II SA/Bk 332/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. H. i J. H. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych p o s t a n a w i a - odmówić przyznania I. H. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. I. H. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródło miesięcznego dochodu wnioskodawczyni stanowi wynagrodzenie z tytuły pracy zarobkowej w wysokości 1.100 euro. Wykazane wydatki miesięczne to: koszt wynajmu mieszkania – 550 euro; media – 110 euro oraz żywność – 300 euro. W skład majątku skarżącej wchodzi: udział w [...] części domu o powierzchni [...] m2 (wartość około 150.000 zł), grunty rolne o powierzchni [...] ha (wartość 15.000 zł) oraz samochód osobowy o wartości około 6.000 euro. I. H. mieszka w B., w B. Wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 26 - 27). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż wysokość jej miesięcznego dochodu to kwota 1.100 euro (wynagrodzenie z tytułu pracy). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą łącznie 960 euro (koszt wynajmu mieszkania, media, żywność). Majątek I. H. stanowi: udział w [...] części domu o powierzchni [...] m2, grunty rolne o powierzchni [...] ha oraz samochód osobowy o wartości około 6.000 euro. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy – odmowa zwolnienia z kosztów sądowych, legła okoliczność, iż miesięczny dochód I. H. (1.100 euro) przewyższa wyszczególnione stałe miesięczne wydatki skarżącej (960 euro) o kwotę 140 euro. Zaoszczędzone w ten sposób środki powinny być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Ponadto, koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.