II SA/Bk 352/09
WyrokWSA w Białymstoku2009-08-06
Skład orzekający: Ireneusz Henryk Darmochwał, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje osobie, która w tym okresie korzystała z zasiłku macierzyńskiego?Ratio decidendi
Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie przysługuje, jeżeli osoba ubiegająca się o ten dodatek w okresie urlopu wychowawczego korzystała z zasiłku macierzyńskiego. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania świadczenia, ponieważ skarżąca w okresie urlopu wychowawczego pobierała zasiłek macierzyński, co zgodnie z art. 10 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza przyznanie tego dodatku.Stan faktyczny
Skarżąca J.R. wnioskowała o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego za lipiec i sierpień 2007 r. Organy administracyjne odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca w tym okresie pobierała zasiłek macierzyński, co zgodnie z przepisami wyklucza przyznanie dodatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję odmowną. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego - oddala skargę.-
Przedmiotem skargi złożonej przez Panią J.R. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] marca 2009r. (Nr [...]), dotycząca odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w związku z opieką nad dzieckiem niepełnosprawnym za miesiące lipiec i sierpień 2007 roku.
Sprawa ta była już wielokrotnie rozpoznawania przez organy administracyjne, a swój początek bierze od wniosku z [...] grudnia 2007 r., w którym J.R. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. o przyznanie jej świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dzieci – N., M. i E. oraz dodatków do tego świadczenia z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, wnioskowanego na N., dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, wnioskowanego na E. oraz dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, wnioskowanego na M.R.
Decyzją z [...] stycznia 2008 r., wydaną przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., odmówiono wnioskodawczyni prawa do świadczeń rodzinnych. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w B. z [...] lutego 2008 r., która z kolei została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2008 r. (sygn. akt II SA/Bk 290/08). W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że przed wydaniem rozstrzygnięcia w tej sprawie należało dokładnie ustalić żądanie strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania.
Prowadząc ponownie postępowanie w tej sprawie organ pierwszej instancji dwukrotnie wydawał decyzje (z [...] września 2008 r. i z [...] stycznia 2009 r.), w których odmawiał J.R. przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego wnioskowanego na dzieci: N. i E. na okres od 1 grudnia 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008r., dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, wnioskowanego na N., dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, wnioskowanego na E. na okres od 1 grudnia 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r., dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, wnioskowanego na M. na okres od 1 grudnia 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r., a to wszystko z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe. Decyzje te były jednak uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odpowiednio decyzjami z [...] listopada 2008 r. i z [...] lutego 2009 r. W ostatniej z wymienionych decyzji organ odwoławczy wskazał, że Pani J.R. wystosowała do MOPS w Ł. pismo zawierające wniosek o wypłacenie jej dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie lipiec-sierpień 2007 r. oraz dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka na powyższy okres, wraz z ustawowymi odsetkami do dnia zapłaty. Natomiast organ pierwszej instancji błędnie ponownie rozstrzygnął o świadczeniach, o które de facto wnioskująca nie występowała.
Rozpoznając po raz kolejny tę sprawę organ pierwszej instancji decyzją wydaną [...] lutego 2009 r. (Nr [...]) przyznał J.R. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego M.R., w kwocie 80 zł miesięcznie, w okresie od 1 lipca 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. Odrębną zaś decyzją z [...] lutego 2009 r. (Nr [...]) organ odmówił wnioskodawczyni przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w związku z opieką nad dzieckiem niepełnosprawnym – M.R., za miesiąc lipiec i sierpień 2007 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że z treści pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2007 r. wynika, iż J.R. w podanym wyżej okresie przebywała na zasiłku macierzyńskim w trakcie trwania urlopu wychowawczego. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 10 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie przysługuje, gdy osoba korzysta z zasiłku macierzyńskiego.
Powyższą decyzję odmowną wnioskodawczyni zaskarżyła do SKO w B., jednak decyzją z [...] marca 2009r. (Nr [...]) organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium, przywołując treść art. 8 i art. 10 ust. 1, ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazało, iż w trakcie urlopu wychowawczego na syna M. i pobierania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, Pani J.R. urodziła kolejne dziecko i z tego tytułu Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w B. dokonał wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres od 30 kwietnia 2007 r. do 2 września 2007 r. W konsekwencji w miesiącach lipiec i sierpień 2007 r., czyli w miesiącach, za które odwołująca żąda przyznania prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, dodatek ten nie przysługuje.
Na powyższą decyzję SKO w B. Pani J.R. złożyła do tut. Sądu skargę, w której wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżąca podniosła, że wydany wcześniej w tej sprawie wyrok tut. Sądu, a także przywołane w skardze decyzje są dowodem na to, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
W odpowiedzi na skargę SKO w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności Sąd pragnie zauważyć, że wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja uwzględnia zalecenia zawarte w wydanym poprzednio w tej sprawie wyroku tut. Sądu z 29 maja 2008 r., II SA/Bk 290/08. W wyroku tym Sąd wskazał, że organy pozbawiając stronę prawa do czynnego udziału w postępowaniu, czym naruszyły przepis art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie ustaliły jednoznacznej treści żądania J.R. (s. 5 uzasadnienia wyroku). Wbrew przekonaniu Skarżącej, wyrok tego Sądu nie zobowiązał organów do wypłaty na jej rzecz należnych dodatków do zasiłku rodzinnego. Powodem wyeliminowania z obrotu prawnego poprzedniej decyzji wydanej przez SKO w B., było naruszenie przez organy przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nie ustalenie precyzyjnego żądania wnioskodawczyni. Jednocześnie, organy zostały zobowiązane w tym orzeczeniu do ustalenia dokładnego żądania strony, które to żądanie wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania.
Mimo, iż organ pierwszej instancji rozpoznając ponownie tę sprawę początkowo nie uwzględnił powyższych zaleceń Sądu, to jednak na skutek decyzji SKO w B., ostatecznie poczynił ustalenia dotyczące zakresu żądania, z jakim zwróciła się do niego wnioskodawczyni. W tej kwestii Pani J.R. w pismach z 26 sierpnia 2008 r. (data wpływu do MOPS w Ł.) i z 24 stycznia 2009 r. sprecyzowała swoje żądanie wskazując, że wnosi o wypłacenie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za miesiąc lipiec i sierpień 2007 r. oraz o wypłacenie dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka za lipiec i sierpień 2007 r. – wraz z ustawowymi odsetkami do dnia zapłaty. Tak sprecyzowane żądanie wyznaczyło granice rozpatrzenia sprawy przez organ, czego efektem było wydanie przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. dwóch decyzji. W decyzji z [...] lutego 2009 r. przyznano Pani J.R. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w okresie lipiec-sierpień 2007 r. Rozstrzygnięcia tego strona nie skarżyła. Natomiast w decyzji z [...] lutego 2009 r. odmówiono stronie świadczenia w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za miesiąc lipiec i sierpień 2007 r. Decyzja z [...] lutego 2009 r., utrzymana w mocy rozstrzygnięciem SKO w B. z [...] marca 2009 r. jest przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez tut. Sąd w niniejszej sprawie.
Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego. Jednakże, stosownie do art. 10 ust. 5 pkt 5 tej ustawy, dodatek nie przysługuje, jeżeli w okresie urlopu wychowawczego osoba ubiegająca się o taki dodatek korzysta z zasiłku macierzyńskiego.
Przeprowadzone przez organy postępowanie wykazało, że Skarżąca nie była uprawniona do uzyskania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, albowiem w okresie urlopu wychowawczego korzystała z zasiłku macierzyńskiego. Powyższe potwierdza pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z [...] września 2007 r., w którym organ rentowy poinformował, iż dokonał wypłaty zasiłku macierzyńskiego Pani J.R. za okres 30 kwietnia 2007 r. do 2 września 2007 r., w trakcie trwania urlopu wychowawczego. Bez znaczenia jest podnoszona przez stronę okoliczność, że wypłata zasiłku macierzyńskiego nastąpiła dopiero 21 września 2007 r. Dotyczyła ona jednak okresu od 30 kwietnia 2007 r. do 2 września 2007 r. W konsekwencji, mając na uwadze treść art. 10 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organy prawidłowo odmówiły stronie przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za miesiąc lipiec i sierpień 2007 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za niezasadną i działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło