II SA/Bk 350/13
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-08-08
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska - Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa strony, uwzględniająca dochód z renty chorobowej, ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego oraz potencjalnie dochód matki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym po wydaniu wyroku oddalającego skargę i przed terminem do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został uwzględniony, ponieważ łączny dochód skarżącego, uwzględniający rentę chorobową i ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego, nie pozwalał na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Nawet przy wliczeniu dochodu matki, suma dochodów była niewystarczająca do zaspokojenia podstawowych potrzeb dwóch osób, w tym osoby całkowicie niezdolnej do pracy i osoby starszej, co uzasadniało przyznanie pomocy prawnej w celu umożliwienia wniesienia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
W. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując na niskie dochody z renty chorobowej (348 zł) i brak innych dochodów poza gospodarstwem rolnym. Posiada dom i 15 ha nieruchomości rolnej. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie z matką, która otrzymuje emeryturę w wysokości 1.900 zł. Sąd rozpatrywał wniosek po wydaniu wyroku oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie zasiłku stałego, przed terminem do wniesienia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bk 350/13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 08 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.), po rozpoznaniu w dniu 08 sierpnia 2013 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata
II SA/Bk 350/13
U Z A S A D N I E N I E
W. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest renta chorobowa w wysokości 348 zł i "żadnych dochodów poza gospodarstwem nie posiada". Jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie i nie stać go na adwokata. Wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 1.900 zł (emerytura). Posiada dom mieszkalny o powierzchni 80 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni 15 ha. Innych składników majątkowych nie posiada.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek podlegał uwzględnieniu.
Przedmiotowa sprawa dotyczy świadczeń z pomocy społecznej (zasiłku stałego), a zatem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Oznacza to, że nie jest zobowiązany ponosić jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie.
Ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu. W tym zakresie wniosek poddany został ocenie. Wskazane w nim okoliczności uprawniają do stwierdzenia, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia twierdzenie, iż nie jest on w stanie pokryć kosztów ustanowienia pełnomocnika we własnym zakresie.
Dochody skarżącego obejmują przede wszystkim rentę rolniczą w wysokości 348 zł miesięcznie. Zdaniem sądu do dochodów skarżącego należy wliczyć także dochód z gospodarstwa rolnego. Ryczałtowy sposób wyliczenia tego dochodu wskazuje art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 182), zwanej dalej u.p.s. w związku z § 1 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823). Zgodnie ze wskazanymi przepisami ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego ustala się jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa z uwzględnieniem ha przeliczeniowych i kwoty dochodu ustalanej dla 1 ha przeliczeniowego niezależnie od faktycznie osiąganych dochodów (vide wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r., I OSK 1154/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). W przypadku skarżącego wynosi on 369,88 zł, co stanowi iloraz liczby ha przeliczeniowych posiadanego gospodarstwa rolnego oraz kwoty 250 zł (§ 1 pkt 2 "d" rozporządzenia z dnia 17 lipca 2012 r.). W sumie zatem, biorąc pod uwagę otrzymywaną rentę rolniczą i dochód ryczałtowy z gospodarstwa rolnego, dochód skarżącego wynosi miesięcznie 718, 78 zł (vide uzasadnienie wyroku w sprawie niniejszej z dnia 30 lipca 2013 r., k. 26).
Biorąc pod uwagę konieczność utrzymania się przez skarżącego, zapewnienia zaspokojenia codziennych potrzeb, w tym zakupu lekarstw i spłaty zadłużenia zaciągniętego z tytułu wykonania zasiewów (k. 2 verte akt sądowych), zdaniem sądu powyższa kwota nie pozwala uznać, że jest on w stanie ponieść we własnym zakresie koszty ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania go w sądowym postępowaniu międzyinstancyjnym. Sprawa bowiem została zakończona przez tutejszym sądem wyrokiem oddalającym skargę i biegnie termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Tym samym uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie takiego pełnomocnika (adwokata, jak wskazał w formularzu PPF).
Na marginesie wskazać należy, że skarżący w formularzu PPF wskazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką urodzoną w 1926 r. otrzymującą miesięcznie emeryturę w wysokości 1.900 zł. Natomiast z wywiadu środowiskowego sporządzonego w postępowaniu administracyjnym (k. 20 akt administracyjnych) wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Niezależnie od tych rozbieżności wskazać należy, że nawet wliczając dochód matki do dochodu osiąganego przez skarżącego – uzyskana kwota około 2.600 zł jest dochodem koniecznym do utrzymania się dwóch osób: całkowicie niezdolnej do pracy (skarżący) oraz osoby w wieku 87 lat (jego matki). Mając na uwadze ich potrzeby (żywność, opłaty eksploatacyjne, lekarstwa, dojazdy do lekarzy itp.) nie można przyjąć, że skarżący jest w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu prowadzonego gospodarstwa domowego pokryć koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Reasumując stwierdzić należy, że przyznanie skarżącemu w sprawie niniejszej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata znajdowało swoje uzasadnienie. Dlatego też wniosek uwzględniono.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło