II SA/Bk 354/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu A. O. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy. Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum handlowo – rekreacyjno – usługowego z zielenią urządzoną wraz z towarzyszącą infrastrukturą i parkingami w rejonie ul. D. i ul. M. w B. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: W dniu 15 października 2007 r. Stowarzyszenie F. Z. w B. wniosło o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum handlowo – rekreacyjno – usługowego z zielenią urządzoną wraz z towarzyszącą infrastrukturą i parkingami w rejonie ul. D. i ul. M. w B. W wyniku rozpoznania powyższego podania, Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] odmówił wznowienia opisanego na wstępie postępowania. Jako przyczynę swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa, nadto podanie o wznowienie zostało wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. złożyło Stowarzyszenie F. Z. w B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, nadto stwierdził, iż Stowarzyszenie F. Z. w B. nie posiadało statusu strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, zaś jako organizacja społeczna nie była dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie F. Z. w B. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło między innymi, iż od dnia 7 marca 2006 r. wielokrotnie pisemnie zwracało się o uznanie za stronę we wszystkich postępowaniach toczących się w Urzędzie Miejskim w B. Wydział Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej, a ponadto zarzuciło, iż wszelkie decyzje dotyczące przedmiotowej inwestycji, w tym i decyzja w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, jako wydane w sprzeczności z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska, są nieważne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych rozstrzygnięć. Na wstępie podnieść należy, iż z uwagi na wielość i różnorodność podniesionych w skardze zarzutów niezbędne jest ścisłe wskazanie, iż zaskarżona decyzja rozstrzyga w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Ważne jest zatem podkreślenie, iż przedmiot decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. wyznacza granice rozpoznania niniejszej skargi. Uszczegółowienie to jest konieczne, albowiem skarżące Stowarzyszenie podnosi zarzuty nie tylko wobec w/w decyzji, ale i wobec innych, zaskarżonych lub niezaskarżonych wcześniej do sądu administracyjnego rozstrzygnięć, czy innych zaistniałych w toku postępowania i poza nim okoliczności faktycznych, których Sąd nie mógł i nie objął swoją kognicją w sprawie niniejszej. Przechodząc zatem do kwestii, która mogła podlegać ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu stwierdzić należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. prawidłowo odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana w ramach postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w trybie art. 145 i nast. kpa, regulujących postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Postępowanie wznowieniowe nie może być natomiast wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Z tego względu wszelkie zarzuty skargi odnoszące się do oceny zasadności podjętej przez Prezydenta Miasta B. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum handlowo – rekreacyjno – usługowego z zielenią urządzoną wraz z towarzyszącą infrastrukturą i parkingami w rejonie ul. D. i ul. M. w B., pozostają poza sferą badania Sądu, jako wykraczające poza przedmiot rozpoznawanej sprawy. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy rozstrzygnięciem przewidzianym w art.149 kpa. Obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy wniosek został wniesiony przez osobę będącą stroną, czy został on złożony w ustawowym terminie oraz czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 lub 145 a kpa. Dopiero pozytywna weryfikacja wniosku pod względem w/w przesłanek może skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 kpa, a dalej przeprowadzeniem przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przypadku zaś nie spełnienia którejkolwiek z przyczyn formalnych, o których mowa wyżej, organ, na podstawie art. 149 § 3 kpa, zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Okoliczność taka zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zgodnie z brzmieniem art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W sytuacji złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy) bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 145 § 2 kpa). Wykazanie okoliczności świadczących o dotrzymaniu terminu spoczywa na stronie ubiegającej się o wznowienie postępowania. Organ natomiast zobowiązany jest z urzędu badać dochowanie terminu (tak: NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1164/95, niepubl.). Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólnej trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa) i stanowi podstawę stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 kpa (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 1996 r., s. 649). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż skarżące Stowarzyszenie złożyło wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem w/w terminu. Jak wynika, bowiem z akt administracyjnych decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum handlowo – rekreacyjno – usługowego z zielenią urządzoną wraz z towarzyszącą infrastrukturą i parkingami w rejonie ul. D. i ul. M. w B., została doręczona Stowarzyszeniu F. Z. w B. w dniu 16 marca 2006 r. Termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upłynął zatem z dniem 16 kwietnia 2006 r. Tymczasem podanie skarżącego Stowarzyszenie o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie zostało wniesione dopiero w dniu 15 października 2007 r. Przedstawione fakty w sposób bezsporny potwierdzają, iż skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 kpa. W tym stanie rzeczy wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania było zasadne. Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności radcy prawnego w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł.