II SA/Bk 361/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych,- Pani B. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż w chwili obecnej jedynym źródłem utrzymania pozostaje zasiłek chorobowy, gdyż w dniu [...] marca 2008 roku rozwiązano z nią umowę o pracę. Obecnie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna (nr decyzji [...]) i w dalszym ciągu pozostaje na zwolnieniu lekarskim, co uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek innej pracy. Wnioskodawczyni podała, iż łączna kwota zasiłku chorobowego za okres od [...] marca 2008 roku do [...] maja 2008 roku wyniosła 1.813,70 zł. Ponadto we wspólnym gospodarstwie z wnioskodawczynią pozostaje studiująca córka, która posiada własnościowe mieszkanie (darowizna babci) i uzyskuje alimenty w wysokości 800 zł miesięcznie. Alimenty te w całości córka przeznacza na swoje utrzymanie i naukę (k.15, 24-25). Skarżąca oprócz oszczędności, w postaci papierów wartościowych znajdujących się w depozycie do 2011 roku w kwocie 20.000 zł, nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości. Precyzując swój wniosek wnioskodawczyni podała, że na same opłaty za mieszkanie potrzebna jest miesięcznie kwota 660 zł. Do wniosku o zwolnienie od kosztów skarżąca dołączyła informację o ustaleniu opłaty należnej za użytkowanie lokalu zamieszkiwanego przez skarżącą i jej córkę w wysokości 328, 21 zł miesięcznie (k. 16), fakturę za dostawę energii elektrycznej (za okres od 4 lutego 2008 roku do 3 czerwca 2008 roku) na kwotę 67,73 zł miesięcznie (k.17). Mając na uwadze powyższe wnioskodawczyni wskazała, iż nie jest w stanie w chwili obecnej uiścić nawet 100 zł z tytułu należnych kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W ocenie Sądu, pani B. R. spełniła ustawowe przesłanki, do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie częściowym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych. Obecnie skarżąca jest bezrobotną i utrzymuje się jedynie z zasiłku chorobowego, którego wysokość kształtowała się w marcu 2008 roku na poziomie 233,19 zł, w kwietniu 2008 roku na poziomie 777,30 zł oraz maju 2008 roku na poziomie 803,21 zł. W dniu 22 marca 2008 roku została bowiem rozwiązania ze skarżącą umowa o pracę. Na jej utrzymaniu pozostaje również częściowo studiująca córka, która otrzymuje alimenty w wysokości 800 zł. Skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, a mieszkanie które zamieszkują stanowi własność jej córki (darowizna babci). Miesięczne opłaty związane z utrzymanie rodziny skarżącej wynoszą 660 zł, z czego skarżąca wydaje 328, 21 zł miesięcznie na mieszkanie (k. 16) oraz 67,73 zł miesięcznie na dostawę energii elektrycznej (k.17). Wnioskodawczyni wprawdzie dysponuje bankowymi papierami wartościowymi w depozycie do 2011 roku o wartości 20.000 zł, niemniej jednak z uwagi na jej obecną sytuację życiową (zwolnienie z pracy, brak możliwości podjęcia nowej pracy ze względu na stan zdrowia, brak innego majątku, w tym nieruchomości) należy uznać, iż kwota ta stanowi zabezpieczenie na przyszłość niezbędnych potrzeb bytowych wnioskodawczyni i jej córki. W ocenie Sądu sytuacja rodzinna wnioskodawczyni, w tym zły stan zdrowia oraz brak możliwości podjęcia nowej pracy nie pozwalają na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb egzystencjalnych rodziny skarżącej. Biorąc pod uwagę wysokość dochodów wnioskodawczyni i jej córki, konieczność ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i wykształceniem córki należy stwierdzić, iż nie jest ona w stanie uiścić koszty sądowe. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać jej kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu. Wobec tego zasadne było udzielenie jej pomocy Państwa poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z powyższych względów, stosując przepisy art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.