II SA/Bk 332/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-09-22

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego dotyczące samowoli budowlanej, nakazując rozbiórkę dwóch tarasów dobudowanych do budynku gospodarczo-garażowego, pomimo braku pozwolenia na budowę i niewywiązania się przez inwestorów z procedury legalizacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę samowoli budowlanej w postaci dwóch tarasów. Inwestorzy nie przedstawili wymaganych dokumentów do legalizacji, mimo wezwania organu, co uzasadniało wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Sąd podkreślił, że jego kognicja ogranicza się do kontroli zgodności z prawem, a nie celowości czy sprawiedliwości społecznej decyzji organów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki dwóch tarasów dobudowanych do budynku gospodarczo-garażowego, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną kwalifikację prac jako rozbudowy, a nie modernizacji, oraz nieprawidłowe przeprowadzenie procedury legalizacyjnej. Skarżący domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi M. M. i M. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki konstrukcji dwóch tarasów stanowiących rozbudowę budynku gospodarczo-garażowego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...].01.2015 roku, nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994 roku – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 kpa – nakazał Państwu M. G. M. i M. M. M. wykonać rozbiórkę rozbudowy budynku, tj. konstrukcji tarasu o wymiarach 2,0 x 20,20 m i tarasu o wymiarach 3,0 x 7,20 m w miejscowości Ł. gm. K. na działce nr geod. [...]. Na skutek odwołania Państwa M. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...].04.2015 roku, nr [...] – uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał Państwu M. i M. M. rozbiórkę konstrukcji dwóch tarasów: 1. o wymiarach ok. 2,0 x 20,0 m tj. płyty (wylewki) betonowej o wymiarach 2,0x20,0 m, słupków drewnianych (o przekroju 14x14 cm), więźby i pokrycia tarasu wraz z murowanymi dwiema ścianami (o wymiarach: długość – ok. 2,05 m., grubość – 0,45 m, wysokość przy okapie ok. 2,50 m) osłonowymi tarasu zlokalizowanymi na końcach tego tarasu, 2. o wymiarach ok. 3,0 x 7,20 m tj. słupków drewnianych (o przekroju 14x14 cm), więźby i pokrycia dachowego tarasu, (bez rozbiórki płyty betonowej tarasu), stanowiących rozbudowę budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na działce nr [...] w m. Ł. [...] gm. K. oraz zobowiązał inwestorów do niezwłocznego powiadomienia PINB w S. o wykonaniu obowiązku. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy stwierdził, że po dokonaniu kontroli w dniu 5.08.2014 r. (k. 4 akt administracyjnych) i oględzin w dniu 1.09.2014 roku z udziałem skarżących, którzy są właścicielami nieruchomości oraz inwestorami przedmiotowej budowli, organ I instancji zasadnie przyjął, iż obiekty powstały w latach 2002 - 2004, bez wymaganego pozwolenia na budowę, bowiem inwestorzy nie przedstawili żadnych decyzji ani zgłoszeń dotyczących tegoż obiektu. Organ odwoławczy podkreślił także, że prawidłowo została wszczęta procedura legalizacyjna poprzez wydanie postanowienia w dniu [...].09.2014 roku, nr[...], nakazującego skarżącym przedłożenie niezbędnych dokumentów, w tym decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Żadne z powyższych obowiązków nie zostały przez skarżących wykonane. W świetle powyższego organ II instancji uznał, iż w myśl art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 roku – Prawo budowlane zaskarżona decyzja organu I instancji spełnia przesłanki zawarte w powyższym przepisie w zakresie rozbiórki oprócz płyty betonowej tarasu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiedli Państwo M. G. i M. M. M., zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne zakwalifikowanie inwestycji zrealizowanej przez skarżących na działkach 115/1 i 115/2 jako rozbudowy, a nie modernizacji, - art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez dowolne przyjęcie, że prace wykonane przez skarżących wymagały pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy organ nie ustalił rzeczywistego charakteru wykonanych prac, - art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w sytuacji wybudowania tarasów przed 1.01.1995 roku, - nieprawidłowe przeprowadzenie procedury legalizacyjnej poprzez niewłaściwe ustalenie kategorii obiektu i stawki opłaty legalizacyjnej, - naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji sprzecznej z zasadą sprawiedliwości społecznej, 2) naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, - art. 7, 77, 80 i 107 § 1 i 3 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, - naruszenie art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania do organów publicznych. W konsekwencji skarżący wnosili o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji organów I i II instancji. W odpowiedzi na skargę P. wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, tym samym wyłączona jest kognicja tychże sądów z punktu widzenia celowości i zasad sprawiedliwości społecznej zaskarżonych orzeczeń organów. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarga w sprawie niniejszej jest nieuzasadniona i winna być oddalona. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych orzeczeń stanowił art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 – ustawy z dnia 07.07.1994 roku – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.). Przepis ten mówi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednak art. 48 ust. 2 i 3 wyżej wymienionej ustawy dopuszcza legalizację samowoli budowlanej jeżeli inwestor w zakreślonym terminie przedstawi zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również dołączy dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane. W konkretnej sprawie organ dokonując w dniu [...].08.2014 roku kontroli (k. 4 akt administracyjnych) oraz oględzin w dniu 1.09.2014 roku (k. 31 akt administracyjnych), stwierdził istnienie od około 2004 - 2005 roku 2 tarasów dobudowanych do budynku gospodarczo-garażowego. Skarżący nie przedstawili żadnych dokumentów świadczących o wydaniu pozwolenia na rozbudowę powyższych obiektów lub ich zgłoszenia. Organ ustalił także na podstawie dostępnych dokumentów dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na mieszkalny, że nie wydano pozwolenia i nie zgłoszono zamiaru budowy przedmiotowych tarasów. W świetle powyższych ustaleń, organ zasadnie przystąpił do próby legalizacji spornego obiektu w myśl art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia [...].09.2014 roku, nr [...], organ I instancji zobowiązał inwestorów do przedłożenia w terminie do 5.12.2014 roku, dokumentów zgodnie z treścią wyżej wymienionego przepisu. Skarżący nie wywiązali się z nałożonych obowiązków w żadnym zakresie. Nie wystąpili również o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Z uwagi na niewykonanie obowiązków przez skarżących, wynikających z postanowienia z dnia [...].09.2014 roku, nr [...] organ I instancji zasadnie orzekł o rozbiórce w myśl art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a organ II instancji, po przeprowadzeniu postępowania podtrzymał stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w zakresie rozbiórki przedmiotowych tarasów. Mając na uwadze całokształt działań organów w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej, a analizowanych powyżej – nie można uznać, że zostały naruszone art. 7, 8 i 77 § 1 kpa, bowiem organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego i obszernie uzasadniły swoje stanowisko w sprawie. Również zarzut skarżących o naruszeniu przepisów prawa materialnego nie znajduje potwierdzenia w sprawie niniejszej, ponieważ organy zastosowały właściwe przepisy ustawy Prawo budowlane do istniejącego stanu faktycznego. Ocenę prawidłowości zastosowania tychże przepisów Sąd dokonał na wstępie niniejszego uzasadnienia. Trzeba podkreślić, że organy prawidłowo uznały za samowolę budowlaną, a nie za modernizację, dobudowanie 2 tarasów w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1995 roku, bowiem sami skarżący przyznali datę posadowienia przedmiotowych budowli na lata 2004 – 2005. Jak wynika z akt sprawy organy posiadały w swoich rejestrach jedynie decyzję Starosty S. z dnia [...].09.2002 roku zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą skarżącym pozwolenia na dobudowę murowanego garażu na maszyny rolnicze do istniejącej stodoły. Mapa poinwentaryzacyjna (k. 44 akt administracyjnych) także nie potwierdza istnienia tarasów w 2003 roku, tylko płyty betonowej, którą organ II instancji zasadnie wyłączył z rozbiórki. Ponadto zgłoszenie skarżących z dnia [...].03.2004 roku do Starostwa Powiatowego w S. dotyczyło wyłącznie budynku gospodarczego, a więc w żadnym zakresie nie można treści tego zgłoszenia rozszerzyć o przedmiotowe tarasy. Należy dodać, że nie naruszono również przepisów art. 2 Konstytucji RP. Urzeczywistnieniem bowiem zasady sprawiedliwości społecznej jest równe traktowanie wszystkich obywateli dopuszczających się samowoli budowlanej w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane. Do kontroli nad przestrzeganiem tej zasady są powołane organy nadzoru budowlanego, a jej realizacją jest między innymi konkretna sprawa. Ponadto należy także wskazać, że Sąd nie rozważał kwestii wysokości opłat legalizacyjnych, bowiem nie stanowiły one przedmiotu sprawy. Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło