II SA/Bk 33/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi H. S. i M. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi S. T. – K. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżących wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. nr 156 z 2006r. póz. 1118 z późn. zmianami). P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2009 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., dot. odmowy nałożenia na państwo M. i R. T. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z przebudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego z rozbudową części garażowej, dokonaną na działce nr [...] w S. [...] gm. W., w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Decyzją z dnia [...] września 2007 r. Starosta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił państwu M. i R. T. pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z rozbudową części garażowej, na działce o nr geod. [...], usytuowanej w miejscowości S. nr [...] gmina W. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie do Wojewody P. złożyli państwo H. i M. S., zwracając uwagę na pozbawienie ich przymiotu strony, pomimo iż są bezpośrednimi sąsiadami – właścicielami działki o nr geodez. [...]. Wojewoda P. rozpatrując powyższe odwołanie, decyzją z dnia [...] października 2007 r. umorzył postępowanie odwoławcze, wskazując, iż w tym postępowaniu państwo S. nie mają statusu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem sygn. akt II SA/Bk 866/07 z dnia 3 kwietnia 2008 r. wstrzymał wykonanie decyzji Starosty B. z dnia [...] września.2007 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na przebudowę budynku, zaś wyrokiem z dnia 22 lipca 2007 r. w tejże sprawie uchylił decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] października 2007 r. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę Starosty B z dnia [...] września 2007 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. PINB w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. zawiesił postępowanie administracyjne, dotyczące legalności użytkowania, rozbudowywanego pomieszczenia garażu w budynku mieszkalnym, do czasu wydania rozstrzygnięcia przez organ architektoniczno budowlany. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Starosta B. umorzył postępowanie, w sprawie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku należącego do państwa T. Wojewoda P. badając sprawę w trybie odwoławczym, zaskarżone rozstrzygnięcie uchylił decyzją z dnia [...]02.2009r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Starosta B. ponownie rozpatrując sprawę umorzył postępowanie decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Organ architektoniczno-budowlany drugiej instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Skarga do sądu nie została wywiedziona. W związku z rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. podjął zawieszone postępowanie. W dniu [...] sierpnia 2009 r. pracownicy PINB w B. dokonali oględzin nowo powstałej części budynku, a następnie dokonali analizy zgromadzonych materiałów dowodowych. Na podstawie wpisów kierownika budowy w dzienniku budowy ustalono, że realizacja inwestycji odbywała się w okresie od [...] stycznia 2008 r. do [...] marca 2008 r., a więc w okresie pozostawania w obiegu prawnym decyzji z dnia[...] września 2007 r. Starosty B., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z rozbudową części garażowej. Decyzja ta dopiero postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została wstrzymana. Ponadto organ stwierdził fakt wykonania w miejscu dawnego garażu pomieszczenia gospodarczego oraz pokoju mieszkalnego w sposób nie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zakres robót nie odbiegał od zatwierdzonego projektu budowlanego i wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Mając na uwadze podnoszony przez skarżących (odwołanie z dnia [...] września 2007 r.), zarzut niezgodności szerokości elewacji frontowej – większej od 11 m – z wydaną w dniu [...] sierpnia 2006 r. decyzją o warunkach zabudowy organ ustalił, że odległość budynku po przebudowie od granicy działki nr geodez. [...] wynosi 4,10m, co spełnia wymogi zawarte w § 12 ust. 3 pkt2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 z 2002 r. poz. 690 z późn. zmianami), a zarazem wskazując na brak sprzeczności z decyzją o warunkach zabudowy, w której – w punkcie 2.1, między innymi zapisano "... Należy zachować dotychczasowe główne gabaryty rozbudowanego i przebudowanego obiektu z wyjątkiem szerokości elewacji frontowej, która może być powiększona analogicznie do zabudowy na sąsiadującej od strony wschodniej działce tj. do szerokości – 11 m w odniesieniu do bryły głównej, lub więcej poza nią lecz z zastrzeżeniem zachowania przepisowych odległości od granicy nieruchomości". Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia oraz fakt, iż inwestorzy złożyli w PINB w B. dokumenty niezbędne do zakończenia budowy, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji decyzją z dnia [...] września 2009 r. odmówił nałożenia wykonania czynności lub robót związanych z przebudową przedmiotowego budynku. P. Wojewódzki "Inspektor Nadzoru Budowlanego, w decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. podzielił stanowisko organu I instancji podkreślając, że skoro obiekt spełnia wymogi prawa budowlanego i jest zgodny z pozwoleniem na budowę to bezcelowe byłoby nakładanie, na inwestorów, jakichkolwiek czynności. Ustosunkowując się do odwołania Skarżących, organ II instancji zauważył, że zarzuty powinny być kierowane do organu administracji architektoniczno – budowlanej, gdyż dotyczą zastrzeżeń do projektu budowlanego, co nie należy do kompetencji nadzoru budowlanego. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, p. H. i M. S. zarzucili decyzji organu II instancji naruszenie art. 7 i art. 138 § 2 Kpa, wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem Skarżących, p. T. wykonywali roboty budowlane związane przebudową budynku mieszkalnego na działce o nr geodezyjnym [...] w S. w warunkach samowoli budowlanej, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie o sygnaturze akt II SA/Bk 866/07 wyrokiem z 22 lipca 2008 r. uchylił decyzję Wojewody, zaś Wojewoda w dniu [...] listopada 2008 r. uchylił decyzję Starosty B. z dnia [...] września 2007 r. o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki SA Administracyjny w Białymstoku wcześniej, bo dnia [...] kwietnia 2008 r. wstrzymał wykonanie tej decyzji, a pomimo tego inwestorzy prowadzili roboty budowlane. W ocenie Skarżących nie jest prawdą twierdzenie inwestora, że budowę zakończył [...] marca 2008 r., bo powinien złożyć niezwłocznie zawiadomienie o zakończeniu budowy. O tym, że inwestor prowadził roboty budowlane jeszcze w miesiącu czerwcu 2008 r. świadczy okoliczność, że urzędnicy nadzoru budowlanego nie byli wpuszczani 2 – krotnie w celu przeprowadzenia oględzin budynku oraz notatka interwencji policji z dnia [...]czerwca 2008 r. (której odmówił wydania Skarżącemu Komendant Komisariatu Policji w W.). Skarżący twierdzą, że organy nie dołożyły staranności, aby wyjaśnić powyższy stan faktyczny. Uważając, że obiekt nie spełnia przesłanek art. 54 Prawa budowlanego, a dodatkowo stwarza realne zagrożenie pożarowe dla posesji Skarżących (podaje, że poprzedni obiekt spłonął w 2006 r.) Nadto, p. T. prowadzą działalność gospodarczą i magazyn, nie mając zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku. Dodatkowo, na rozprawie sądowej w dniu [...] kwietnia 2010 r. pełnomocnik Skarżących zgłosił zarzut nie wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, co winno skutkować nieważnością zaskarżonej decyzji. Wniósł też o zasądzenie kosztów postępowania. P. Wojewódzki "Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd w niniejszym postępowaniu, badał legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym (art. 3 § 1 a także art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Postępowanie w sprawie niniejszej miało za zadanie sprawdzenie, czy p/ M. i R.T. (inwestorzy) wykonali roboty budowlane związane z przebudową budynku mieszkalnego wraz z rozbudową części garażowej zgodnie z projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę Starosty B. z dnia [...] września 2007 r. (która po licznych postępowaniach odwoławczych stała się obowiązująca). Należy podkreślić, że tylko taki był zakres postępowania organów nadzoru budowlanego, prowadzony na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zmianami). Przepis ten daje organom nadzoru budowlanego możliwość ingerencji w inwestycję tylko wówczas, gdy doszło do odstępstw (istotnych bądź nieistotnych) od pozwolenia na budowę. Wówczas to organ wydaję decyzję nakładającą na inwestora obowiązki wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Dotyczy to również takiej budowy, która została zakończona, a wówczas (wbrew zarzutowi pełnomocnika skarżących, zgłoszonemu na rozprawie sądowej [...] kwietnia 2010 r.) nie wydaje się wcześniej postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Stanowi o tym art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Należy również zaznaczyć, że postępowanie budowlane tak zwane naprawcze może być prowadzone na podstawie art. 51 Prawa budowlanego tylko wtedy, gdy inwestor rozpoczął roboty budowlane mając pozwolenie na budowę, chociażby w późniejszym terminie je utracił. Wbrew twierdzeniom Skarżących taka sytuacja nie jest samowolą budowlaną, która polega na wzniesieniu obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (uregulowana w art. 48 in. Prawa budowlanego). Organ I instancji, wydając decyzję w dniu [...] września 2009 r. o odmowie nałożenia jakichkolwiek obowiązków na inwestorów, miał ku temu uzasadnione podstawy, bowiem, po dokonaniu oględzin ([...] sierpnia 2009 r.) i porównaniu wzniesionego obiektu z projektem budowlanym, nie stwierdził żadnych odstępstw. Organ wyjaśnił też (na zarzut Skarżących) prawidłowe usytuowanie i szerokość elewacji frontowej obiektu. Zatem, w świetle przywołanego art. 51 Prawa budowlanego, nie było celowe nakładanie jakichkolwiek obowiązków do realizacji na inwestorów. Zresztą, w skardze skierowanej do Sądu nie znalazł się żaden zarzut dotyczący niezgodności zrealizowanej inwestycji z warunkami projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, czyli żaden zarzut merytoryczny w aspekcie art. 51 Prawa budowlanego. Zarzuty skarżących sprawdzają się, natomiast, do naruszenia przepisów postępowania – art. 7 i 138 § 2 Kpa w tym sensie, ze organy nie wyjaśniły kwestii prowadzenia robót budowlanych przez p. T. pomimo ich wstrzymania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Bk 866/07). Jednakże, jak wynika z dokumentu, jakim jest dziennik budowy roboty budowlane zostały zakończone [...] marca 2008 r. czyli przed datą wydania postanowienia sądowego. Na ten dokument powołują się organy i trudno odmówić im racji, skoro zapis w dzienniku budowy nie został w żaden sposób prawnie podważony. Organ nie ma kompetencji by stwierdzić (jak uważają skarżący), że kierownik budowy dokonał fałszerstwa czy poświadczył nieprawdę. Od tego są organy ścigania i sąd karny. Przedmiotem niniejszego postępowania nie było ukaranie inwestorów za nielegalne przystąpienie do użytkowania pomieszczeń powstałych w wyniku przebudowy ani też użytkowanie pomieszczeń na inne cele niż mieszkalne, niezgodne z przeznaczeniem obiektu, bo w tej kwestii realizowane są odrębne postępowania administracyjne. Kontrola Sądu, w sprawie niniejszej, dotyczyła prawidłowości wydania przez organy decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego tj. zgodności z prawem zrealizowanej inwestycji, a w tej kwestii zaskarżonej decyzji nie można odmówić słuszności. Mając na względzie powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu adwokatowi z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi oraz przepisów § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1248 ze zm.). Obejmują one opłatę za czynności adwokata w kwocie 240 zł. powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22 % stawki w kwocie 52,80 zł.