II SA/Bk 34/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 marca 2015 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do wykonania obowiązku wydania nieruchomości oddala skargę. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Starosta S. decyzją z dnia [...].03.2014r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...].04.2014r. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości skarżącej T. K. oznaczonej jako działka o numerze geodezyjnym [...] położonej w obrębie Ż., gmina S. poprzez zezwolenie P. S. E. z siedzibą w K. – J. na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej 400kV E. – granica RP, w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej nad działką na wysokości nie mniejszej niż 13,4m., posadowienie słupa elektroenergetycznego oraz funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 400kV po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 2x35 metrów. Następnie decyzją Starosty S. z dnia [...].03.2014r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...].04.2014r. udzielone zostało P. S. E. z siedzibą w K.– J. zezwolenie na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości. Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Ponieważ właścicielka nieruchomości nie wyraziła w dniu [...].07.2014r. zgody na wejście na działkę przedstawicieli inwestora dla wykonania robót geologicznych związanych z budową linii elektroenergetycznej, inwestor w dniu [...].07.2014r. wystąpił z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej dla wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji. Starosta S. wystosował do skarżącej w dniu [...].07.2014r. upomnienie wzywające do wykonania w terminie 7 dni obowiązków wynikających z opisanych wyżej decyzji. Upomnienie to doręczone zostało skarżącej w dniu [...].07.2014r. W dniu [...].08.2014r. skarżąca ponownie odmówiła przedstawicielom inwestora wejścia na swoją nieruchomość. W dniu [...].09.2014r. Starosta S. wystawił tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających z opisanych na wstępie decyzji ostatecznych w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej oraz zezwolenia na niezwłoczne jej zajęcie dla przeprowadzenia opisanej decyzjami inwestycji. Jednocześnie postanowieniem z tej samej daty ([...].09.2014r.) powołującym się na art. 141 par. 1 i 2 i 150 par. 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wezwano skarżącą do wykonania obowiązku wydania nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia przez nią napowietrznej linii elektroenergetycznej 400kV E. – granica RP, w tym podwieszenia napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej nad działką na wysokości nie mniejszej niż 13,4m., posadowienia słupa elektroenergetycznego oraz umożliwienia funkcjonowania linii elektroenergetycznej 400kV po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 2x35 metrów, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości oraz przymus bezpośredni. Doręczenie skarżącej tytułu wykonawczego z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów do postępowania egzekucyjnego oraz postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego z pouczeniem o prawie wniesienia zażalenia, nastąpiło w dniu [...].09.2014r. W ustawowym terminie 7 dni, przewidzianym na wniesienie zarzutów do postępowania egzekucyjnego, jak i wniesienie zażalenia na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego, skarżąca zarówno zgłosiła zarzuty (k.11akt administracyjnych), jak i wniosła zażalenie (k. 10 akt administracyjnych). W zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego skarżąca podniosła zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia poprzez przyjęcie, że w dniu [...].07.2014r. nie pozwoliła przedstawicielom inwestora na wejście na teren swojej nieruchomości w celu wykonania prac geologicznych tj. przy pominięciu okoliczności, że przedstawiciele inwestora podjęli próbę zajęcia jej nieruchomości bez odpowiednich pełnomocnictw i dokumentów wskazujących na uprawnienie do zajęcia działki i wykonywania na niej robót budowlanych a także okoliczności utwierdzania jej przez przedstawiciela inwestora, że słup elektroenergetyczny będzie miał większe parametry niż ustalone w projekcie budowlanym. Zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie nie zostało uwzględnione. Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...].11.2014r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, Wojewoda podkreślił, że w myśl art. 6 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel ma obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w każdym przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Warunkiem wszczęcia egzekucji jest wystosowanie do zobowiązanego upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku. Taki upomnienie zostało wystosowane do skarżącej, która pomimo jego doręczenia, ponownie odmówiła przedstawicielom inwestora wstępu na nieruchomość. Organ II instancji podkreślił, że fakt odmowy udzielenia zgody na wstęp na nieruchomość jest poza sporem, co potwierdza skarżąca w treści zażalenia uzasadniając swoją postawę brakiem okazania odpowiednich pełnomocnictw i dokumentów wskazujących na uprawnienie do zajęcia działki i wykonywania na niej prac budowlanych. Stwierdził, że obowiązek wynikający z decyzji administracyjnej zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącej był wymagalny. Jego niewykonanie czyniło koniecznym zastosowanie środka egzekucyjnego zmierzającego do przymuszenia strony do nieczynienia przeszkód w jego realizacji. W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie T. K. podniosła zarzut nieuwzględnienia przez organy zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego z uwagi na to, że przeprowadzenie egzekucji narażało ją na poważne szkody materialne a wstępne prace budowlane nie zostały poprzedzone protokołem przekazania gruntu i wyrządziły szkodę w postaci zniszczenia ogrodzenia i naruszenia struktury gruntów sąsiadujących z jej nieruchomością. Nadto zastosowanie środka egzekucyjnego nastąpiło przed prawomocnym zakończeniem postępowania przed sądem administracyjnym w sprawie kontroli decyzji Starosty S. zezwalającej na zajęcie nieruchomości. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżone postanowienie nie naruszyło prawa. Jego przedmiotem jest zastosowanie środka egzekucyjnego we wszczętym wobec skarżącej postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do przymuszenia do wydania nieruchomości dla przeprowadzenia na niej odcinka linii elektroenergetycznej. Sądowa kontrola takiego postanowienia sprowadza się do zbadania dopuszczalności i prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz zgodności z przepisami ustawy egzekucyjnej postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Z akt administracyjnych wynika bezspornie, że egzekucja została wszczęta na podstawie dwóch ostatecznych decyzji Starosty S.: pierwszej z dnia [...] marca 2014r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej o numerze geodezyjnym [...], położonej w obrębie Ż., gmina S. (nr [...]) utrzymanej w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2014r. (nr [...]) i drugiej z dnia [...] marca 2014r. o niezwłocznym zezwoleniu na zajęcie opisanej wyżej nieruchomości (nr [...]) utrzymanej w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2014r. (nr [...]). Obie decyzje, wydane na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, ograniczały uprawnienia właścicielskie skarżącej względem opisanej wyżej nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego w postaci budowy na nieruchomości skarżącej odcinka projektowanej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400kV E. – Granica RP. Z momentem uzyskania przez opisane wyżej decyzje waloru ostateczności na skarżącej jako zobowiązanej ciążył obowiązek niestawiania inwestorowi przeszkód w zrealizowaniu inwestycji. Z materiału zebranego w aktach administracyjnych wynika, że inwestor w lipcu 2014r. podjął kroki zmierzające do wykonania uprawnień wynikających z opisanych decyzji, ale postawa skarżącej nie pozwoliła na ich zrealizowanie. Z tych przyczyn organ egzekucyjny wystosował do skarżącej w dniu [...] lipca 2014r. upomnienie wżywające do wykonania obowiązków wynikających z decyzji w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia. Doręczenie upomnienia nastąpiło w dniu [...] lipca 2014r. a w dniu 1 sierpnia 2014r. skarżąca powtórnie odmówiła przedstawicielom inwestora wejścia na nieruchomość. Stąd w pełni uzasadnione stało się wystawienie w dniu [...]września 2014r. przez Starostę S. tytułu wykonawczego i zastosowanie właściwego środka egzekucyjnego zmierzającego do przymuszenia skarżącej do wykonania obowiązków wynikających z decyzji. Poprawność tytułu wykonawczego była przedmiotem kontroli organu egzekucyjnego podjętej na skutek wniesionych przez skarżącą zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Starosta S. postanowieniem z dnia [...] października 2014r. odmówił uwzględnienia zarzutów nie dopatrując się w treści tytułu wykonawczego niezgodności z przepisami prawa. Postanowienie to utrzymał w mocy Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] listopada 2014r. (nr [...]) a skarga zobowiązanej wniesiona do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie została oddalona w sprawie o sygn. IISA/Bk 35/15. Obok niepoprawności tytułu wykonawczego skarżąca jako zarzut do postępowania egzekucyjnego zgłosiła również zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i ten zarzut także został uznany za niezasadny a sąd administracyjny oddalając w sprawie IISA/Bk 35/15 skargę zobowiązanej stwierdził wprost, że taki zarzut jest oczywiście bezzasadny ponieważ zastosowany środek egzekucyjny jest jedynym przewidzianym ustawą środkiem egzekucji świadczenia o charakterze niepieniężnym jakim jest wydanie nieruchomości. Jak wynika z art. 143 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekutor przystępując do czynności odebrania nieruchomości doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości, określonego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku nieruchomość zostanie odebrania przy zastosowaniu przymusu bezpośredniego. Przepisy art. 143 i 144 uszczegóławiają istotę środka egzekucyjnego koniecznego dla wyegzekwowania obowiązku wydania nieruchomości wyrażoną art. 141 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Istota tkwi w stosowaniu takiego środka, który prowadzić będzie do odebrania nieruchomości w sytuacji stawiania oporu przez zobowiązanego, członków jego rodziny, domowników oraz innych osób zajmujących nieruchomość. Jak stanowi końcowe zdanie art. 141 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, opisany środek egzekucyjny stosuje się również przy egzekwowaniu obowiązku wydania nieruchomości jedynie na oznaczony okres czasu. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a zarzuty skargi oceny zgodności postanowienia z prawem nie podważają. Ocena zachowania przedstawicieli inwestora nie może być objęta kontrolą sądu administracyjnego, wywołaną wniesionymi skargami zobowiązanej na ostateczne postanowienia organu egzekucyjnego odnoszące się do procedury egzekucyjnej. Sądowa kontrola dotyczy wyłącznie sprawdzenia prawidłowości proceduralnej wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Prawidłowość ta zaś nie nasuwa zastrzeżeń nie tylko w aspekcie zarzutów skarżącej ale i w kontekście pozostałych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez pryzmat których – w ich całokształcie – sąd administracyjny ma obowiązek dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu (sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną przez stronę podstawą prawną - zgodnie z art. 134 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd zauważa, że skarżąca nie ma zamkniętej drogi do żądania wyrównania strat (szkód) powstałych w wyniku "wejścia" na nieruchomość dla przeprowadzenia przez nią odcinka linii elektroenergetycznej (vide: art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Okoliczność równoległych z tokiem egzekucji postępowań sądowych ze skarg T. K. na ostateczną decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2014r. Nr [...] w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (sygn. IISA/BK 658/14) oraz ostateczną decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2014r. Nr [...] w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (sygn. IISA/Bk 1166/14) nie miała wpływu na ocenę legalności zaskarżonych postanowień organu egzekucyjnego. Egzekwowane decyzje miały walor decyzji ostatecznych i jako takie mogły stanowić skuteczną podstawę tytułu wykonawczego a zatem organ egzekucyjny nie musiał oczekiwać na sądową ocenę legalności tych decyzji. Na marginesie jedynie sąd nadmienia, że w dacie wyrokowania w niniejszej sprawie z urzędu sądowi było wiadome, że skargi w sprawach IISA/Bk 658/14 i IISA/Bk 1166/14 przez WSA w Białymstoku zostały oddalone (wyrokiem z 4 listopada 2014r. w sprawie IISA/Bk 658/14 i wyrokiem z dnia 26 lutego 2015r. w sprawie IISA/Bk 1166/14). Postępowanie egzekucyjne nie służy ponownemu merytorycznemu rozstrzyganiu spraw a w konsekwencji wszelkie argumenty skargi odnoszące się do naruszenia uprawnień właścicielskich faktem przebiegu odcinka sieci elektroenergetycznej przez nieruchomość skarżącej, trafiają w próżnię. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).