II SA/Bk 341/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2022 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu rolniczej choroby zawodowej p o s t a n a w i a odrzucić skargę , L. K. wywiódł do sądu administracyjnego skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: "Prezes KRUS") z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] odmawiającą mu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu rolniczej choroby zawodowej powstałej dnia [...] marca 2012 r. Wniósł o jej unieważnienie na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 r., poz. 329.; dalej: "p.p.s.a.") wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi, poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Analiza przeprowadzona przez sąd doprowadziła do wniosku, że skarga wniesiona przez skarżącego nie należy do właściwości sądu administracyjnego i z tego względu podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowiącego, że sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa, w ten sposób, że sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1–7 p.p.s.a., a więc rozpatruje skargi na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). Sąd administracyjny jest ponadto właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.), a także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (a także bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych ustawowo) oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi wywiedzionej do sądu przez skarżącego, należy bezspornie stwierdzić, że nie mieści się on w żadnej z wymienionych wyżej kategorii podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Treść żądania skarżącego wskazuje, że skarga dotyczy decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] odmawiającej mu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu rolniczej choroby zawodowej powstałej dnia [...] marca 2012 r. Decyzja ta została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. 2021, poz. 266), której art. 36 ust. 1 pkt 3 stanowi, że Prezes KRUS wydaje decyzje w sprawach ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia i ich indywidualnego wymiaru, zaś wedle ust. 3 tego przepisu, od ww. decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 4778 § 2 pkt 3 K.p.c. do właściwości sądów rejonowych należą m.in. sprawy o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy rolniczej, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Przepisy powyższe sytuują postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych poza postępowaniem administracyjnym, co oznacza, że jest to postępowanie odrębne, poddane właściwości sądów powszechnych. Co więcej, jak wynika z akt sprawy, skarżący skorzystał z prawa do wniesienia odwołania od ww. decyzji do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B., który odwołanie to oddalił wyrokiem z dnia [...] listopada 2021 r. sygn. akt [...]. Reasumując stwierdzić należy, że sprawa dotycząca odszkodowania z tytułu rolniczej choroby zawodowej, nie podlega właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Podkreślić przy tym wypada, że skarżący nie kwestionuje decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] o stwierdzeniu u niego choroby zawodowej, która to decyzja została wydana w sprawie administracyjnej, podlegającej (w przypadku wniesienia odwołania) właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego, sąd orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.