II SA/Bk 347/04

WyrokWSA w Białymstoku2004-08-12

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej prawidłowo odmówił przyznania zasiłku okresowego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, mimo trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo wyliczyły dochód rodziny skarżącej, który przekroczył ustawowe kryterium dochodowe. Brak było podstaw do przyznania zasiłku okresowego zwykłego ani specjalnego, ponieważ sytuacja skarżącej nie była na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać odstępstwo od kryterium dochodowego, a rodzina posiadała stały dochód i możliwość uzyskiwania produktów rolnych z własnego gospodarstwa.
Stan faktyczny
Skarżąca J.A. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego o 49,81 zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca podniosła, że niemożliwe jest przekazanie gospodarstwa rolnego i podkreśliła trudną sytuację rodzinną i finansową. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Lawda, po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi J.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego o d d a l a s k a r g ę. Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., powołując się na art. 31 ust. 1-4 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy z 29.11.1990 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414) odmówił przyznania skarżącej J.A. zasiłku okresowego, o który wystąpiła w dniu [...] marca 2004 r. Odmowę organ uzasadnił przekroczeniem przez rodzinę skarżącej kryterium dochodowego o 49,81 zł miesięcznie. Jednocześnie organ nie znalazł podstaw do przyznania stronie zasiłku okresowego specjalnego, niezależnego od kryterium dochodowego, wskazując, iż uporządkowanie sprawy z gospodarstwem rolnym umożliwiłoby uzyskanie przez stronę 100% świadczenia rentowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania J.A. od opisanej wyżej decyzji pierwszoinstancyjnej, decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. orzekło o jej utrzymaniu w mocy. Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji co do wysokości dochodu rodziny skarżącej wynoszącego 1349,81 zł i faktu przekroczenia kryterium dochodowego wynoszącego 1300 zł i zgodziło się z oceną organu I instancji co do braku podstaw do przyznania stronie zasiłku okresowego zwykłego i specjalnego zasiłku okresowego. W skardze wywiedzionej na tę decyzję do Sądu administracyjnego J.A. podniosła, iż niemożliwe jest w chwili obecnej przekazanie gospodarstwa rolnego oraz podkreśliła trudną sytuację rodzinną i finansową uzasadniającą, jej zdaniem, przyznanie zasiłku okresowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przede wszystkim nie nasuwa zastrzeżeń zakwestionowany dopiero w skardze sposób wyliczenia dochodu rodziny skarżącej. Na dochód ten złożyła się kwota zasiłku rodzinnego pobieranego na uczącego się syna oraz kwota renty skarżącej i emerytury jej małżonka po potrąceniu miesięcznego obciążenia podatkiem dochodowym i składki na ubezpieczenie zdrowotne, tak jak stanowił przepis art. 2 "a" ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414), obowiązującej w dacie orzekania przez organy administracji. Do sumy wyżej wymienionych kwot dodano też dochód z gospodarstwa rolnego skarżącej, który obliczono w sposób wskazany w art. 2 "a" ust. 2 cytowanej wcześniej ustawy. Na użytek ustawy w dacie orzekania w niniejszej sprawie przyjmowało się, że z 1 ha przeliczeniowego gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 210,00 zł, co w przeliczeniu na powierzchnię gospodarstwa rolnego skarżącej dawało kwotę 163,80 zł miesięcznie (0,78 ha x 210,00 zł). Łączny dochód rodziny skarżącej wyniósł 1349,81 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe dla czteroosobowej rodziny o kwotę 49,81 zł. Przekroczenie zaś kryterium dochodowego nie pozwalało na przyznanie zasiłku okresowego zwykłego, o jakim była mowa w art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. Tenże bowiem mógł być przyznany tylko w sytuacji, gdy dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód rodziny, nie przekraczał kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy. Organ pomocy społecznej, po stwierdzeniu faktu przekroczenia kryterium dochodowego z urzędu rozważył, czy zachodzi w sprawie szczególny przypadek, uzasadniający przyznanie skarżącej bezzwrotnego specjalnego zasiłku okresowego, przewidzianego art. 31 "a" ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. Uznanie braku podstaw do jego przyznania nie nasuwa zastrzeżeń, gdyż nie wydaje się dowolne. Szczególne przypadki muszą być wyraziste, jaskrawo odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnieniu kryterium dochodowego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.11.1998 r. sygn. I SA 1138/98). Rodzina skarżącej nie jest pozbawiona stałego dochodu, a nadto ma możliwość z racji posiadanego gospodarstwa rolnego, uzyskiwania we własnym zakresie części produktów żywnościowych. Miesięczne stałe wydatki rodziny skarżącej wynoszą, w świetle ustaleń organu nie zakwestionowanych w tej części, kwotę 406,00 zł. Wydatków na leki skarżąca nie wykazała (nie przedstawiła żadnych rachunków z apteki, na podstawie których można ustalić wysokość ponoszonych na ten cel kosztów).Przy opisanych wyżej faktach, stwierdzenie organu, iż sytuacja skarżącej na tle sytuacji innych osób ubiegających się o pomoc społeczną, wypada korzystniej, nie jest dowolne. Powyższe nie daje podstaw do zakwestionowania oceny organu. Sąd nie znalazł też podstaw do podważenia prawidłowości zakwalifikowania przez organ wniosku skarżącej o przyznanie pomocy. Wprawdzie w samym wniosku skarżąca rzeczywiście nie sprecyzowała jakiego rodzaju pomocy się domaga, ale w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego w rubryce "potrzeby i oczekiwania zgłoszone podczas wywiadu" znalazł się zapis "zwracam się z prośbą o pomoc finansową okresową". Powyższe w połączeniu z tym, że pisemny wniosek skarżącej dotyczył ogólnie udzielenia wsparcia finansowego w nawiązaniu do opisanej sytuacji rodziny, a nie do potrzeby pokrycia konkretnego jednego wydatku, nie pozwala dopatrzyć się we wniosku żądania przyznania zasiłku celowego. Nic zresztą nie stoi na przeszkodzie, by z prośbą o wsparcie jednorazowe skarżąca wystąpiła w przyszłości. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę jako bezzasadną oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło