II SA/Bk 347/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Prezydenta Miasta Suwałki z 13 marca 2026 r. nr K.5410.12.11.3.816011.2026.MA w przedmiocie kary pieniężnej p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu 18 maja 2026 r. skarżący D. S. wniósł do sądu administracyjnego skargę z 17 kwietnia 2026 r. "na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 13.03.2026 r. nr K.5410.12.11.3.816011MA, K.5410.12.10.3.816010.2026MA, K.5410.12.11.3.816011.2026MA". Skarżący zaznaczył, że skarżone decyzje dotyczyły nałożonych na niego kar pieniężnych za niezarejestrowanie pojazdów w terminie oraz kary pieniężnej za niezgłoszenie zbycia pojazdu w terminie. Skarżący w uzasadnieniu skargi zaznaczył, że uchybienie terminu o zaledwie 13 i 19 dni nie wynikało z lekceważenia obowiązków ustawowych, lecz ze splotu okoliczności obiektywnych, gdyż był zmuszony do nagłego wyjazdu za granicę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach wskazało, że skarga dotyczy postanowień tego organu z 4 marca 2026 r. nr KO.520/26/26, KO.520/25/26 i KO.520/24/26 wydanych w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pism Prezydenta Miasta Suwałk zawiadamiających o wszczęciu postępowań. SKO wskazało, że skarżący był prawidłowo pouczony o możliwości wniesienia skargi do WSA od dnia doręczenia postanowień, jednakże terminu tego nie dochował. SKO wniosło o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 18 maja 2026 r. rozdzielono skargi na postanowienia: KO.520/26/26, KO.520/25/26 i KO.520/24/26 i zarządzono o prowadzeniu ich w odrębnych aktach sądowych. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 29 marca 2026 r. uznano, że organem administracji w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta Suwałk, a skarga jest na decyzję z dnia 13 marca 2026 r. Przedmiotowa sprawa została zatem zarejestrowana jako skarga na decyzję Prezydenta Miasta Suwałk z 13 marca 2026 r. nr K.5410.12.8.3.816011.2026.MA o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku rejestracji pojazdu marki [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 146 ze zm.; dalej jako: P.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w przywołanym wyżej art. 52 § 2 P.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego "każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji". Zdaniem sądu z treści skargi wynika, że skarżący przedmiotem zaskarżenia uczynił decyzję organu pierwszej instancji – Prezydenta Miasta Suwałk z 13 marca 2026 r. o nałożeniu na niego kary pieniężnej (skarżący w skardze wprost wskazał datę i numer decyzji oraz w jakim przedmiocie ona zapadła). W dniu 13 marca 2026 r. SKO nie wydało żadnej decyzji. W przedmiotowej sprawie SKO wydało jedynie w dniu 4 marca 2026 r. postanowienie o niedopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżącego na zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Zdaniem sądu SKO pismo zatytułowane "skarga" powinno potraktować zgodnie z intencją skarżącego – jako odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji o nałożeniu kary pieniężnej złożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Decyzja z 13 marca 2026 r. wydana przez Prezydenta Miasta Suwałk jest aktem wydanym przez organ pierwszej instancji, na który - zgodnie z zawartym w nim pouczeniem - przysługiwało odwołanie do organu drugiej instancji, czyli Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach. Skarga do sądu administracyjnego będzie przysługiwała skarżącemu dopiero od rozstrzygnięcia SKO, wydanego na skutek wniesionego przez niego odwołania. W świetle powyższego należy stwierdzić, że wniesiona skarga była przedwczesna i niedopuszczalna. Podlegała odrzuceniu, gdyż zaskarżeniu do sądu administracyjnego mogła podlegać tylko decyzja organu drugiej instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. O powyższym sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu sąd orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.