II SA/Bk 337/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi J. K. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...] w sprawie dotyczącej H. K., o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...].05.2008 r. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że decyzją z dnia [...].05.2008 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o przyznaniu Pani H. K. uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, z tytułu deportacji do pracy przymusowej do K. pow. A. (obecnie K. pow. W.) w maksymalnym wymiarze określonym w art. 3 ust. 1 powołanej ustawy. W dniu 28.10.2008 r. wpłynął do Urzędu wniosek strony (doprecyzowany w piśmie z dnia 27.11.2008 r.) o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną organu. Zdaniem organu nie została wskazana żadna z podstaw uzasadniających wznowienie postępowania i dlatego decyzją z dnia [...].12.2008r., odmówiono wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 07.01.2009 r. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie organu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie ponieważ Pani H. K. nie wskazała istnienia jakiejkolwiek przesłanki wymienionej w art. 145 k.p.a. Podniesione we wniosku argumenty dotyczące ciężkiej sytuacji strony w czasie wojny nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu Skarżąca przytoczyła przebieg postępowań w przedmiocie przyznania jej świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich – zwanej dalej "ustawą". Wniosła o uchylenie zakwestionowanej decyzji, co w jej przekonaniu pozwoliłoby na wydanie decyzji zwiększającej należne świadczenie, przewidziane w ustawie, o kwotę, która uwzględniałaby należność za okres od złożenia wniosku do daty przyznania świadczenia, to jest od roku 1990. Wskazała, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy świadczenie otrzymuje się po złożeniu wniosku, zaopiniowanym przez właściwe stowarzyszenie, co skarżąca uczyniła w 1990 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania, w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. Uznać należy, iż organ prawidłowo ocenił stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosował i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych rozstrzygnięć. Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana w ramach postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w trybie art. 145 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego – zwanego dalej "k.p.a.", regulujących postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy, rozstrzygnięciem przewidzianym w art.149 kpa. Obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy wniosek został wniesiony przez osobę będącą stroną, czy został on złożony w ustawowym terminie oraz czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 lub art. 145 a k.p.a. Dopiero pozytywna weryfikacja wniosku polegająca na ustaleniu zaistnienia jednej z przesłanek może skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 k.p.a., a następnie przeprowadzeniem przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przypadku niespełnienia którejkolwiek z przyczyn formalnych, o których mowa wyżej, organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Ta ostatnia okoliczność zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem wniosek skarżącej o wznowienie postępowania nie zawierał okoliczności, które można byłoby uznać za przyczyny wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. Wniosek skarżącej o wznowienie postępowania został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 23 października 2008 r. Natomiast decyzja odnośnie której skarżąca domaga się wznowienia postępowania została jej doręczona 02 czerwca 2008 r. Zgodnie z brzmieniem art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Wykazanie okoliczności świadczących o dotrzymaniu terminu spoczywa na stronie ubiegającej się o wznowienie postępowania. Organ natomiast zobowiązany jest z urzędu badać dochowanie terminu (tak: NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1164/95, niepubl.). Jednakże z uwagi na niewskazanie przesłanek do wznowienia postępowania nie było podstaw do badania czy dochowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd jeszcze raz podkreśla, że w rozpoznawanej sprawie nie mogły one odnieść zamierzonego skutku, bowiem w ramach postępowania wznowieniowego organy mogły badać jedynie czy zaistniały podstawy do wznowienia postępowania, a jeśli tak to czy miały one wpływ na poprawność rozstrzygnięcia, którego postępowanie wznowieniowe dotyczy. Zarzuty skarżącej, zgodnie z prawem, byłyby merytorycznie rozpoznane przez organy, a w przypadku skargi również i przez sąd administracyjny, gdyby domagała się ona stwierdzenia nieważności decyzji organu z dnia [...].05.2008 r. W tej sytuacji, mając na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając na uwadze wniosek pełnomocnika, z urzędu reprezentującego skarżącą, o przyznanie mu kosztów zastępstwa procesowego, Sąd kierując się treścią art. 205 § 2 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a. orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wysokość przyznanego pełnomocnikowi wynagrodzenia ustalono w oparciu o stawki wynikające z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zmianami). Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.-