 06 lutego 2008 r., które zgodnie z art. 259 § 3 p.p.s.a., jako skutecznie niezaskarżone – ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 259 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.