II SA/Bk 340/06
WyrokWSA w Białymstoku2006-11-21
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana wysokości zaliczki alimentacyjnej na skutek podwyższenia świadczenia alimentacyjnego powinna nastąpić od daty wyroku zasądzającego wyższe alimenty, czy od daty wpływu tytułu egzekucyjnego do komornika?Ratio decidendi
Zmiana wysokości zaliczki alimentacyjnej na skutek zmiany wysokości świadczenia alimentacyjnego powinna nastąpić od miesiąca wpływu tytułu egzekucyjnego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Organy administracji publicznej nie mogą uwzględniać okoliczności powodujących opóźnienie w dostarczeniu tytułu egzekucyjnego do komornika, gdyż jest to sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, w tym ustawą o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący A. P. M. kwestionował termin zmiany wysokości przyznanej mu zaliczki alimentacyjnej. Organ pierwszej instancji zmienił decyzję przyznającą zaliczkę, ustalając jej nową, niższą wysokość od miesiąca grudnia 2005 r., powołując się na datę wpływu tytułu wykonawczego do komornika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując, że zmiana wysokości świadczenia alimentacyjnego nastąpiła od listopada 2005 r., ale tytuł wykonawczy wpłynął do komornika dopiero w grudniu 2005 r. Skarżący twierdził, że opóźnienie wynikało z winy sądu i domagał się podwyższenia zaliczki od listopada 2005 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi A. M. od Skarbu Państwa kwotę 292,80 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, , asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zaliczki alimentacyjnej 1. oddala skargę 2. przyznaje adwokatowi A. M. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) złotych brutto tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2006r. Nr [...] wydaną przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. w sprawie zmiany ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2005r. dotyczącej przyznania zaliczki alimentacyjnej, w części dotyczącej wysokości świadczenia.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie
w B. zmienił własną decyzję z dnia [...] grudnia 2005r. w części dotyczącej wysokości przyznanej zaliczki alimentacyjnej, ustalając jej kwotę od dnia [...] grudnia 2005r. do dnia [...] sierpnia 2006r. po 150 zł miesięcznie na każde z dwojga dzieci.
W uzasadnieniu podjętej decyzji organ ten powołał się na fakt, iż na mocy wyroku sądowego uległa zmianie wysokość alimentów zasądzonych na dzieci z kwoty 100 zł na kwotę 150 zł. Ustalając termin zmiany wysokości świadczenia organ powołał się na treść art. 14 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 z 2005r., poz. 732 ze zm.) zgodnie, z którym o terminie tym decyduje data wpływu tytułu egzekucyjnego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne.
Od powyższej decyzji A. P. M. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. kwestionując termin dokonania zmiany wysokości zaliczki. Skarżący podkreślił, że opóźnienie dostarczenia tytułu wykonawczego do komornika nastąpiło z winy sądu, na co przedstawił dowód w postaci pisma Prezesa Sądu Okręgowego w B. z dnia [...]02.2006r. Nr [...]. Zdaniem strony świadczenie winno być podwyższone od dnia [...] listopada 2005r.
W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. orzekło o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w myśl art. 163 kpa organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach i na innych zasadach niż określone w rozdziale 13 kpa, o ile przewidują to przepisy szczególne. Tymczasem ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej w art. 10a wskazuje możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji w przypadku zmiany sytuacji rodzinnej lub dochodowej rodziny mającej wpływ na prawo do zaliczki.
W niniejszej sprawie, Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia
[...] października 2005r. podwyższył od dnia [...] listopada 2005r. alimenty na rzecz J. M. i E. M. z kwoty 100 zł do kwoty 150 zł na każde z nich. Zdaniem organu odwoławczego powyższa zmiana niewątpliwie ma wpływ na prawo do zaliczki, bowiem wysokość zaliczki alimentacyjnej jest zależna od wysokości świadczenia alimentacyjnego (art. 8 ustawy).
Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 z 2005r., poz. 732 ze zm.) zmiany w wysokości zaliczki na skutek zmiany wysokości świadczenia alimentacyjnego dokonuje się od miesiąca wpływu tytułu egzekucyjnego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Tymczasem z zawiadomienia Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia [...] grudnia 2005r. o zmianie wysokości alimentów wynika, że nowy tytuł wykonawczy wpłynął do niego w dniu [...] grudnia 2005r. W tej sytuacji zmiana wysokości zaliczki alimentacyjnej na dzieci skarżącego mogła nastąpić dopiero od miesiąca grudnia 2005r., tj. od miesiąca wpływu tytułu egzekucyjnego do Komornika.
Końcowo podkreślono, iż wobec jednoznacznej treści przepisu art. 14 ust. 1 ustawy, ani organ l instancji, ani Kolegium nie może uwzględnić okoliczności, które spowodowały opóźnienie w dostarczeniu tytułu egzekucyjnego do Komornika.
Nie godząc się z powyższym stanowiskiem A. P. M. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc
o uchylenie powyższej decyzji. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciom wydanym
w sprawie w obu instancjach bezprawność oraz łamanie Konstytucji RK oraz ustawy o mniejszościach narodowych, co prowadzi do dyskryminacji jego osoby oraz jego dzieci.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę podtrzymało argumentację decyzji wyrażoną w jej uzasadnieniu i wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Odnośnie zarzutów dyskryminacji skarżącego oraz jego dzieci wskazano, iż Kolegium stosuje obowiązujące przepisy prawa w stosunku do wszystkich odwołujących się w tego typu sprawach. Natomiast wobec nie wskazania konkretnych naruszeń przepisów Konstytucji RP oraz ustawy o mniejszościach narodowych organ odwoławczy nie może ustosunkować się do tych zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu prawnego, to jest jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (np. jak w omawianej sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej począwszy od dnia
[...] listopada 2005r.), gdyż ma on wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Sąd rozpoznając sprawę nie może, zatem zmienić zaskarżonej decyzji a jedynie, uwzględniając skargę, może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skarga podlega oddaleniu.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego.
Przede wszystkim na wstępie wskazać należy, iż sprawy dotyczące przyznawania zaliczek alimentacyjnych rozpatrywane są w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 z 2005r., poz. 732 ze zm.). Powyższa ustawa w art. 10 a przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji bez zgody strony w przypadku zmiany sytuacji rodzinnej lub dochodowej rodziny mającej wpływ na prawo do zaliczki.
W konkretnej sprawie powołany wyżej przepis wraz z art. 163 kpa stanowił podstawę zmiany ostatecznej decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia z dnia [...] grudnia 2005r. w części dotyczącej wysokości przyznanej zaliczki alimentacyjnej dzieciom skarżącego. Nie budzi wątpliwości, iż powodem podjęcia przez organ I instancji działań zmierzających do zmiany własnej ostatecznej decyzji było podwyższenie wyrokiem Sąd Okręgowego w B. z dnia [...] października 2005r. (sygn. akt [...]) wysokości alimentów należnych dzieciom skarżącego (J. i E. M.) z kwoty 100 zł do 150 zł na każde dziecko, począwszy od dnia [...] listopada 2005r.
W myśl art. 8 ustawy wysokość zaliczki alimentacyjnej zależna jest od wysokości świadczenia alimentacyjnego, a zatem nie budzi wątpliwości, iż powyższa zmiana miała wpływ na prawo do zaliczki i uzasadniała dokonanie zmiany decyzji ostatecznej.
Wskazane ustalenia organów administracji publicznej znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie i jako takie nie budzą wątpliwości i nie są również kwestionowane przez skarżącego.
W świetle natomiast art. 14 ust. 1 ustawy, zmiany w wysokości zaliczki na skutek zmiany wysokości świadczenia alimentacyjnego dokonuje się od miesiąca wpływu tytułu egzekucyjnego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne. A zatem jak wynika z powołanego przepisu, jedyną okolicznością decydującą o początkowym terminie zmiany wysokości zaliczki jest data wpływu tytułu wykonawczego do komornika. W mniejszej sprawie zgodnie z zawiadomieniem Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia
[...] grudnia 2005r. powyższe miało miejsce w dniu [...] grudnia 2005r.
Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż zmiana wysokości zaliczki alimentacyjnej na dzieci skarżącego mogła nastąpić dopiero od miesiąca grudnia 2005r., tj. od miesiąca wpływu tytułu egzekucyjnego do Komornika.
Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż wobec tak jednoznacznej treści przepisu, organy administracji nie mogły uwzględnić okoliczności, które spowodowały opóźnienie w dostarczeniu tytułu egzekucyjnego do komornika. Także Sąd nie może dokonać odmiennej oceny zaistniałej w sprawie sytuacji, gdyż byłoby to działanie sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, w tym ustawą z dnia [...] kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Reasumując stwierdzić należy, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i właściwie zinterpretowały obowiązujące przepisy prawa, mające zastosowania w przedmiotowej sprawie. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów Konstytucji RP oraz ustawy o mniejszościach narodowych, wskazujących na dyskryminowanie skarżącego oraz jego dzieci. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Wobec stwierdzenia bezzasadności zarzutów skargi, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono zaś zgodnie z art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz
§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 i 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło