II SA/Bk 331/04
WyrokWSA w Białymstoku2004-08-26
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana w tej samej sprawie, dotycząca tego samego podmiotu, przedmiotu i w tym samym stanie faktycznym i prawnym, gdy poprzednia decyzja wciąż funkcjonuje w obrocie prawnym, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej późniejszej decyzji?Ratio decidendi
Wydanie drugiej decyzji w tej samej sprawie, gdy poprzednia decyzja wciąż funkcjonuje w obrocie prawnym, narusza zasadę res iudicata i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej późniejszej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Skutek ten rozciąga się również na decyzję organu odwoławczego, która utrzymała w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
J. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, wskazując na brak wymaganego stażu pracy. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. W toku postępowania przed sądem administracyjnym ustalono, że organ pierwszej instancji wydał dwie decyzje w tej samej sprawie, dotyczące tego samego podmiotu i przedmiotu, podczas gdy pierwsza decyzja wciąż funkcjonowała w obrocie prawnym. Skarżąca podnosiła, że przepracowała 32 lata i pozostaje bez środków do życia.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody P. oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty Z. z dnia [...].02.2004 r. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Starosty Z. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.-
W dniu 21.01.2004r. J. M. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy
w Z. wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego.
Decyzją z dnia [...].02.2004r. nr [...] działający z upoważnienia starosty kierownik PUP w Z. odmówił wyżej wymienionej prawa do przyznania zasiłku przedemerytalnego oraz świadczenia przedemerytalnego. Wyliczył, na podstawie przedstawionych dokumentów, że wnioskodawczyni posiada okres pracy uprawniający do emerytury wynoszący 32 lata 10 miesięcy i 2 dni. Okres bowiem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców udokumentowany zeznaniami świadków – jak wyłożono – jest zaliczany jako okres uprawniający do emerytury. Natomiast nie podlega zaliczeniu przy ustalaniu uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. Wskazano, iż J. M. nie spełniała wymogów do przyznania zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego w dniu rejestracji tj. 16.08.2000r. Ze względu na brak wymaganego stażu pracy również po zmianie przepisów (obowiązujących od dnia 1.01.2002r.) nie spełnia wymogów ustawowych określonych art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobocia z dnia 14.12.1994r. (Dz. U. Nr 58 z 2003r. poz. 514 ze zm.).
W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. domagała się przyznania żądanych uprawnień.
Wojewoda P. decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2004r. utrzymał z mocy zaskarżoną decyzję. Przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy konstatując – że odwołująca się nie spełnia wymogów art. 37 j. ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, (podstawy do prawa do zasiłku przedemerytalnego), bowiem "legitymuje się okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym 25 lat i 13 dni (brak okresu pracy w szczególnych warunkach)".
Również wskazał, że wyżej wymieniona nie spełniła warunków uzasadniających prawo do świadczenia przedemerytalnego z art. 37 k cyt. ustawy.
Podzielił ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję J. M. uznała ją za krzywdzącą w sytuacji przepracowania 32 lat, pozostawania obecnie bez środków do życia i przywrócenia jej do pracy w Spółce Cywilnej " N." po zwolnieniu z poprzedniego zakładu pracy z przyczyn ekonomicznych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wnosił o jej oddaleniu jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Z mocy art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oznacza to, że może wyeliminować poddaną jego kontroli decyzję także z przyczyn wskazanych w skardze a dostrzeżonych z urzędu. Taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej.
W postępowaniu przed sądem zostało wyjaśnione, iż organ I instancji decyzję z dnia [...].02.2004r. Nr [...] utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją wydał jako kolejną decyzję w tej samej sprawie, bo dotyczącej tego samego podmiotu (J. M.), identycznego przedmiotu (prawo do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego), w tym samym stanie faktycznym i prawnym. Starosta Z. wydał bowiem w dniu [...].02.2004r. decyzję o tym samym co późniejsza decyzja (z dnia [...].02.2004r.) numerze w stosunku do J. M. – także odmawiającą prawa do przyznania zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego. Obie decyzje różnią się jedynie częściowo uzasadnieniem i obie pozostają w obrocie prawnym. Taki stan istniał w dacie orzekania przez organ odwoławczy, jak i obecnie.
Skoro decyzja z dnia [...].02.2004r. funkcjonowała w obrocie prawnym – to zachodziła przeszkoda prawna do wydania kolejnej decyzji przez Starostę z dnia [...].02.2004r. Wydanie drugiej decyzji w tej samej sprawie stanowiło naruszenie zasady res iudicata i z mocy art. 156 § 1 pkt 3 kpa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji późniejszej.
Ten skutek rozciąga się także na zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, mimo uwiarygodnienia braku danych co do wydania decyzji z [...].02 br., która nie została do akt dołączona przez organ I instancji. Istotnie, w nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę aktach administracyjnych brak jest całości dokumentacji, w tym decyzji z dnia [...].02.2004r.,
a także wg twierdzeń skarżącej (złożonych na rozprawie w dniu 16.08 br.) nie zostały dołączone wszystkie złożone przez nią dokumenty. Na żądanie sądu akta nie zostały uzupełnione, jedynie nadesłano decyzję z dnia [...].02.2004r.
Skoro w sprawie została spełniona przesłanka z art. 156 §1 pkt 3 kpa do stwierdzenia nieważności, to z mocy art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji
i decyzji organu I instancji (art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Jednocześnie należy zauważyć, że J. M. we wcześniejszym odwołaniu (przyjętym przez organ II instancji jako odwołanie od decyzji z dnia [...].02 br.) nie wskazała daty decyzji, której odwołanie dotyczyło (czy decyzji z dnia [...].02.br. czy z dnia [...].02.2004r., lub obu tych decyzji).
Z dołączonej kserokopii zwrotnego poświadczenia doręczenia decyzji wynika, że jedna została jej doręczona dnia 26.02. br. druga – 2.03.br. Odwołanie wpłynęło 8.03.2004r. – a więc zostało złożone w terminie zaskarżenia i pierwszej i drugiej decyzji. Zaskarżoną decyzją rozpatrzono odwołanie od decyzji starosty z dnia [...].02.2004r. Należy obecnie jednoznacznie wyjaśnić, której decyzji odwołanie dotyczyło. O ile decyzji z dnia [...].02.br. lub obu decyzji organu I instancji – to należy je rozpoznać, przy czym organ odwoławczy winien skompletować całość akt postępowania organu I instancji. Na rozprawie przed sądem administracyjnym skarżąca jak wyżej zaznaczono, złożyła kserokopię dokumentów, które wg niej "zostały zgubione w urzędzie pracy". Te okoliczności należy wyjaśnić. Na podstawie art. 145 §1 pkt 2, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło