II SA/Bk 350/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-08-27

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy i czy jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, ponieważ sprawa dotyczy świadczenia z pomocy społecznej. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, która nie pozwala mu na samodzielne poniesienie kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, sąd przyznał prawo pomocy w tym zakresie na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
R. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący podniósł, że jest osobą schorowaną, samotnie mieszkającą, z niskim dochodem (renta, zasiłek pielęgnacyjny, dodatek mieszkaniowy), który nie wystarcza na bieżące utrzymanie i generuje zadłużenie bankowe. Posiada jedynie spółdzielcze lokatorskie mieszkanie. Do akt dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
1. odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. R. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienia adwokata (k. 40). Skarżący podniósł, iż jest osobą schorowaną i mieszkającą samotnie. Jedyny jego dochód stanowi renta w wysokości 465,56 zł wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 153 zł, a także przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie 95,22 zł. Wnioskodawca podkreślił, iż pieniędzy nie starcza mu nawet bieżące utrzymanie siebie, w związku z powyższym od 2007 roku ma zadłużenie w banku. Skarżący posiada jedynie spółdzielcze lokatorskie mieszkanie w S. o powierzchni [...] m2. Poza tym wnioskodawca nie ma żadnego innego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 40-41). Do akt sprawy skarżący dołączył kserokopie: rachunków i faktur dokumentujących wysokość części ponoszonych wydatków oraz uzyskiwanego dochodu, a także stanu zadłużenia w banku (k. 5-9, 26-30). Na wstępie należy odnieść się do wniosku R. B. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez R. B. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna R. B. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż skarżący jest osobą schorowaną i mieszkającą samotnie w spółdzielczym lokatorskim mieszkaniu położonym w S. Comiesięczny dochód w łącznej kwocie 713,78 zł wystarcza mu jedynie na bieżące wydatki związane z utrzymaniem siebie. Wnioskodawca poza w/w mieszkaniem, nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Sytuacja materialna wnioskodawcy w połączeniu z zakresem złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że ustanowienie przez R. B. we własnym zakresie adwokata, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło