II SA/Bk 341/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi M. i S. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku oddala skargę. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. W dniu 3 lipca 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie legalności dobudowy kotłowni do budynku rzeźni usytuowanej na działkach o numerach [...] i [...] w miejscowości P., gmina S., stanowiących własność skarżących M. i S. S. Po przeprowadzeniu postępowania postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego organ orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z dobudową kotłowni, wykorzystywaną na skład drewna opałowego oraz nałożeniu na inwestora S. S. obowiązek przedłożenia do 30 listopada 2013r. dokumentów pozwalających na zalegalizowanie dobudowy w postaci: zaświadczenia Wójta Gminy S. o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy oraz dokumentów wymienionych art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego tj. projektu budowlanego, zaświadczenia potwierdzającego uprawnienia projektanta i oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że inwestor nie przedstawił żadnych dokumentów zezwalających na wzniesienie spornego budynku, mającego wymiary 4,0 x 8,50 m + 1,85 x 1,95m wybudowanego - według oświadczenia inwestora - w latach 1998 – 1999 na starym fundamencie pozostałym po rozbudowanym budynku magazynku. Organ powołał się na oświadczenie inwestora, że dach budynku został przebudowany w 2005r. z uwagi na konieczność dostosowania do wykonanej rozbudowy rzeźni. Podkreślił, że pozwolenia na budowę spornego obiektu nie odnaleziono w rejestrach wydanych pozwoleń na budowę oraz zgłoszeń. Wyjaśnił przesłanki zalegalizowania obiektu samowolnie wzniesionego, wymieniając w tym obowiązek uiszczenia stosownej opłaty legalizacyjnej oraz wskazał, że skutkiem niewywiązania się z przedłożenia koniecznej dla zalegalizowania dokumentacji będzie rozbiórka obiektu orzeczona na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. organ nadzoru budowlanego powołując się na art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi rozbiórkę dobudowy do budynku rzeźni pełniącej funkcję składu do przechowywania drewna opałowego. W uzasadnieniu decyzji organ powtórzył ustalenia z uzasadnienia postanowienia i stwierdził, że inwestor nie wykonał obowiązku przedłożenia koniecznych dla zalegalizowania budynku dokumentów, czego konsekwencją stało się wydanie nakazu rozbiórki. Dodał, że inwestor był poinformowany o konsekwencjach niewywiązania się z obowiązków nałożonych postanowieniem. W odwołaniu od tej decyzji S. S. zaprzeczył, że wzniósł sporną dobudówkę w latach 1998 – 1999. Stwierdził, że sporna dobudówka istniała już w momencie przejęcia przedniego nieruchomości wraz budynkami w 1992r. od Syndyka Masy Upadłości S. K. R. S. K. R. wykorzystywała dobudówkę jako magazyn soli potasowej, która spowodowała ubytki w ścianach obiektu. Z uwagi na zły stan techniczny (ubytki w ścianach oraz przeciekający dach z papy) dobudówka była jedynie remontowana, przy czym roboty remontowe nie zmieniły gabarytów, elementów konstrukcyjnych, gdyż poprawiły jedynie estetykę budynku. Do odwołania skarżący dołączył kopię mapy sytuacyjno – wysokościowej z sierpnia 2013r. z wpisanym oświadczeniem Z. F. likwidatora SKR potwierdzającym istnienie spornej dobudówki od końca lat 70 – tych jako magazynu środków chemicznych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. w piśmie przedstawiającym odwołanie do organu II instancji wskazał, że prowadząc w 2005r. postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego magazynu i budynku socjalnego rzeźni, z którym wiązała się obowiązkowa kontrola terenu inwestycji, nie stwierdził istnienia spornej dobudówki. Zaznaczył, że sporna dobudówka przylega do tej części rzeźni, która rozbudowana została w 2005r. co zaprzecza wiarygodności twierdzenia strony o wcześniejszym jej wzniesieniu. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2014r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ stwierdził, ze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zaprzecza twierdzeniom strony zawartym w odwołaniu. Podkreślił, że sporna dobudowa przylega do części rzeźni rozbudowanej w 2005r. a zatem z logicznego punktu widzenia rzekomy magazyn nie mógł powstać wcześniej. Organ podkreślił, że wygląd ścian dobudówki przeczy twierdzeniu o uzupełnieniu ubytków albowiem są one stosunkowo nowe, wykonane od postaw w całości z nowych materiałów budowlanych. Organ powołał się na wypowiedź skarżącego zamieszczoną w protokole z oględzin, w której skarżący przyznał, ze magazyn opału został wybudowany w roku 1998 – 1999 w miejscu starego magazynku po wzmocnieniu starego fundamentu. Z uwagi jednak na brak zinwentaryzowania magazynu w dokumentacji geodezyjnej powykonawczej sporządzonej w 2005r. po rozbudowie rzeźni, podzielić należy stanowisko organu I instancji, że obiekt musiał powstać po tej dacie. Organ II instancji zgodził się z oceną prawną dokonanych ustaleń i prawidłowością zastosowania sankcji rozbiórki obiektu wobec niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia dokumentów koniecznych dla zalegalizowania samowoli budowlanej. W skardze wywiedzionej na powyższą decyzje ostateczną do sądu administracyjnego przez M. i S. S. zostały podniesione zarzuty: - naruszenia art. 7 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, a tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na oparciu rozstrzygnięcia na dokumentach zawierających braki z pominięciem przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka; - naruszenia art. 77 i 80 K.p.a. poprzez nierzetelne rozpatrzenie i ocenę zebranego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie zarzutów zgłoszonych przez stronę w trakcie postępowania; - naruszenia art. 48 ustawy i art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane poprzez zakwalifikowanie robót remontowych jako dobudowy wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę; Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji jako naruszającej prawo i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi powtórzona została argumentacja zawarta w odwołaniu. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Orzeczony wobec skarżącego S. S. nakaz rozbiórki kotłowni, dobudowanej do budynku rzeźni a wykorzystywanej jako skład drewna opałowego, jest oczywistą konsekwencją niewywiązania się przez inwestora z obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. Postanowienie powyższe wydane w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane rozpoczęło procedurę legalizacji obiektu będącego przedmiotem orzeczonego nakazu rozbiórki. Wymieniało dokumenty, które inwestor powinien był przedłożyć w zakreślonym terminie konieczne do zalegalizowania obiektu i informowało inwestora zarówno o wynikającej z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego konsekwencji niewywiązania się z obowiązku przedłożenia koniecznych dokumentów legalizacyjnych, jak też informowało o wiążącej się z legalizacją konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej ustalanej w drodze odrębnego postanowienia. Z notatki pracownika organu sporządzonej dnia 22 sierpnia 2013r. wynika, że inwestor poinformowany też został o wysokości opłaty legalizacyjnej, mającej być ustaloną na podstawie art. 59 f Prawa budowlanego (k. 55 akt). Brak wywiązania się inwestora z obowiązku przedłożenia dokumentów pozwalających na zalegalizowanie obiektu, skutkować musiał wydaniem decyzji orzekającej jego rozbiórkę. Stosownie bowiem do treści art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków koniecznych do zalegalizowania obiektu budowlanego lub jego części, stosuje się przepis art. 48 ust. 1 prawa budowlanego a zatem wynikający z jego treści nakaz rozbiórki takiego obiektu (jego części). Powołanie się przez skarżącego w odwołaniu od orzekającej rozbiórkę decyzji organu I instancji na argumenty mające podważyć prawidłowość ustalenia, że obiekt objęty nakazem rozbiórki został wzniesiony samowolnie, słusznie zostało ocenione jako nie znajdująca potwierdzenia w okolicznościach sprawy próba uniknięcia odpowiedzialności administracyjnoprawnej za samowolną budowę. Organ II instancji trafnie podkreślił, że twierdzenie strony, że sporna dobudówka istniała w dacie nabycia przez niego nieruchomości w 1992r. a później jedynie została wyremontowana, są sprzeczne z treścią mapy inwentaryzacji powykonawczej budynku rzeźni z dnia 15 maja 2005r,, na której przedmiotowa dobudówka nie została naniesiona, co jest równoznaczne z jej nieistnieniem na gruncie w dacie sporządzania mapy inwentaryzacji powykonawczej, a w konsekwencji z prawidłowością ustalenia, że została wzniesiona po dacie 15 maja 2005r. W trakcie postępowania sądowego na żądanie sądu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. nadesłał akta postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tegoż organu z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] o udzieleniu skarżącemu pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej rzeźni. Z akt powyższych Sąd dopuścił dowód (vide: protokół rozprawy k. 88 akt). Ze znajdującego się w powyższych aktach dokumentu w postaci kopii sporządzonej dnia 15 maja 2005r. mapy inwentaryzacji powykonawczej budynku rzeźni rzeczywiście nie wynika, by sporna dobudówka istniała na gruncie w dacie sporządzania mapy. Pomiar powykonawczy należy do grupy pomiarów bezpośrednich, czyli takich, które wymagają bezpośredniego kontaktu uprawnionego geodety z przedmiotem pomiaru. Celem pomiaru geodezyjnego przeprowadzanego po zakończeniu budowy obiektu budowlanego jest zebranie aktualnych danych o przestrzennym rozmieszczeniu wszystkich elementów zagospodarowania działki lub terenu. Dokumentacja geodezyjno – kartograficzna sporządzona w wyniku geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej powinna bowiem zawierać dane umożliwiające wprowadzenie zmian na mapę zasadniczą, do ewidencji gruntów i budynków i do ewidencji sieci uzbrojenia terenu. Mapa inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej jest dowodem z dokumentu a zatem dowodem o szczególnej mocy dowodowej. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 76 par. 1 stanowi, ze dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Moc dowodowa dokumentu urzędowego ma szczególne znaczenie w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym, w którym prowadzący postępowanie jest obowiązany respektować dokumenty wystawione przez inne, kompetentne organy administracji publicznej, chyba że zostanie skutecznie przeprowadzony dowód przeciwko treści dokumentu stosownie do zapisu art. 76 par. 3 kpa. Skarżący dla podważenia wiarygodności dowodu z treści mapy inwentaryzacji powykonawczej musiałby dysponować inną dokumentacją geodezyjno – kartograficzną o treści odmiennej niż wykazana mapą z dnia 15 maja 2005r. Powiązanie przez organ treści mapy inwentaryzacji powykonawczej budynku rzeźni, niewykazującej istnienia w dacie 15 maja 2005r. spornej dobudówki z faktem nielegitymowania się inwestora koniecznym pozwoleniem na budowę spornego obiektu budowlanego, uzasadniał zastosowanie w sprawie procedury legalizacyjnej przewidzianej art. 48 Prawa budowlanego. Skoro zostało w sprawie w sposób nie podważony przez skarżącego wykazane, że sporna dobudówka do rzeźni nie istniała na gruncie w dacie 15 maja 2005r., to nie mogła zostać wyremontowana jak wywodzi skarżący w skardze, ale musiała być wzniesiona od podstaw po tej dacie. Skierowanie decyzji jedynie w stosunku do S. S. mimo iż współwłaścicielami terenu inwestycji są oboje skarżący - małżonkowie S. S. i M. S., pozostaje w zgodzie z wynikającym z okoliczności sprawy traktowaniem jedynie S. S. jako inwestora, o czym świadczy fakt, że pozwolenia na użytkowanie budynku rzeźni, dla której sporny obiekt jest dobudówką, udzielono wyłącznie S. S. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może być zaś wedle wyboru organu skierowany do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego (art. 52 ustawy Prawo budowlane) Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa materialnego a w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji naruszenia procedury administracyjnej. Wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione w sposób należyty a materiał dowodowy został rzetelnie rozpatrzony i właściwie oceniony. Z tych przyczyn skargę oddalono (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).