II SA/Bk 33/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. i E. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej doprowadzenie dobudówki do drewnianego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem p o s t a n a w i a odmówić skarżącej A. W. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jej sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie mężem oraz dwójką pełnoletnich synów. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawczyni stanowi dochód uzyskiwany przez męża w łącznej wysokości 3.400 zł (dochód z gospodarstwa rodzinnego – 1.900 zł oraz dochód z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej – 1.500 zł k. 26). Majątek rodziny skarżącej stanowi dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Poza tym skarżąca nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Do bieżących wydatków rodziny skarżącej należy zaliczyć koszt: zakupu leków – 300 zł, wyżywienia – 1.200 zł, opału – 417 zł (5.000 zł w skali roku), wody – 100 zł, energii elektrycznej – 150 zł, telefonu – 200 zł, prowadzenia działalności (biuro rachunkowe) – 350 zł. Wnioskodawczyni od dłuższego czasu przebywa na zwolnieniu lekarskim i wymaga opieki osób trzecich (k. 23-24). Pismem z dnia 27 lutego 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącą do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania charakteru działalności z gospodarstwa rodzinnego oraz działalności pozarolniczej, czy rodzina skarżącej posiada samochody osobowe oraz czy uzyskała dopłaty do gruntów rolnych, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w szczególności w zakresie ponoszonych wydatków i uzyskiwanych dochodów (k. 28). W zakreślonym terminie skarżąca nie udzieliła żadnej odpowiedzi (k. 30). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczający do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawczyni jednakże nie zadośćuczyniła powyższemu wezwaniu i nie przedłożyła żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie tego, jakiego rodzaju prowadzona jest działalność z gospodarstwa rodzinnego i działalności pozarolniczej, a także posiadanego majątku w zakresie inwentarza żywego, maszyn rolniczych i samochodów osobowych. Ponadto nie przedłożono żadnych dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki i uzyskiwane dochody, mimo iż we wniosku wskazano, że koszty związane z prowadzeniem działalności (biuro rachunkowe) wynoszą 350 zł. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym oświadczeniu A. W. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz pełnoletnimi synami. Wysokość miesięcznego dochodu jej rodziny wynosi 3.400 zł. Ponoszone przez rodzinę skarżącej miesięczne wydatki zamykają się kwotą 2.717 zł. Rodzina skarżącej posiada niewielkie dom oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nadto należy zaakcentować, iż po pokryciu bieżących wydatków z uzyskiwanych dochodów skarżącej pozostaje jeszcze kwota około 683 zł, która może być przeznaczona na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, które sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do kwoty 500 zł (wpis od skargi). Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącej stałego źródła dochodu pozwala na uznanie, iż A. W. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.