II SA/Bk 36/09

WyrokWSA w Białymstoku2009-03-03

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności relacje rodzinne i status ubezpieczeniowy skarżącego, przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie strat po huraganie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dokonały nieprawidłowych ustaleń faktycznych, w tym błędnie zidentyfikowały osoby pobierające renty i ich relacje rodzinne, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. W związku z tym zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
G. G. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie strat w gospodarstwie rolnym po huraganie. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, argumentując, że skarżący nie jest rolnikiem objętym ubezpieczeniem społecznym rolników w pełnym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i błędną wykładnię prawa materialnego, twierdząc, że był objęty ubezpieczeniem.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. i stwierdzono, że decyzje te nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 03 marca 2009 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...].10.2008r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wnioskiem z dnia 10 października 2008 r. G. G. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o przyznanie mu zasiłku celowego w związku z huraganem w 2008 r. Decyzją z dnia [...]października 2008 r., nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. odmówił G. G. pomocy w postaci zasiłku celowego na częściowe pokrycie strat w gospodarstwach rolnych (budynkach gospodarskich) powstałych w wyniku huraganu w dniu 16 sierpnia 2008 r. Z powyższą decyzją nie zgodził się G. G. i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, argumentując to tym, iż w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony warunek, o którym mowa w § 2 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. albowiem G. G., ani żadna osoba z jego rodziny nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który jest objęty tym ubezpieczeniem w pełnym zakresie. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł G. Gr., w której domagał się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów kpa. W ocenie Skarżącego w czasie nawałnicy w dniu 16 sierpnia 2008 r. był on objęty ubezpieczeniem społecznym rolników w pełnym zakresie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, a podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Badając legalność zaskarżonej decyzji, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym konieczność jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zawartej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa, między innymi poprzez przeprowadzenie z urzędu dowodów, zażądanie ich od strony na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów lub instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z 7 października 1983 r., SA/Lu 240/83, wyr. NSA OZ w Lublinie z 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93; wyr. NSA z 8 stycznia 1999 r., IV SAB 198/98). Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organy administracji w rozpoznawanym przypadku dokonały nieprawidłowych ustaleń faktycznych, co w rezultacie doprowadziło do wydania kwestionowanej decyzji. W zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał, iż G. G. i G. G. nie legitymują się ubezpieczeniem społecznym rolników w pełnym zakresie albowiem oboje są rencistami, tj. G. G. pobiera rentę strukturalną, zaś G. G. pobiera rentę chorobową z KRUS. Powyższego ustalenia nie sposób zaaprobować, jak wynika bowiem z akt sprawy, rencistą pobierającym rentę strukturalną jest Z. G., tj. ojciec Skarżącego, natomiast G. G. od września 2006 r. prowadzi po ojcu przedmiotowe gospodarstwo rolne. Ponadto - wbrew twierdzeniom organów administracji - Skarżący nigdy nie pracował w browarze, zaś wskazana w zaskarżonej decyzji G. G. jest jego matką, nie zaś jego żoną (vide k.15). Powyższe, jakże istotne uchybienia, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę jest obowiązany zebrać materiał dowodowy i dokonać jego oceny, kierując się regułami postępowania wynikającymi z art. 7 i 77 k.p.a. Rzeczą organu I instancji będzie m.in. określenie rzeczywistych relacji między członkami rodziny Skarżącego, ustalenie stanu prawnego przedmiotowego gospodarstwa i analiza tych okoliczności w świetle przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku celowego w związku z huraganem w 2008 r. Sąd zaznacza, że dokonując powyższej oceny prawnej, nie przesądza co do słuszności wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z powołanym na wstępie przepisem art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd orzekający w sprawie niniejszej nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie do zbadania, czy w toku jego wydania nie doszło do naruszeń przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej do istotnych i opisanych wyżej naruszeń przepisów postępowania doszło i w tym zakresie Sąd zwraca uwagę na konieczność uniknięcia podobnego uchybienia przy ponownym rozstrzyganiu sprawy. Jak już wyżej wskazano, dopiero wskutek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób zgodny z przepisami postępowania, w szczególności po wszechstronnej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego i ustaleniu na jego podstawie właściwego stanu faktycznego, możliwe będzie wydanie prawidłowej decyzji, merytorycznie rozstrzygającej co do istoty sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło