II SA/Bk 36/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-04-27

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Małgorzata Roleder, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może prowadzić egzekucję obowiązku rozbiórki tymczasowej stacji tankowania gazem LPG wobec aktualnego właściciela nieruchomości, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę nie zawierała wyraźnego nakazu rozbiórki ani terminu jej wykonania?
Ratio decidendi
Egzekucja obowiązku rozbiórki może być prowadzona wyłącznie na podstawie ściśle skonkretyzowanego obowiązku zawartego w decyzji administracyjnej. Brak w decyzji wyraźnego nakazu rozbiórki i terminu jej wykonania uniemożliwia prowadzenie egzekucji. Ponadto, organ egzekucyjny nie może rozszerzać odpowiedzialności na aktualnego właściciela nieruchomości, jeśli nie jest on adresatem obowiązku określonego w decyzji. W konsekwencji, postanowienia organów egzekucyjnych nieuwzględniające tych okoliczności należy uchylić.
Stan faktyczny
W 2002 roku Prezydent Miasta B. wydał pozwolenie na budowę tymczasowej stacji tankowania gazem LPG na działce w B., z zastrzeżeniem umowy dzierżawy. Umowa dzierżawy została rozwiązana w 2007 roku, a stacja wraz z infrastrukturą została przekazana nowemu właścicielowi nieruchomości J. O. oraz innym podmiotom. W 2008 roku Urząd Miejski wezwał do usunięcia stacji, a w 2009 roku Prezydent Miasta wystawił tytuł wykonawczy do egzekucji rozbiórki. J. O. wniósł zarzuty do egzekucji, kwestionując m.in. adresowanie obowiązku do siebie, brak ważności decyzji oraz niewykonalność obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody P. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta B. i stwierdził, że postanowienia te nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzglęnienia zarzutów do tytułu wykonawczego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2009 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.- Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Decyzją z dnia [...].09.2002r. Prezydent Miasta B. orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu spółce z o.o. w B. "B. G." pozwolenia na budowę tymczasowej stacji tankowania samochodów gazem LPG z dwoma zbiornikami naziemnymi oraz tymczasowego budynku socjalnego wraz z przyłączem energetycznym na działce położonej w B. przy ulicy R. i C. o numerze ewidencyjnym [...]. W decyzji zamieszczone zostało stwierdzenie: "pozwolenie na w/w budowę zgodnie z przedłożoną umową dzierżawy z dnia 02.09.2002r". W podstawie prawnej decyzji o pozwoleniu na budowę wskazano art. 28, 33 ust. 1, 34 i 36 ustawy z dnia 7.07.1994r. – Prawo budowlane. Decyzję doręczono inwestorowi – spółce "B. G.", będącej dzierżawcą nieruchomości, M. i E. O. jako właścicielom nieruchomości oraz Zarządowi Dróg Urzędu Miejskiego w B. W sprawie jest bezsporne, że umowa dzierżawy gruntu pod stację, zawarta dnia 2.09.2002r, na okres do 30.09.2007r., została rozwiązana z dniem 17.08.2007r. Budynek oraz wyposażenie stacji zostały przekazane aktualnemu właścicielowi gruntu J. O. a zbiorniki oraz dystrybutor zostały zbyte podmiotowi trzeciemu ( [...] "R.-A." z J.). Następnie umową z dnia 20.08.2007r. J. O. wydzierżawił na czas nieokreślony nieruchomość wraz z infrastrukturą techniczną na rzecz "B." S.A. w B. wyrażając zgodę na dalsze prowadzenie na niej działalności gospodarczej w zakresie dystrybucji gazu LPG. Na skutek skargi właścicielki sąsiedniej nieruchomości na uciążliwe sąsiedztwo stacji tankowania samochodów, Departament Architektury Urzędu Miejskiego w B. wystosował w dniu 29 września 2008r. do J. O. i "B." S.A. w B. upomnienie wzywające każdego z adresatów do usunięcia w terminie 30 dni od doręczenia upomnienia opisanej wyżej tymczasowej stacji tankowania gazem oraz tymczasowego budynku socjalnego z przyłączem energetycznym, ustawionych – jak wskazano w upomnieniu – na okres do 30 września 2007r. W upomnieniu stwierdzono, iż obowiązek usunięcia stacji stał się wymagalny dnia 18.08.2007r. w związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy terenu pod stację. Upomnienie doręczono adresatom w dniu 30.09.2008r. W dniu [...].06.2009r. Prezydent Miasta B. z powołaniem się na doręczone upomnienie wystawił przeciwko J. O. tytuł wykonawczy dotyczący obowiązku usunięcia tymczasowej stacji tankowania samochodów gazem z dwoma zbiornikami naziemnymi oraz tymczasowego budynku socjalnego wraz z przyłączem energetycznym. W treści tytułu wykonawczego wskazał, iż obowiązek usunięcia stacji tankowania wynika z decyzji z [...].09.2002r. numer [...]. J. O. w ustawowym terminie wniósł zarzuty do wszczętego postępowania egzekucyjnego. Powołał się na wszystkie ustawowe podstawy zarzutów: błąd co do osoby zobowiązanego, złe określenie egzekwowanego obowiązku niezgodne z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, niewykonalność obowiązku, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej i zastosowanego środka egzekucyjnego, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, przedawnienie i nieistnienie obowiązku, niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dla uzasadnienia podstaw zarzutów wskazał argumenty dotyczące: - błędnego skierowania egzekucji wobec jego osoby zamiast wobec inwestora "B. G. sp. z o.o. w B. i obecnego właściciela stacji tankowania "B." S.A. w B. - niemożności traktowania decyzji z [...].09.2002r. jako skutecznej i ważnej podstawy do żądania usunięcia stacji wobec faktu wydania decyzji z naruszeniem prawa, bo z powołaniem się na zgodę wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, podczas gdy M. O. nie żyła od 24.10.2000r. - niemożności uczynienia skarżącego zobowiązanym z decyzji z [...].09.2002r. skoro nie był jej adresatem, nie została mu doręczona, ani nie zna jej treści. - niezrozumiałego przedstawienia treści obowiązku przypisanego do wykonania - różnic i sprzeczności między upomnieniem a tytułem wykonawczym -braku dokładnego określenia obowiązku i przywołania decyzji, która stanowiła podstawę wszczęcia egzekucji -braku zbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej -braku kompetencji Prezydenta B. do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie - braku wykazania się przez osobę podpisaną pod tytułem wykonawczym stosownym upoważnieniem do działania z upoważnienia prezydenta, - niewykonalności obowiązku przez skarżącego, który nie jest właścicielem obiektów stacji niezwiązanej trwale z gruntem i niebędącej w związku z tym elementem składowym gruntu, a także z racji narażenia się na odpowiedzialność deliktową wobec obecnego dzierżawcy i właściciela urządzeń w przypadku wykonania rozbiórki - bezprzedmiotowości kierowania egzekucji do jego osoby z racji sprzedaży urządzeń do tankowania innemu podmiotowi i niemożliwości spełnienia przez skarżącego nałożonego obowiązku - niedopuszczalności egzekucji i środków egzekucyjnych Postanowieniem z dnia [...].07.2009r. Prezydent Miasta B., powołując się na art. 22 par. 4, 33 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zarzutów orzekł o ich nieuwzględnieniu. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, iż w sprawie chodzi o wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji, a nie o wykonanie decyzji w stosunku do osoby w decyzji wymienionej. Nadto stwierdził, ze egzekucja dotyczy nakładów na grunt tzn. stacji paliw, której budynek oraz wyposażenie zostały przekazane wydzierżawiającemu – właścicielowi działki o numerze [...] protokołem z dnia 17.08.2007r., a zbiorniki oraz dystrybutor zostały sprzedane na rzecz [...] R. – A. w J. Podjęcie czynności egzekucyjnych przeciwko obecnym właścicielom nakładów jest prawidłowe. Nie ma żadnego uzasadnienia pogląd, iż obowiązek rozbiórki nie może być wykonany z tej przyczyny, iż adresat pozwolenia na budowę obiektu tymczasowego, jego inwestor i jednocześnie dotychczasowy dzierżawca gruntu, zbył po ustaniu umowy dzierżawy nakłady objęte pozwoleniem. Organ powołał się na treść art. 52 prawa budowlanego wskazując, iż ma on zastosowanie również do obiektów, które podlegają rozbiórce w terminie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego oraz na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, iż w takich sytuacjach obowiązek wykonania decyzji obciąża aktualnego właściciela. Z tego powodu upomnienie i tytuł wykonawczy został skierowany w sprawie do skarżącego – obecnego właściciela gruntu i "B." S.A. w B. obecnego dzierżawcy stacji. Organ dodał, iż w postępowaniu dotyczącym przeniesienia na rzecz skarżącego uprawnień z decyzji o pozwoleniu na budowę, złożył on oświadczenie, iż przejmuje wszystkie warunki z pozwolenia na budowę, co świadczy o znajomości treści decyzji przez skarżącego. Nadto zaakcentował, że Wojewoda P. pismem z dnia 7.05.2008r. stwierdził, iż brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stacji z dnia [...].09.2002r. Zażalenie skarżącego, w którym powtórzył argumentację zawartą w zgłoszonych zarzutach, nie zostało uwzględnione. Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...].11.2009r. orzekł o utrzymaniu mocy postanowienia organu I instancji. Wojewoda wyprowadził pogląd, iż obowiązek usunięcia stacji tankowania wynika z decyzji z [...].2002r. o pozwoleniu na budowę tymczasowej stacji tankowania samochodów gazem i tymczasowego budynku socjalnego. Obowiązek w tym zakresie stał się wymagalny w dniu 18.08.2007r. ponieważ z tym dniem rozwiązana został a umowa dzierżawy gruntu pod stacją. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego nie jest obowiązkiem o charakterze osobistym i przechodzi z mocy prawa na nowego jego właściciela, a to uzasadnia wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec nowego właściciela obiektu. Stąd określenie skarżącego – aktualnego właściciela nieruchomości jako osoby zobowiązanej do wykonania rozbiórki było prawidłowe. Wojewoda także podkreślił, iż skarżący złożył oświadczenie, że przejmuje wszystkie warunki wynikające z pozwolenia na budowę.. Skarżący jest właścicielem obiektu stacji, który został mu protokolarnie przekazany. Kolejna umowa dzierżawy gruntu pod stacją została zawarta między skarżącym jako wydzierżawiającym a nowym dzierżawcą "B." S.A. w B. Wojewoda nie podzielił stanowiska strony, co do braku właściwości organu egzekucyjnego wskazując w tej mierze na art. 20 par. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz co do nieprawidłowości tytułu wykonawczego, odwołując się w tym zakresie do treści art. 27 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie w nawiązaniu do kwestionowania przez skarżącego skutecznego upoważnienia osób podpisanych pod tytułem wykonawczym i postanowieniem do podejmowania czynności w imieniu prezydenta miasta, wojewoda wskazał na poczynione w tej kwestii ustalenia sprawdzające należytość umocowań. W wywiedzionej do sądu administracyjnego skardze na powyższe postanowienie J. O. wniósł o stwierdzenie jego nieważności bądź uchylenie. Podniósł, iż wojewoda nie odniósł się merytorycznie do zarzutów strony. Podtrzymał stwierdzenie, że tylko inwestor ("B. G.") i aktualny dzierżawca stacji ("B." S.A.) powinny być zobowiązane do usunięcia stacji. Wskazał, iż upomnienie wystosowano do dwóch podmiotów, czego nie odzwierciedla tytuł wykonawczy wskazujący jeden podmiot zobowiązany. Wyraził – jak dotychczas – przekonanie o wadliwości pozwolenia na budowę z racji niemożności wyrażenia zgody na inwestycję przez nieżyjącą w 2002r. współwłaścicielkę działki M. O. Podkreślił raz jeszcze, że nie był adresatem pozwolenia na budowę, nie znał jego treści i nie wyrażał zgody na inwestycję. Akcentował, iż nie jest dysponentem obiektów stacji i nie może ich bezkarnie niszczyć. Wskazał na odmienność treści upomnienia od treści tytułu wykonawczego oraz na brak precyzyjnego określenia obowiązku przypisanego do wykonania. Podkreślił, że stwierdzenie nabycia spadku po E. O. uzyskał we wrześniu 2007r. tj. po uznanej przez organ dacie wymagalności obowiązku rozbiórki, co też przemawia przeciwko dopuszczalności uczynienia go podmiotem zobowiązanym. Podtrzymał stwierdzenie, co do braku właściwości kompetencyjnej prezydenta miasta do prowadzenia egzekucji. Wskazał z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych na niedopuszczalność samodzielnego określania przez organ egzekucyjny terminu do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego. Zakwestionował skuteczność "rozciągnięcia" upoważnień do działania w imieniu prezydenta w postępowaniu zwyczajnym na szczególne postępowanie egzekucyjne. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała uwzględnieniu aczkolwiek nie ze wszystkimi zarzutami podniesionym w skardze sąd się zgadza. Przede wszystkim sąd nie podziela zarzutu braku należytego umocowania do działania w imieniu prezydenta miasta przez osoby podpisane pod tytułem wykonawczym i pod postanowieniem organu I instancji. Z akt sprawy wynika, iż tytuł wykonawczy wystawił działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. – A. K., pełniący obowiązki Zastępcy Dyrektora Departamentu Architektury Urzędu Miasta, natomiast postanowienie organu I instancji o nieuwzględnieniu zarzutów do postępowania egzekucyjnego podpisała – działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta B. A. D., pełniąca obowiązki Kierownika Referatu Pozwoleń Na Budowę Departamentu Architektury Urzędu Miasta. Wojewoda P. na etapie postępowania zażaleniowego dołączył do akt upoważnienia udzielone przez Prezydenta Miasta B. obu wyżej wymienionym osobom do załatwiania w imieniu prezydenta: przez A. K. spraw należących do zakresu działania Departamentu Architektury, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń, z wyłączeniem decyzji w sprawach dotyczących wielkopowierzchniowych obiektów handlowych, a przez A. D. spraw dotyczących pozwoleń na budowę, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń, z wyłączeniem decyzji w sprawach dotyczących obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 metrów kwadratowych. Oba upoważnienia zostały udzielone z powołaniem się na art. 268 "a" w związku z art. 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 268 "a" kpa organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Stosownie zaś do treści art. 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, wójt (burmistrz, prezydent miasta) może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w ustępie 1 – ym (tj. decyzji w indywidualnych sprawach) w imieniu wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest między innymi właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego w zakresie zadań własnych, zadań zleconych i zadań z zakresu administracji rządowej oraz obowiązków wynikających z decyzji i postanowień z zakresu administracji publicznej wydawanych przez samorządowe jednostki organizacyjne (vide: art. 20 par. 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Z dopuszczonego przez sąd z urzędu dowodu z treści regulaminu organizacyjnego Urzędu Miejskiego w B., wynika, iż w urzędzie nie funkcjonuje odrębny Departament Egzekucji. Departament Architektury odpowiedzialny jest zaś za prowadzenie spraw przypisanych do realizacji organowi administracji architektoniczno – budowlanej, w szczególności prowadzenie postępowań w sprawach pozwoleń na budowę i rozbiórki obiektów budowlanych. Skoro tak, to udzielone przez prezydenta miasta poszczególnym pracownikom Departamentu Architektury upoważnienie ogólne do wydawania decyzji w imieniu prezydenta z zakresu spraw przypisanych departamentowi, obejmuje decyzje (postanowienia, zaświadczenia) wydawane we wszystkich fazach postępowania administracyjnego, w tym fazie postępowania egzekucyjnego w administracji. Nie mógł też zostać uwzględniony zarzut wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę tkwiący w braku wyrażenia zgody na realizację inwestycji przez nieżyjącą w 2002r. współwłaścicielkę nieruchomości M. O. Na etapie postępowania egzekucyjnego ważność decyzji, z której wyprowadza się egzekwowany obowiązek, nie podlega ocenie. Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów skargi skoncentrowanych na wykazywaniu przeszkód prawnych do prowadzenia egzekucji, których – zdaniem skarżącego - błędnie nie dostrzegły organy egzekucyjne obu instancji, należy zauważyć na wstępie, iż w następstwie uznania za zasadne zarzutów opisanych w punktach 1 – 7, oraz 9 i 10 art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązkiem organu egzekucyjnego jest umorzenie postępowania egzekucyjnego, natomiast w następstwie uznania za zasadny zarzutu opisanego w punkcie 8 art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązkiem organu egzekucyjnego jest zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (vide: art. 59 i art. 34 par. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Nadto należy podkreślić, iż uznanie zasadności chociażby jednego z zarzutów "unicestwiających" wszczętą egzekucję, czyni niedopuszczalnym jej kontynuowanie, bez potrzeby oceny wystąpienia pozostałych zarzutów podnoszonych przez zobowiązanego. W okolicznościach niniejszej sprawy, zdaniem sądu, zasadny był przede wszystkim zarzut braku istnienia egzekwowanego obowiązku. Nieistnienie obowiązku, o którym mowa w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie zawsze musi być następstwem okoliczności zaistniałych po wydaniu tytułu wykonawczego. W przypadku egzekucji obowiązków mających wynikać z decyzji, źródłem ich nieistnienia może być treść decyzji. Nieistnienie egzekwowanego obowiązku wiąże się z dopuszczalnością egzekucji administracyjnej, której badanie jest powinnością organu egzekucyjnego na każdym etapie postępowania (art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, wyprowadza obowiązek rozbiórki z decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].09.2002r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu spółce z o.o. "B. G." w B. pozwolenia na budowę tymczasowej stacji tankowania samochodów gazem LPG z dwoma zbiornikami naziemnymi oraz tymczasowego budynku socjalnego wraz z przyłączem energetycznym, na działce numer [...] położonej w B., przy ulicy R. i C. Decyzja ta zawiera wzmiankę "pozwolenie na budowę zgodnie z przedłożoną umową dzierżawy z dnia 2.09.2002r." Nie ma w treści decyzji ani orzeczonego nakazu rozbiórki obiektów, ani określonego okresu ich użytkowania. Treść decyzji nie wyjaśnia, z czego wynika tymczasowość obiektów budowlanych, na budowę których udziela się pozwolenia. Wzmianka, przytoczona wyżej, nawiązująca do umowy dzierżawy, z której charakteru (czasowości) organ wyprowadza obowiązek rozbiórki, może być odbierana jako wskazanie tytułu uprawniającego inwestora do władania nieruchomością na cele budowlane. Przepis art. 36 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przywołany jako jedna z prawnych podstaw decyzji, stanowił (i stanowi obecnie) o obowiązku zamieszczania w decyzji o pozwoleniu na budowę w razie potrzeby między innymi okresu użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych czy określania terminów rozbiórki tymczasowych obiektów budowlanych, bądź obiektów istniejących, nieprzewidzianych do dalszego użytkowania. Brak doprecyzowania przez organ w treści decyzji pozwalającej na budowę obowiązku i terminu ich rozbiórki, nie pozwalał – zdaniem sądu - na przystąpienie do egzekucji rozbiórki. Na etapie egzekucji treść obowiązku do wykonania, wynikającego z decyzji, nie może być precyzowana. Obowiązku mającego wynikać z decyzji, organ egzekucyjny nie może się domyślać i nie może obowiązku konkretyzować. Przystąpienie do egzekucji obowiązku wynikającego z decyzji musi mieć jednoznaczne oparcie w treści decyzji. Administracyjną egzekucję obowiązków wynikających z decyzji można stosować wyłącznie w przypadkach ścisłego określenia obowiązków w treści decyzji. W przeciwnym razie będzie miało miejsce niedopuszczalne przeniesienie na etap egzekucji, fazy decyzyjnej zastrzeżonej dla postępowania administracyjnego rozstrzygającego sprawę co do istoty. Powyższa zasada dotyczy nie tylko egzekucji prowadzonych na wniosek wierzyciela niebędącego organem egzekucyjnym. Obowiązuje również wtedy, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym i przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez siebie. Podstawą treści każdego tytułu wykonawczego musi być ściśle skonkretyzowany, nadający się do wykonania obowiązek. Skład orzekający stoi przy tym na stanowisku, iż orzeczony w pozwoleniu na budowę z 2002r. obowiązek rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego (o ile byłby w decyzji skonkretyzowany) mógłby być egzekwowany od inwestora, będącego adresatem pozwolenia na budowę takiego obiektu. Przypisywanie przez organ egzekucyjny, z powołaniem się na treść art. 52 prawa budowlanego, odpowiedzialności za rozbiórkę takiego obiektu budowlanego, aktualnemu właścicielowi terenu inwestycji, wykracza poza ramy kompetencji organu egzekucyjnego. Z art. 52 prawa budowlanego wynika, iż inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, 49"b", 50"a" i 51. W decyzji zatem konkretyzowany jest obowiązek oraz - jak stanowi przepis - wskazywany jednocześnie jego adresat. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte przy tym zostało, iż kolejność adresatów obowiązków wynikająca z art. 52 prawa budowlanego nie jest przypadkowa. Jak się wskazuje w pierwszej kolejności decyzje wymienione w art. 52 prawa budowlanego winny być kierowane do inwestora (vide: wyrok z dnia 24.07.2008r. sygn. IISA/Gd 425/08, Lex nr 509871). Jak stwierdził NSA w wyroku z 6.03.2008r. sygn. II OSK 158/07 (Lex nr 468723) kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 prawa budowlanego podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Z kolei w wyroku z dnia 16.06.2008r. sygn. IISA/Kr 388/08, Lex nr 509864, zostało powiedziane, iż nie można orzec nakazu rozbiórki wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłoby mu na wykonanie nakazu. Wskazanie na brak automatyzmu przy wyborze adresata nakazu rozbiórki już na etapie podejmowania decyzji, wzmacnia jedynie argumentację o niedopuszczalności wyboru podmiotu zobowiązanego na etapie postępowania egzekucyjnego. W odniesieniu do okoliczności sprawy i zarzutów do postępowania egzekucyjnego zgłoszonych przez J. O., podkreślić należy, iż – jak wskazują ustalenia – zmienił się użytkownik stacji tankowania, która nadal funkcjonuje a właściciel nieruchomości (skarżący) nie dysponuje samodzielnie obiektami budowlanymi stacji. Zasadnie zatem skarżący podnosi zarzut niewykonalności obowiązku przypisanego mu do wykonania (art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W literaturze przedmiotu ("Praktyka administracyjnego postępowania egzekucyjnego" autorstwa J. Dembczyńskiej, P. Pietrasza, K. Sobieralskiego i R. Suwaja, Wydawnictwo Presscom, sp. z o.o., Wrocław 2008) podkreśla się, iż o niewykonalności obowiązku można mówić także wtedy, gdy jego realizacja wiązałaby się z dokonaniem czynu niedozwolonego, w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, co pociągałoby odpowiedzialność odszkodowawczą, bądź też z dokonaniem czynu zabronionego w rozumieniu prawa karnego. Zagrożeń wskazywanych przez skarżącego błędnie nie dostrzegły organy. Zaistnienie dwóch opisanych wyżej, a zgłoszonych przez skarżącego ustawowych podstaw zarzutów do postępowania egzekucyjnego, wystarczające jest do uznania wystąpienia przeszkód prawnych do kontynuowania przeciwko skarżącemu postępowania egzekucyjnego o wykonanie rozbiórki spornych obiektów budowlanych stacji tankowania samochodów. Z tych przyczyn odmowę uwzględnienia zarzutów należało uznać za niezgodną z prawem, a w konsekwencji zaskarżone postanowienia organów obu instancji uchylić (art. 145 par. 1 pkt 1 lit "a" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Uwzględnienie skargi wiązało się z koniecznością zamieszczenia w wyroku obligatoryjnego stwierdzenia o niemożności wykonania skarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego sąd nie orzekał, albowiem skarżący nie zgłosił ani w skardze ani na rozprawie wniosku o zasądzenie kosztów, mimo, iż przy powiadomieniu o terminie rozprawy wystosowano do niego informację o treści art. 210 par. 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło