II SA/Bk 350/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 22 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. B. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2009 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu R. B. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wobec wniesienia przez R. B. sprzeciwu od tego postanowienia wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej cytowanej: p.p.s.a. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k.40) skarżący podniósł, iż jest osobą schorowaną i mieszkającą samotnie. Jedyny jego dochód stanowi renta w wysokości 465,56 zł wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 153 zł, a także przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie 95,22 zł. Wnioskodawca podkreślił, iż pieniędzy nie starcza mu nawet bieżące utrzymanie siebie, w związku z powyższym od 2007 roku ma zadłużenie w banku. Skarżący posiada jedynie spółdzielcze lokatorskie mieszkanie w S. o powierzchni 35,60 m2. Poza tym wnioskodawca nie ma żadnego innego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 40-41). Do akt sprawy skarżący dołączył kserokopie: rachunków i faktur dokumentujących wysokość części ponoszonych wydatków oraz uzyskiwanego dochodu, a także stanu zadłużenia w banku (k. 5-9, 26-30). Na wstępie należy odnieść się do wniosku R. B. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., bezprzedmiotowe byłoby udzielenie takiego zwolnienia przez Sąd i w tej sytuacji odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez R. B. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna R. B. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż skarżący jest osobą schorowaną i mieszkającą samotnie w spółdzielczym lokatorskim mieszkaniu położonym w S. Comiesięczny dochód w łącznej kwocie 713,78 zł wystarcza mu jedynie na bieżące wydatki związane z utrzymaniem siebie. Wnioskodawca poza w/w mieszkaniem, nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Sytuacja materialna wnioskodawcy w połączeniu z zakresem złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że ustanowienie przez R. B. we własnym zakresie adwokata, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.