II SA/Bk 351/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-08-27
Skład orzekający: Referendarz sądowy Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej zasiłku celowego korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, co oznacza, że nie musi uiszczać opłat sądowych z mocy ustawy. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlegał odmowie, gdyż nie było potrzeby jego przyznawania. Jednocześnie, sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
R. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na swoją trudną sytuację materialną (niska renta, dodatek mieszkaniowy, zadłużenie bankowe, brak majątku poza mieszkaniem). Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie zasiłku celowego. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
R. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienia adwokata (k. 48). Skarżący podniósł, iż jest osobą schorowaną i mieszkającą samotnie. Jedyny jego dochód stanowi renta w wysokości 465,56 zł wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 153 zł, a także przyznany mu dodatek mieszkaniowy w kwocie 95,22 zł. Wnioskodawca podkreślił, iż pieniędzy nie starcza mu nawet bieżące utrzymanie siebie, w związku z powyższym od 2007 roku ma zadłużenie w banku. Skarżący posiada jedynie spółdzielcze lokatorskie mieszkanie w S. o powierzchni [...] m2.. Poza tym nie ma żadnego innego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 48-49).
Do akt sprawy skarżący dołączył kserokopie: rachunków i faktur dokumentujących wysokość części ponoszonych wydatków oraz uzyskiwanego dochodu, a także stanu zadłużenia w banku (k. 6-10, 24-28).
Na wstępie należy odnieść się do wniosku R. B. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy
i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie.
W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak
w sentencji.
Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez R. B. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie
i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna R. B. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż skarżący jest osobą schorowaną i mieszkającą samotnie w spółdzielczym lokatorskim mieszkaniu położonym w S. Comiesięczny dochód w łącznej kwocie 713,78 zł wystarcza mu jedynie na bieżące wydatki związane z utrzymaniem siebie. Wnioskodawca poza w/w mieszkaniem, nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Sytuacja materialna wnioskodawcy w połączeniu z zakresem złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że ustanowienie przez R. B. we własnym zakresie adwokata, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło