II SA/Bk 353/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. D. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na dokonaniu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. G. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i synem. Miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni stanowi 471,70 zł tj. 221,70 zł uzyskiwane przez skarżącą tytułem dopłat do gruntów rolnych oraz 250 zł otrzymywane przez córkę z tytułu zasądzonych alimentów. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m² (zamieszkane przez brata H. D.) oraz współwłasność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Posiadane mieszkanie wnioskodawczyni odziedziczyła w zamian za sprawowanie opieki nad chorym bratem H. D. (k.10-12). W odpowiedzi na pismo referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 26 czerwca 2009 r. i 20 lipca 2009 (k. 13, 36) G. D. wywiodła, iż miesięczne wydatki rodziny wynoszą łącznie 617,93 zł, w skład tej kwoty wchodzą opłaty za: podatki - 47,65 zł; KRUS - 97,66 zł; prąd – 127,55 zł; wodę, ścieki – 44,87 zł; węgiel i drewno – 150 zł; gaz z butli – 80 zł;. Miesięczny dochód rodziny stanowi 494,80 zł, w tym: 244,80 zł uzyskiwane przez skarżącą tytułem dopłat do gruntów rolnych oraz 250 zł otrzymywane przez córkę z tytułu zasądzonych alimentów. Skarżąca nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ jest ubezpieczona w KRUS. Aktualnie syn wnioskodawczyni do czerwca 2009 roku nie pracuje i pozostaje bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z pozyskanych za pracę środków finansowych syn wnioskodawczyni spłacał swoje zadłużenie za szkołę w wysokości 1.331,90 zł, zaległości w ZUS oraz kredyt bankowy. Córka wnioskodawczyni obecnie pracuje w Urzędzie Gminy (staż) i za uzyskane pieniądze spłaca czesne za szkołę. G. D. podkreśliła ponadto, iż w chwili obecnej ma zadłużenie w sumie na kwotę 1.232,72 zł, w tym: za wodę i ścieki w wysokości - 538,52 zł, podatek rolny - 184 zł, za energię elektryczną - 510,20 zł, natomiast za otrzymane dotacje do gruntów rolnych spłaciła zadłużenie z 2008 roku oraz część opłat za 2009 r. Obecnie natomiast nie prowadzi żadnej działalności rolniczej (dopłaty pozyskiwane są na tereny zielone, które są koszone). Wnioskodawczyni wskazała także, iż również mieszkanie, w którym przebywa brat aktualnie jest zadłużone na kwotę 1.453 zł. Skarżąca czasem korzysta z pomocy finansowej brata, który otrzymuje rentę w wysokości 540 zł (k. 15-18, 38). Na tej podstawie skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć całości kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata. Do wniosku G. D. dołączyła: wyciąg z rachunku bankowego (stan konta 0), kopie dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków i uzyskiwanego dochodu (k. 21, 24-33, 43-45, 48) oraz potwierdzających stan zadłużenia (k. 20,22-23,39-42). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie G. D. spełniła ustawowe przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci oraz opiekuje się bratem, które zamieszkuje oddzielnie. Źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny aktualnie pozostaje dochód w wysokości około 494,80 zł (dopłaty w wysokości 2.937,67 zł oraz alimenty córki w wysokości 250 zł). Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą około 617,93 zł. W związku z powyższym, iż aktualnie wydatki rodziny skarżącej przewyższają uzyskiwany dochód wnioskodawczyni posiada zadłużenie w sumie na kwotę 1.232,72 zł, w tym: za wodę i ścieki w wysokości - 538,52 zł, podatek rolny - 184 zł oraz za energię elektryczną - 510,20 zł (k. 16, 20, 22-23, 39-42). Majątek G. D. stanowi dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m² (zamieszkane przez brata H. D.) oraz współwłasność nieruchomości rolnej o powierzchni 3,8191 ha przeliczeniowego. Posiadane mieszkanie wnioskodawczyni odziedziczyła w zamian za sprawowanie opieki nad chorym bratem H. D. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny skarżącej, który kształtuje się na poziomie 494 zł, a także zestawienie stałych wydatków rodziny skarżącej, które (bez kosztów zakupu żywności) wynoszą około 617 zł miesięcznie oraz brak zgromadzonych oszczędności i zadłużenie za energię elektryczną, wodę, podatek rolny oraz mieszkanie brata pozwalają na stwierdzenie, iż G. D. w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.