II SA/Bk 342/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania budowy budynku mieszkalnego i studni kopanej p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS skarżący został uznany za [...] niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym i z tego powodu zmuszony do ograniczenia produkcji rolnej do najmniej pracochłonnych czynności, co oznaczało spadek dochodów. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 465,14 zł miesięcznie oraz dochód z tytułu sprzedaży płodów rolnych – wnioskodawca jednorazowo (w [...] 2012 r.) sprzedał zboże za 1.600 zł. Dodatkowo w skarżący uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 1.200 zł oraz czynsz dzierżawny – 1.000 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. (wymagający remontu). Gospodarstwo rolne jest położone na bardzo słabych glebach, część gruntów jest odległa o [...] kilometrów od domu skarżącego. Posiadane maszyny rolnicze są przestarzałe, wymagają ciągłych napraw. Budynki gospodarcze są stare i niefunkcjonalne, co utrudnia rozwój hodowli zwierząt. E. S. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Przeciwko wnioskodawcy toczy się [...] postępowań egzekucyjnych, łączne zadłużenie z tego tytułu przekracza 14.000 zł (k. 17 - 18). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 06 czerwca 2013 r. (k. 19) E. S. oświadczył, że posiada [...] sztuk bydła, w tym [...] krowy oraz ciągniki rolnicze, przyczepę rolniczą i inne maszyny niezbędne do prowadzenia produkcji rolnej. W okresie od marca do maja 2013 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy to około 600 zł – żywność, 130 zł – energia elektryczna, 36 zł - wywóz nieczystości, 30 zł - woda. Dodatkowo E. S. opłacił koszty sądowe w czterech sprawach zawisłych w Sądzie Rejonowym w Z. na łączną kwotę 1.080,36 zł . W roku bieżącym wnioskodawca nie płacił podatków. Skarżący otrzymał dopłatę do prowadzonej produkcji rolnej w wysokości 2.335,43 zł ([...] br.). Umowa dzierżawy nieruchomości za która wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny jest umową ustną – k. 21 - 22. Do akt sprawy E. S. dołączył: wezwanie z dnia [...] maja 2013 r. dotyczące dokonywania potrąceń z renty lub emerytury (k. 28); wezwanie z dnia [...] stycznia 2013 r. dotyczące pokrycia nieuiszczonych kosztów postępowania sądowego (k. 30); wezwanie z dnia [...] października 2012 r. dotyczące pokrycia nieuiszczonych kosztów postępowania sądowego i grzywny (k. 27); zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z dnia [...] czerwca 2013 r. (k. 26); wezwanie z dnia [...] grudnia 2012 r. dot. pokrycia nieuiszczonych kosztów postępowania sądowego (k. 29); wezwanie z dnia [...] stycznia 2013 r. dot. pokrycia nieuiszczonych kosztów postępowania sądowego (k. 30); fakturę potwierdzające zakup oleju napędowego w [...] br. (k. 31); wezwanie do zapłaty z dnia [...] maja 2013 r. wystawione przez [...] Obrót S.A. (k. 24); decyzję KRUS z dnia [...] maja 2013 r. dot. przyznania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy (k. 23); decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. dot. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (k. 25). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawcy pozostaje renta w wysokości 465,14 zł (k. 23) oraz nieregularny dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. W okresie od marca do maja br. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych, ostatni wykazany dochód osiągnięty z tego tytułu to 1.600 zł – sprzedaż zboża w [...] 2012 r. E. S. uzyskał również zwrot podatku akcyzowego w kwocie 1.200 zł, czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz w [...] br. wnioskodawca otrzymał dopłaty do prowadzonej produkcji rolnej w kwocie 2.335,43 zł (k. 18 i k. 25). Wykazane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 790 zł. Dodatkowo skarżący uiścił koszty sądowe w czterech sprawach cywilnych na łączną kwotę 1.080,36 zł (k. 21) oraz w [...] br. wydał 792 zł na zakup oleju napędowego (k. 31). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m², [...] sztuk bydła oraz maszyny rolnicze. Zadłużenie komornicze E. S. zgodnie z dołączonymi dokumentami wynosi około 6.430 zł (k. 26 - 30), w tym 4.437,14 zł wykazane w dokumentach z 2013 r. (k. 26, k. 28 i k. 30). Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przyczyniła się okoliczność, iż E. S. dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Ponadto w sprawie niniejszej należało mieć na uwadze również to, iż treść złożonego przez E. S. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy wskazać na brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, poza rentą w wysokości 465,14 zł. E. S. oświadczył bowiem, iż w praktyce nie osiąga dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego. W okresie od marca do maja br. skarżący nie sprzedawał żadnych płodów rolnych, a ostatni wykazany dochód osiągnięty z tego tytułu to 1.600 zł – sprzedaż zboża w [...]2012 r. Pozostałe wykazane dochody tj. czynsz dzierżawny, zwrot podatku akcyzowego czy dopłaty unijne mają charakter jednorazowy. Deklarowane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 790 zł. Dodatkowo w skarżący uiścił koszty sądowe na łączną kwotę 1.080,36 zł oraz w [...] br. wydał 792 zł na zakup oleju napędowego. W konkluzji należało, zatem stwierdzić, że wykazane wydatki wnioskodawcy przekraczają osiągany przez niego dochód miesięczny. E. S. nie wykazał natomiast skąd uzyskuje środki finansowe na ich pokrycie. Tu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie posiada również zgromadzonych oszczędności, z których mógłby pokryć wykazane wydatki. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.